Bhagavata Purana · Chapter 10.03

BhP_10.03.001/0 śrī-śuka uvāca
atha sarva-guṇopetaḥ kālaḥ parama-śobhanaḥ /
yarhy evājana-janmarkṣaṃ śāntarkṣa-graha-tārakam

diśaḥ prasedur gaganaṃ nirmaloḍu-gaṇodayam /
mahī maṅgala-bhūyiṣṭha- pura-grāma-vrajākarā

nadyaḥ prasanna-salilā hradā jalaruha-śriyaḥ /
dvijāli-kula-sannāda- stavakā vana-rājayaḥ

vavau vāyuḥ sukha-sparśaḥ puṇya-gandhavahaḥ śuciḥ /
agnayaś ca dvijātīnāṃ śāntās tatra samindhata

manāṃsy āsan prasannāni sādhūnām asura-druhām /
jāyamāne 'jane tasmin nedur dundubhayaḥ samam

jaguḥ kinnara-gandharvās tuṣṭuvuḥ siddha-cāraṇāḥ /
vidyādharyaś ca nanṛtur apsarobhiḥ samaṃ mudā

mumucur munayo devāḥ sumanāṃsi mudānvitāḥ /
mandaṃ mandaṃ jaladharā jagarjur anusāgaram

niśīthe tama-udbhūte jāyamāne janārdane /
devakyāṃ deva-rūpiṇyāṃ viṣṇuḥ sarva-guhā-śayaḥ /
āvirāsīd yathā prācyāṃ diśīndur iva puṣkalaḥ

tam adbhutaṃ bālakam ambujekṣaṇaṃ catur-bhujaṃ śaṅkha-gadādy-udāyudham /
śrīvatsa-lakṣmaṃ gala-śobhi-kaustubhaṃ pītāmbaraṃ sāndra-payoda-saubhagam

mahārha-vaidūrya-kirīṭa-kuṇḍala- tviṣā pariṣvakta-sahasra-kuntalam /
uddāma-kāñcy-aṅgada-kaṅkaṇādibhir virocamānaṃ vasudeva aikṣata

sa vismayotphulla-vilocano hariṃ sutaṃ vilokyānakadundubhis tadā /
kṛṣṇāvatārotsava-sambhramo 'spṛśan mudā dvijebhyo 'yutam āpluto gavām

athainam astaud avadhārya pūruṣaṃ paraṃ natāṅgaḥ kṛta-dhīḥ kṛtāñjaliḥ /
sva-rociṣā bhārata sūtikā-gṛhaṃ virocayantaṃ gata-bhīḥ prabhāva-vit

BhP_10.03.013/0 śrī-vasudeva uvāca
vidito 'si bhavān sākṣāt puruṣaḥ prakṛteḥ paraḥ /
kevalānubhavānanda- svarūpaḥ sarva-buddhi-dṛk

sa eva svaprakṛtyedaṃ sṛṣṭvāgre tri-guṇātmakam /
tad anu tvaṃ hy apraviṣṭaḥ praviṣṭa iva bhāvyase

yatheme 'vikṛtā bhāvās tathā te vikṛtaiḥ saha /
nānā-vīryāḥ pṛthag-bhūtā virājaṃ janayanti hi

sannipatya samutpādya dṛśyante 'nugatā iva /
prāg eva vidyamānatvān na teṣām iha sambhavaḥ

evaṃ bhavān buddhy-anumeya-lakṣaṇair grāhyair guṇaiḥ sann api tad-guṇāgrahaḥ /
anāvṛtatvād bahir antaraṃ na te sarvasya sarvātmana ātma-vastunaḥ

ya ātmano dṛśya-guṇeṣu sann iti vyavasyate sva-vyatirekato 'budhaḥ /
vinānuvādaṃ na ca tan manīṣitaṃ samyag yatas tyaktam upādadat pumān

