Bhagavata Purana · Chapter 09.10
BhP_09.10.001/0 śrīśuka uvāca
khaṭvāṅgāddīrghabāhuśca raghustasmāt pṛthuśravāḥ /
ajastato mahārājastasmāddaśaratho 'bhavat
tasyāpi bhagavān eṣa sākṣādbrahmamayo hariḥ /
aṃśāṃśena caturdhāgāt putratvaṃ prārthitaḥ suraiḥ /
rāmalakṣmaṇabharata śatrughnā iti saṃjñayā
tasyānucaritaṃ rājannṛṣibhistattvadarśibhiḥ /
śrutaṃ hi varṇitaṃ bhūri tvayā sītāpatermuhuḥ
gurvarthe tyaktarājyo vyacaradanuvanaṃ padmapadbhyāṃ priyāyāḥ $ pāṇisparśākṣamābhyāṃ mṛjitapatharujo yo harīndrānujābhyām &
vairūpyāc chūrpaṇakhyāḥ priyaviraharuṣāropitabhrūvijṛmbha % trastābdhirbaddhasetuḥ khaladavadahanaḥ kosalendro 'vatān naḥ // BhP_09.10.004* //
viśvāmitrādhvare yena mārīcādyā niśācarāḥ /
paśyato lakṣmaṇasyaiva hatā nairṛtapuṅgavāḥ
yo lokavīrasamitau dhanuraiśamugraṃ $ sītāsvayaṃvaragṛhe triśatopanītam &
ādāya bālagajalīla ivekṣuyaṣṭiṃ % sajjyīkṛtaṃ nṛpa vikṛṣya babhañja madhye // BhP_09.10.006* //
jitvānurūpaguṇaśīlavayo 'ṅgarūpāṃ $ sītābhidhāṃ śriyamurasyabhilabdhamānām &
jitvānurūpaguṇaśīlavayo 'ṅgarūpāṃ $ sītābhidhāṃ śriyamurasyabhilabdhamānām &
mārge vrajan bhṛgupatervyanayat prarūḍhaṃ % darpaṃ mahīmakṛta yastrirarājabījām // BhP_09.10.007* //
yaḥ satyapāśaparivītapiturnideśaṃ $ straiṇasya cāpi śirasā jagṛhe sabhāryaḥ &
yaḥ satyapāśaparivītapiturnideśaṃ $ straiṇasya cāpi śirasā jagṛhe sabhāryaḥ &
rājyaṃ śriyaṃ praṇayinaḥ suhṛdo nivāsaṃ % tyaktvā yayau vanamasūn iva muktasaṅgaḥ // BhP_09.10.008* //
rakṣaḥsvasurvyakṛta rūpamaśuddhabuddhes $ tasyāḥ kharatriśiradūṣaṇamukhyabandhūn &
rakṣaḥsvasurvyakṛta rūpamaśuddhabuddhes $ tasyāḥ kharatriśiradūṣaṇamukhyabandhūn &
jaghne caturdaśasahasramapāraṇīya % kodaṇḍapāṇiraṭamāna uvāsa kṛcchram // BhP_09.10.009* //
sītākathāśravaṇadīpitahṛcchayena $ sṛṣṭaṃ vilokya nṛpate daśakandhareṇa &
sītākathāśravaṇadīpitahṛcchayena $ sṛṣṭaṃ vilokya nṛpate daśakandhareṇa &
jaghne 'dbhutaiṇavapuṣāśramato 'pakṛṣṭo % mārīcamāśu viśikhena yathā kamugraḥ // BhP_09.10.010* //
rakṣo 'dhamena vṛkavadvipine 'samakṣaṃ $ vaideharājaduhitaryapayāpitāyām &
rakṣo 'dhamena vṛkavadvipine 'samakṣaṃ $ vaideharājaduhitaryapayāpitāyām &
bhrātrā vane kṛpaṇavat priyayā viyuktaḥ % strīsaṅgināṃ gatimiti prathayaṃścacāra // BhP_09.10.011* //
dagdhvātmakṛtyahatakṛtyamahan kabandhaṃ $ sakhyaṃ vidhāya kapibhirdayitāgatiṃ taiḥ &
dagdhvātmakṛtyahatakṛtyamahan kabandhaṃ $ sakhyaṃ vidhāya kapibhirdayitāgatiṃ taiḥ &
buddhvātha vālini hate plavagendrasainyair % velāmagāt sa manujo 'jabhavārcitāṅghriḥ // BhP_09.10.012* //
yadroṣavibhramavivṛttakaṭākṣapāta $ sambhrāntanakramakaro bhayagīrṇaghoṣaḥ &
yadroṣavibhramavivṛttakaṭākṣapāta $ sambhrāntanakramakaro bhayagīrṇaghoṣaḥ &
sindhuḥ śirasyarhaṇaṃ parigṛhya rūpī % pādāravindamupagamya babhāṣa etat // BhP_09.10.013* //
na tvāṃ vayaṃ jaḍadhiyo nu vidāma bhūman $ kūṭasthamādipuruṣaṃ jagatāmadhīśam &
