Bhagavata Purana · Chapter 08.19
BhP_08.19.001/0 śrīśuka uvāca
iti vairocanervākyaṃ dharmayuktaṃ sa sūnṛtam /
niśamya bhagavān prītaḥ pratinandyedamabravīt
BhP_08.19.002/0 śrībhagavān uvāca
vacastavaitaj janadeva sūnṛtaṃ kulocitaṃ dharmayutaṃ yaśaskaram /
yasya pramāṇaṃ bhṛgavaḥ sāmparāye pitāmahaḥ kulavṛddhaḥ praśāntaḥ
na hy etasmin kule kaścin niḥsattvaḥ kṛpaṇaḥ pumān /
pratyākhyātā pratiśrutya yo vādātā dvijātaye
na santi tīrthe yudhi cārthinārthitāḥ parāṅmukhā ye tvamanasvino nṛpa /
yuṣmatkule yadyaśasāmalena prahrāda udbhāti yathoḍupaḥ khe
yato jāto hiraṇyākṣaścaranneka imāṃ mahīm /
prativīraṃ digvijaye nāvindata gadāyudhaḥ
yaṃ vinirjitya kṛcchreṇa viṣṇuḥ kṣmoddhāra āgatam /
ātmānaṃ jayinaṃ mene tadvīryaṃ bhūry anusmaran
niśamya tadvadhaṃ bhrātā hiraṇyakaśipuḥ purā /
hantuṃ bhrātṛhaṇaṃ kruddho jagāma nilayaṃ hareḥ
tamāyāntaṃ samālokya śūlapāṇiṃ kṛtāntavat /
cintayāmāsa kālajño viṣṇurmāyāvināṃ varaḥ
yato yato 'haṃ tatrāsau mṛtyuḥ prāṇabhṛtāmiva /
ato 'hamasya hṛdayaṃ pravekṣyāmi parāgdṛśaḥ
evaṃ sa niścitya ripoḥ śarīram ādhāvato nirviviśe 'surendra /
śvāsānilāntarhitasūkṣmadehas tatprāṇarandhreṇa vivignacetāḥ
sa tanniketaṃ parimṛśya śūnyam apaśyamānaḥ kupito nanāda /
kṣmāṃ dyāṃ diśaḥ khaṃ vivarān samudrān viṣṇuṃ vicinvan na dadarśa vīraḥ
apaśyanniti hovāca mayānviṣṭamidaṃ jagat /
bhrātṛhā me gato nūnaṃ yato nāvartate pumān
vairānubandha etāvān āmṛtyoriha dehinām /
ajñānaprabhavo manyurahaṃmānopabṛṃhitaḥ
pitā prahrādaputraste tadvidvān dvijavatsalaḥ /
svamāyurdvijaliṅgebhyo devebhyo 'dāt sa yācitaḥ
bhavān ācaritān dharmān āsthito gṛhamedhibhiḥ /
brāhmaṇaiḥ pūrvajaiḥ śūrairanyaiścoddāmakīrtibhiḥ
tasmāt tvatto mahīmīṣadvṛṇe 'haṃ varadarṣabhāt /
padāni trīṇi daityendra sammitāni padā mama
nānyat te kāmaye rājan vadānyāj jagadīśvarāt /
nainaḥ prāpnoti vai vidvān yāvadarthapratigrahaḥ
BhP_08.19.018/0 śrībaliruvāca
aho brāhmaṇadāyāda vācaste vṛddhasammatāḥ /
tvaṃ bālo bāliśamatiḥ svārthaṃ praty abudho yathā
māṃ vacobhiḥ samārādhya lokānāmekamīśvaram /
padatrayaṃ vṛṇīte yo 'buddhimān dvīpadāśuṣam
na pumān māmupavrajya bhūyo yācitumarhati /
tasmādvṛttikarīṃ bhūmiṃ vaṭo kāmaṃ pratīccha me
BhP_08.19.021/0 śrībhagavān uvāca
yāvanto viṣayāḥ preṣṭhāstrilokyāmajitendriyam /