tvatto 'sya janma-sthiti-saṃyamān vibho $ vadanty anīhād aguṇād avikriyāt &
tvayīśvare brahmaṇi no virudhyate % tvad-āśrayatvād upacaryate guṇaiḥ // BhP_10.03.019* //
sa tvaṃ tri-loka-sthitaye sva-māyayā $ bibharṣi śuklaṃ khalu varṇam ātmanaḥ &
sa tvaṃ tri-loka-sthitaye sva-māyayā $ bibharṣi śuklaṃ khalu varṇam ātmanaḥ &
sargāya raktaṃ rajasopabṛṃhitaṃ % kṛṣṇaṃ ca varṇaṃ tamasā janātyaye // BhP_10.03.020* //
tvam asya lokasya vibho rirakṣiṣur gṛhe 'vatīrṇo 'si mamākhileśvara /
rājanya-saṃjñāsura-koṭi-yūthapair nirvyūhyamānā nihaniṣyase camūḥ

ayaṃ tv asabhyas tava janma nau gṛhe $ śrutvāgrajāṃs te nyavadhīt sureśvara &
sa te 'vatāraṃ puruṣaiḥ samarpitaṃ % śrutvādhunaivābhisaraty udāyudhaḥ // BhP_10.03.022*
0 śrī-śuka uvāca
athainam ātmajaṃ vīkṣya mahā-puruṣa-lakṣaṇam /
devakī tam upādhāvat kaṃsād bhītā suvismitā

BhP_10.03.024/0 śrī-devaky uvāca
rūpaṃ yat tat prāhur avyaktam ādyaṃ $ brahma jyotir nirguṇaṃ nirvikāram &
rūpaṃ yat tat prāhur avyaktam ādyaṃ $ brahma jyotir nirguṇaṃ nirvikāram &
sattā-mātraṃ nirviśeṣaṃ nirīhaṃ % sa tvaṃ sākṣād viṣṇur adhyātma-dīpaḥ // BhP_10.03.024* //
naṣṭe loke dvi-parārdhāvasāne mahā-bhūteṣv ādi-bhūtaṃ gateṣu /
vyakte 'vyaktaṃ kāla-vegena yāte bhavān ekaḥ śiṣyate 'śeṣa-saṃjñaḥ

yo 'yaṃ kālas tasya te 'vyakta-bandho $ ceṣṭām āhuś ceṣṭate yena viśvam &
nimeṣādir vatsarānto mahīyāṃs % taṃ tveśānaṃ kṣema-dhāma prapadye // BhP_10.03.026* //
martyo mṛtyu-vyāla-bhītaḥ palāyan lokān sarvān nirbhayaṃ nādhyagacchat /
tvat pādābjaṃ prāpya yadṛcchayādya susthaḥ śete mṛtyur asmād apaiti

sa tvaṃ ghorād ugrasenātmajān nas trāhi trastān bhṛtya-vitrāsa-hāsi /
rūpaṃ cedaṃ pauruṣaṃ dhyāna-dhiṣṇyaṃ mā pratyakṣaṃ māṃsa-dṛśāṃ kṛṣīṣṭhāḥ

janma te mayy asau pāpo mā vidyān madhusūdana /
samudvije bhavad-dhetoḥ kaṃsād aham adhīra-dhīḥ

upasaṃhara viśvātmann ado rūpam alaukikam /
śaṅkha-cakra-gadā-padma- śriyā juṣṭaṃ catur-bhujam

viśvaṃ yad etat sva-tanau niśānte yathāvakāśaṃ puruṣaḥ paro bhavān /
bibharti so 'yaṃ mama garbhago 'bhūd aho nṛ-lokasya viḍambanaṃ hi tat

BhP_10.03.032/0 śrī-bhagavān uvāca
tvam eva pūrva-sarge 'bhūḥ pṛśniḥ svāyambhuve sati /
tadāyaṃ sutapā nāma prajāpatir akalmaṣaḥ

yuvāṃ vai brahmaṇādiṣṭau prajā-sarge yadā tataḥ /
sanniyamyendriya-grāmaṃ tepāthe paramaṃ tapaḥ

varṣa-vātātapa-hima- gharma-kāla-guṇān anu /
sahamānau śvāsa-rodha- vinirdhūta-mano-malau