na tvāṃ vayaṃ jaḍadhiyo nu vidāma bhūman $ kūṭasthamādipuruṣaṃ jagatāmadhīśam &
yatsattvataḥ suragaṇā rajasaḥ prajeśā % manyośca bhūtapatayaḥ sa bhavān guṇeśaḥ // BhP_09.10.014* //
kāmaṃ prayāhi jahi viśravaso 'vamehaṃ $ trailokyarāvaṇamavāpnuhi vīra patnīm &
kāmaṃ prayāhi jahi viśravaso 'vamehaṃ $ trailokyarāvaṇamavāpnuhi vīra patnīm &
badhnīhi setumiha te yaśaso vitatyai % gāyanti digvijayino yamupetya bhūpāḥ // BhP_09.10.015* //
baddhvodadhau raghupatirvividhādrikūṭaiḥ $ setuṃ kapīndrakarakampitabhūruhāṅgaiḥ &
baddhvodadhau raghupatirvividhādrikūṭaiḥ $ setuṃ kapīndrakarakampitabhūruhāṅgaiḥ &
sugrīvanīlahanumatpramukhairanīkair % laṅkāṃ vibhīṣaṇadṛśāviśadagradagdhām // BhP_09.10.016* //
sā vānarendrabalaruddhavihārakoṣṭha $ śrīdvāragopurasadovalabhīviṭaṅkā &
sā vānarendrabalaruddhavihārakoṣṭha $ śrīdvāragopurasadovalabhīviṭaṅkā &
nirbhajyamānadhiṣaṇadhvajahemakumbha % śṛṅgāṭakā gajakulairhradinīva ghūrṇā // BhP_09.10.017* //
rakṣaḥpatistadavalokya nikumbhakumbha $ dhūmrākṣadurmukhasurāntakanarāntakādīn &
rakṣaḥpatistadavalokya nikumbhakumbha $ dhūmrākṣadurmukhasurāntakanarāntakādīn &
putraṃ prahastamatikāyavikampanādīn % sarvānugān samahinodatha kumbhakarṇam // BhP_09.10.018* //
tāṃ yātudhānapṛtanāmasiśūlacāpa $ prāsarṣṭiśaktiśaratomarakhaḍgadurgām &
tāṃ yātudhānapṛtanāmasiśūlacāpa $ prāsarṣṭiśaktiśaratomarakhaḍgadurgām &
sugrīvalakṣmaṇamarutsutagandhamāda % nīlāṅgadarkṣapanasādibhiranvito 'gāt // BhP_09.10.019* //
te 'nīkapā raghupaterabhipatya sarve $ dvandvaṃ varūthamibhapattirathāśvayodhaiḥ &
te 'nīkapā raghupaterabhipatya sarve $ dvandvaṃ varūthamibhapattirathāśvayodhaiḥ &
jaghnurdrumairgirigadeṣubhiraṅgadādyāḥ % sītābhimarṣahatamaṅgalarāvaṇeśān // BhP_09.10.020* //
rakṣaḥpatiḥ svabalanaṣṭimavekṣya ruṣṭa $ āruhya yānakamathābhisasāra rāmam &
rakṣaḥpatiḥ svabalanaṣṭimavekṣya ruṣṭa $ āruhya yānakamathābhisasāra rāmam &
svaḥsyandane dyumati mātalinopanīte % vibhrājamānamahanan niśitaiḥ kṣurapraiḥ // BhP_09.10.021* //
rāmastamāha puruṣādapurīṣa yan naḥ $ kāntāsamakṣamasatāpahṛtā śvavat te &
rāmastamāha puruṣādapurīṣa yan naḥ $ kāntāsamakṣamasatāpahṛtā śvavat te &
tyaktatrapasya phalamadya jugupsitasya % yacchāmi kāla iva karturalaṅghyavīryaḥ // BhP_09.10.022* //
evaṃ kṣipan dhanuṣi sandhitamutsasarja $ bāṇaṃ sa vajramiva taddhṛdayaṃ bibheda &
evaṃ kṣipan dhanuṣi sandhitamutsasarja $ bāṇaṃ sa vajramiva taddhṛdayaṃ bibheda &
so 'sṛg vaman daśamukhairnyapatadvimānād % dhāheti jalpati jane sukṛtīva riktaḥ // BhP_09.10.023* //
tato niṣkramya laṅkāyā yātudhānyaḥ sahasraśaḥ /
mandodaryā samaṃ tatra prarudantya upādravan
svān svān bandhūn pariṣvajya lakṣmaṇeṣubhirarditān /
ruruduḥ susvaraṃ dīnā ghnantya ātmānamātmanā
hā hatāḥ sma vayaṃ nātha lokarāvaṇa rāvaṇa /
kaṃ yāyāc charaṇaṃ laṅkā tvadvihīnā parārditā
na vai veda mahābhāga bhavān kāmavaśaṃ gataḥ /
tejo 'nubhāvaṃ sītāyā yena nīto daśāmimām
