Bhagavata Purana · Chapter 10.04

BhP_10.04.001/0 śrī-śuka uvāca
bahir-antaḥ-pura-dvāraḥ sarvāḥ pūrvavad āvṛtāḥ /
tato bāla-dhvaniṃ śrutvā gṛha-pālāḥ samutthitāḥ

te tu tūrṇam upavrajya devakyā garbha-janma tat /
ācakhyur bhoja-rājāya yad udvignaḥ pratīkṣate

sa talpāt tūrṇam utthāya kālo 'yam iti vihvalaḥ /
sūtī-gṛham agāt tūrṇaṃ praskhalan mukta-mūrdhajaḥ

tam āha bhrātaraṃ devī kṛpaṇā karuṇaṃ satī /
snuṣeyaṃ tava kalyāṇa striyaṃ mā hantum arhasi

bahavo hiṃsitā bhrātaḥ śiśavaḥ pāvakopamāḥ /
tvayā daiva-nisṛṣṭena putrikaikā pradīyatām

nanv ahaṃ te hy avarajā dīnā hata-sutā prabho /
dātum arhasi mandāyā aṅgemāṃ caramāṃ prajām

BhP_10.04.007/0 śrī-śuka uvāca
upaguhyātmajām evaṃ rudatyā dīna-dīnavat /
yācitas tāṃ vinirbhartsya hastād ācicchide khalaḥ

tāṃ gṛhītvā caraṇayor jāta-mātrāṃ svasuḥ sutām /
apothayac chilā-pṛṣṭhe svārthonmūlita-sauhṛdaḥ

sā tad-dhastāt samutpatya sadyo devy ambaraṃ gatā /
adṛśyatānujā viṣṇoḥ sāyudhāṣṭa-mahābhujā

divya-srag-ambarālepa- ratnābharaṇa-bhūṣitā /
dhanuḥ-śūleṣu-carmāsi- śaṅkha-cakra-gadā-dharā

siddha-cāraṇa-gandharvair apsaraḥ-kinnaroragaiḥ /
upāhṛtoru-balibhiḥ stūyamānedam abravīt

kiṃ mayā hatayā manda jātaḥ khalu tavānta-kṛt /
yatra kva vā pūrva-śatrur mā hiṃsīḥ kṛpaṇān vṛthā

iti prabhāṣya taṃ devī māyā bhagavatī bhuvi /
bahu-nāma-niketeṣu bahu-nāmā babhūva ha

tayābhihitam ākarṇya kaṃsaḥ parama-vismitaḥ /
devakīṃ vasudevaṃ ca vimucya praśrito 'bravīt

aho bhaginy aho bhāma mayā vāṃ bata pāpmanā /
puruṣāda ivāpatyaṃ bahavo hiṃsitāḥ sutāḥ

sa tv ahaṃ tyakta-kāruṇyas tyakta-jñāti-suhṛt khalaḥ /
kān lokān vai gamiṣyāmi brahma-heva mṛtaḥ śvasan

daivam apy anṛtaṃ vakti na martyā eva kevalam /
yad-viśrambhād ahaṃ pāpaḥ svasur nihatavāñ chiśūn

mā śocataṃ mahā-bhāgāv ātmajān sva-kṛtaṃ bhujaḥ /
jāntavo na sadaikatra daivādhīnās tadāsate

bhuvi bhaumāni bhūtāni yathā yānty apayānti ca /
nāyam ātmā tathaiteṣu viparyeti yathaiva bhūḥ

yathānevaṃ-vido bhedo yata ātma-viparyayaḥ /
deha-yoga-viyogau ca saṃsṛtir na nivartate

tasmād bhadre sva-tanayān mayā vyāpāditān api /
mānuśoca yataḥ sarvaḥ sva-kṛtaṃ vindate 'vaśaḥ

yāvad dhato 'smi hantāsmī- ty ātmānaṃ manyate 'sva-dṛk /
tāvat tad-abhimāny ajño bādhya-bādhakatām iyāt

kṣamadhvaṃ mama daurātmyaṃ sādhavo dīna-vatsalāḥ /
ity uktvāśru-mukhaḥ pādau śyālaḥ svasror athāgrahīt

mocayām āsa nigaḍād viśrabdhaḥ kanyakā-girā /
devakīṃ vasudevaṃ ca darśayann ātma-sauhṛdam

bhrātuḥ samanutaptasya kṣānta-roṣā ca devakī /
vyasṛjad vasudevaś ca prahasya tam uvāca ha

evam etan mahā-bhāga yathā vadasi dehinām /
ajñāna-prabhavāhaṃ-dhīḥ sva-pareti bhidā yataḥ