śīrṇa-parṇānilāhārāv upaśāntena cetasā /
mattaḥ kāmān abhīpsantau mad-ārādhanam īhatuḥ

evaṃ vāṃ tapyatos tīvraṃ tapaḥ parama-duṣkaram /
divya-varṣa-sahasrāṇi dvādaśeyur mad-ātmanoḥ

tadā vāṃ parituṣṭo 'ham amunā vapuṣānaghe /
tapasā śraddhayā nityaṃ bhaktyā ca hṛdi bhāvitaḥ

prādurāsaṃ varada-rāḍ yuvayoḥ kāma-ditsayā /
vriyatāṃ vara ity ukte mādṛśo vāṃ vṛtaḥ sutaḥ

ajuṣṭa-grāmya-viṣayāv anapatyau ca dam-patī /
na vavrāthe 'pavargaṃ me mohitau deva-māyayā

gate mayi yuvāṃ labdhvā varaṃ mat-sadṛśaṃ sutam /
grāmyān bhogān abhuñjāthāṃ yuvāṃ prāpta-manorathau

adṛṣṭvānyatamaṃ loke śīlaudārya-guṇaiḥ samam /
ahaṃ suto vām abhavaṃ pṛśnigarbha iti śrutaḥ

tayor vāṃ punar evāham adityām āsa kaśyapāt /
upendra iti vikhyāto vāmanatvāc ca vāmanaḥ

tṛtīye 'smin bhave 'haṃ vai tenaiva vapuṣātha vām /
jāto bhūyas tayor eva satyaṃ me vyāhṛtaṃ sati

etad vāṃ darśitaṃ rūpaṃ prāg-janma-smaraṇāya me /
nānyathā mad-bhavaṃ jñānaṃ martya-liṅgena jāyate

yuvāṃ māṃ putra-bhāvena brahma-bhāvena cāsakṛt /
cintayantau kṛta-snehau yāsyethe mad-gatiṃ parām

BhP_10.03.046/0 śrī-śuka uvāca
ity uktvāsīd dharis tūṣṇīṃ bhagavān ātma-māyayā /
pitroḥ sampaśyatoḥ sadyo babhūva prākṛtaḥ śiśuḥ

tataś ca śaurir bhagavat-pracoditaḥ $ sutaṃ samādāya sa sūtikā-gṛhāt &
yadā bahir gantum iyeṣa tarhy ajā % yā yogamāyājani nanda-jāyayā // BhP_10.03.047* //
tayā hṛta-pratyaya-sarva-vṛttiṣu dvāḥ-stheṣu paureṣv api śāyiteṣv atha /
dvāraś ca sarvāḥ pihitā duratyayā bṛhat-kapāṭāyasa-kīla-śṛṅkhalaiḥ

tāḥ kṛṣṇa-vāhe vasudeva āgate svayaṃ vyavaryanta yathā tamo raveḥ /
vavarṣa parjanya upāṃśu-garjitaḥ śeṣo 'nvagād vāri nivārayan phaṇaiḥ

maghoni varṣaty asakṛd yamānujā gambhīra-toyaugha-javormi-phenilā /
bhayānakāvarta-śatākulā nadī mārgaṃ dadau sindhur iva śriyaḥ pateḥ

nanda-vrajaṃ śaurir upetya tatra tān $ gopān prasuptān upalabhya nidrayā &
sutaṃ yaśodā-śayane nidhāya tat- % sutām upādāya punar gṛhān agāt // BhP_10.03.051* //
devakyāḥ śayane nyasya vasudevo 'tha dārikām /
pratimucya pador loham āste pūrvavad āvṛtaḥ

yaśodā nanda-patnī ca jātaṃ param abudhyata /
na tal-liṅgaṃ pariśrāntā nidrayāpagata-smṛtiḥ