kṛtaiṣā vidhavā laṅkā vayaṃ ca kulanandana /
dehaḥ kṛto 'nnaṃ gṛdhrāṇāmātmā narakahetave
BhP_09.10.029/0 śrīśuka uvāca
svānāṃ vibhīṣaṇaścakre kosalendrānumoditaḥ /
pitṛmedhavidhānena yaduktaṃ sāmparāyikam
tato dadarśa bhagavān aśokavanikāśrame /
kṣāmāṃ svavirahavyādhiṃ śiṃśapāmūlamāśritām
rāmaḥ priyatamāṃ bhāryāṃ dīnāṃ vīkṣyānvakampata /
ātmasandarśanāhlāda vikasanmukhapaṅkajām
āropyāruruhe yānaṃ bhrātṛbhyāṃ hanumadyutaḥ /
vibhīṣaṇāya bhagavān dattvā rakṣogaṇeśatām
laṅkāmāyuśca kalpāntaṃ yayau cīrṇavrataḥ purīm /
avakīryamāṇaḥ sukusumairlokapālārpitaiḥ pathi
upagīyamānacaritaḥ śatadhṛtyādibhirmudā /
gomūtrayāvakaṃ śrutvā bhrātaraṃ valkalāmbaram
mahākāruṇiko 'tapyaj jaṭilaṃ sthaṇḍileśayam /
bharataḥ prāptamākarṇya paurāmātyapurohitaiḥ
pāduke śirasi nyasya rāmaṃ pratyudyato 'grajam /
nandigrāmāt svaśibirādgītavāditraniḥsvanaiḥ
brahmaghoṣeṇa ca muhuḥ paṭhadbhirbrahmavādibhiḥ /
svarṇakakṣapatākābhirhaimaiścitradhvajai rathaiḥ
sadaśvai rukmasannāhairbhaṭaiḥ puraṭavarmabhiḥ /
śreṇībhirvāramukhyābhirbhṛtyaiścaiva padānugaiḥ
pārameṣṭhyānyupādāya paṇyānyuccāvacāni ca /
pādayornyapatat premṇā praklinnahṛdayekṣaṇaḥ
pāduke nyasya purataḥ prāñjalirbāṣpalocanaḥ /
tamāśliṣya ciraṃ dorbhyāṃ snāpayan netrajairjalaiḥ
rāmo lakṣmaṇasītābhyāṃ viprebhyo ye 'rhasattamāḥ /
tebhyaḥ svayaṃ namaścakre prajābhiśca namaskṛtaḥ
dhunvanta uttarāsaṅgān patiṃ vīkṣya cirāgatam /
uttarāḥ kosalā mālyaiḥ kiranto nanṛturmudā
pāduke bharato 'gṛhṇāc cāmaravyajanottame /
vibhīṣaṇaḥ sasugrīvaḥ śvetacchatraṃ marutsutaḥ
dhanurniṣaṅgān chatrughnaḥ sītā tīrthakamaṇḍalum /
abibhradaṅgadaḥ khaḍgaṃ haimaṃ carmarkṣarāṇ nṛpa
puṣpakastho nutaḥ strībhiḥ stūyamānaśca vandibhiḥ /
vireje bhagavān rājan grahaiścandra ivoditaḥ
bhrātrābhinanditaḥ so 'tha sotsavāṃ prāviśat purīm /
praviśya rājabhavanaṃ gurupatnīḥ svamātaram
gurūn vayasyāvarajān pūjitaḥ pratyapūjayat /
vaidehī lakṣmaṇaścaiva yathāvat samupeyatuḥ
putrān svamātarastāstu prāṇāṃstanva ivotthitāḥ /
āropyāṅke 'bhiṣiñcantyo bāṣpaughairvijahuḥ śucaḥ
jaṭā nirmucya vidhivat kulavṛddhaiḥ samaṃ guruḥ /
abhyaṣiñcadyathaivendraṃ catuḥsindhujalādibhiḥ
evaṃ kṛtaśiraḥsnānaḥ suvāsāḥ sragvyalaṅkṛtaḥ /
svalaṅkṛtaiḥ suvāsobhirbhrātṛbhirbhāryayā babhau
agrahīdāsanaṃ bhrātrā praṇipatya prasāditaḥ /
prajāḥ svadharmaniratā varṇāśramaguṇānvitāḥ /
jugopa pitṛvadrāmo menire pitaraṃ ca tam
tretāyāṃ vartamānāyāṃ kālaḥ kṛtasamo 'bhavat /
rāme rājani dharmajñe sarvabhūtasukhāvahe
vanāni nadyo girayo varṣāṇi dvīpasindhavaḥ /
sarve kāmadughā āsan prajānāṃ bharatarṣabha
nādhivyādhijarāglāni duḥkhaśokabhayaklamāḥ /
mṛtyuścānicchatāṃ nāsīdrāme rājanyadhokṣaje
ekapatnīvratadharo rājarṣicaritaḥ śuciḥ /
svadharmaṃ gṛhamedhīyaṃ śikṣayan svayamācarat
premṇānuvṛttyā śīlena praśrayāvanatā satī /
bhiyā hriyā ca bhāvajñā bhartuḥ sītāharan manaḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0