śoka-harṣa-bhaya-dveṣa- lobha-moha-madānvitāḥ /
mitho ghnantaṃ na paśyanti bhāvair bhāvaṃ pṛthag-dṛśaḥ

BhP_10.04.028/0 śrī-śuka uvāca
kaṃsa evaṃ prasannābhyāṃ viśuddhaṃ pratibhāṣitaḥ /
devakī-vasudevābhyām anujñāto 'viśad gṛham

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ kaṃsa āhūya mantriṇaḥ /
tebhya ācaṣṭa tat sarvaṃ yad uktaṃ yoga-nidrayā

ākarṇya bhartur gaditaṃ tam ūcur deva-śatravaḥ /
devān prati kṛtāmarṣā daiteyā nāti-kovidāḥ

evaṃ cet tarhi bhojendra pura-grāma-vrajādiṣu /
anirdaśān nirdaśāṃś ca haniṣyāmo 'dya vai śiśūn

kim udyamaiḥ kariṣyanti devāḥ samara-bhīravaḥ /
nityam udvigna-manaso jyā-ghoṣair dhanuṣas tava

asyatas te śara-vrātair hanyamānāḥ samantataḥ /
jijīviṣava utsṛjya palāyana-parā yayuḥ

kecit prāñjalayo dīnā nyasta-śastrā divaukasaḥ /
mukta-kaccha-śikhāḥ kecid bhītāḥ sma iti vādinaḥ

na tvaṃ vismṛta-śastrāstrān virathān bhaya-saṃvṛtān /
haṃsy anyāsakta-vimukhān bhagna-cāpān ayudhyataḥ

kiṃ kṣema-śūrair vibudhair asaṃyuga-vikatthanaiḥ /
raho-juṣā kiṃ hariṇā śambhunā vā vanaukasā /
kim indreṇālpa-vīryeṇa brahmaṇā vā tapasyatā

tathāpi devāḥ sāpatnyān nopekṣyā iti manmahe /
tatas tan-mūla-khanane niyuṅkṣvāsmān anuvratān

yathāmayo 'ṅge samupekṣito nṛbhir na śakyate rūḍha-padaś cikitsitum /
yathendriya-grāma upekṣitas tathā ripur mahān baddha-balo na cālyate

mūlaṃ hi viṣṇur devānāṃ yatra dharmaḥ sanātanaḥ /
tasya ca brahma-go-viprās tapo yajñāḥ sa-dakṣiṇāḥ

tasmāt sarvātmanā rājan brāhmaṇān brahma-vādinaḥ /
tapasvino yajña-śīlān gāś ca hanmo havir-dughāḥ

viprā gāvaś ca vedāś ca tapaḥ satyaṃ damaḥ śamaḥ /
śraddhā dayā titikṣā ca kratavaś ca hares tanūḥ

sa hi sarva-surādhyakṣo hy asura-dviḍ guhā-śayaḥ /
tan-mūlā devatāḥ sarvāḥ seśvarāḥ sa-catur-mukhāḥ /
ayaṃ vai tad-vadhopāyo yad ṛṣīṇāṃ vihiṃsanam

BhP_10.04.043/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ durmantribhiḥ kaṃsaḥ saha sammantrya durmatiḥ /
brahma-hiṃsāṃ hitaṃ mene kāla-pāśāvṛto 'suraḥ

sandiśya sādhu-lokasya kadane kadana-priyān /
kāma-rūpa-dharān dikṣu dānavān gṛham āviśat

te vai rajaḥ-prakṛtayas tamasā mūḍha-cetasaḥ /
satāṃ vidveṣam ācerur ārād āgata-mṛtyavaḥ

āyuḥ śriyaṃ yaśo dharmaṃ lokān āśiṣa eva ca /
hanti śreyāṃsi sarvāṇi puṃso mahad-atikramaḥ