na śaknuvanti te sarve pratipūrayituṃ nṛpa
tribhiḥ kramairasantuṣṭo dvīpenāpi na pūryate /
navavarṣasametena saptadvīpavarecchayā
saptadvīpādhipatayo nṛpā vaiṇyagayādayaḥ /
arthaiḥ kāmairgatā nāntaṃ tṛṣṇāyā iti naḥ śrutam
yadṛcchayopapannena santuṣṭo vartate sukham /
nāsantuṣṭastribhirlokairajitātmopasāditaiḥ
puṃso 'yaṃ saṃsṛterheturasantoṣo 'rthakāmayoḥ /
yadṛcchayopapannena santoṣo muktaye smṛtaḥ
yadṛcchālābhatuṣṭasya tejo viprasya vardhate /
tat praśāmyaty asantoṣādambhasevāśuśukṣaṇiḥ
tasmāt trīṇi padāny eva vṛṇe tvadvaradarṣabhāt /
etāvataiva siddho 'haṃ vittaṃ yāvat prayojanam
BhP_08.19.028/0 śrīśuka uvāca
ity uktaḥ sa hasannāha vāñchātaḥ pratigṛhyatām /
vāmanāya mahīṃ dātuṃ jagrāha jalabhājanam
viṣṇave kṣmāṃ pradāsyantamuśanā asureśvaram /
jānaṃścikīrṣitaṃ viṣṇoḥ śiṣyaṃ prāha vidāṃ varaḥ
BhP_08.19.030/0 śrīśukra uvāca
eṣa vairocane sākṣādbhagavān viṣṇuravyayaḥ /
kaśyapādaditerjāto devānāṃ kāryasādhakaḥ
pratiśrutaṃ tvayaitasmai yadanarthamajānatā /
na sādhu manye daityānāṃ mahān upagato 'nayaḥ
eṣa te sthānamaiśvaryaṃ śriyaṃ tejo yaśaḥ śrutam /
dāsyaty ācchidya śakrāya māyāmāṇavako hariḥ
tribhiḥ kramairimāl lokān viśvakāyaḥ kramiṣyati /
sarvasvaṃ viṣṇave dattvā mūḍha vartiṣyase katham
kramato gāṃ padaikena dvitīyena divaṃ vibhoḥ /
khaṃ ca kāyena mahatā tārtīyasya kuto gatiḥ
niṣṭhāṃ te narake manye hy apradātuḥ pratiśrutam /
pratiśrutasya yo 'nīśaḥ pratipādayituṃ bhavān
na taddānaṃ praśaṃsanti yena vṛttirvipadyate /
dānaṃ yajñastapaḥ karma loke vṛttimato yataḥ
dharmāya yaśase 'rthāya kāmāya svajanāya ca /
pañcadhā vibhajan vittamihāmutra ca modate
atrāpi bahvṛcairgītaṃ śṛṇu me 'surasattama /
satyamomiti yat proktaṃ yan nety āhānṛtaṃ hi tat
satyaṃ puṣpaphalaṃ vidyādātmavṛkṣasya gīyate /
vṛkṣe 'jīvati tan na syādanṛtaṃ mūlamātmanaḥ
tadyathā vṛkṣa unmūlaḥ śuṣyaty udvartate 'cirāt /
evaṃ naṣṭānṛtaḥ sadya ātmā śuṣyen na saṃśayaḥ
parāg riktamapūrṇaṃ vā akṣaraṃ yat tadomiti /
yat kiñcidomiti brūyāt tena ricyeta vai pumān /
bhikṣave sarvamoṃ kurvan nālaṃ kāmena cātmane
athaitat pūrṇamabhyātmaṃ yac ca nety anṛtaṃ vacaḥ /
sarvaṃ nety anṛtaṃ brūyāt sa duṣkīrtiḥ śvasan mṛtaḥ
strīṣu narmavivāhe ca vṛttyarthe prāṇasaṅkaṭe /
gobrāhmaṇārthe hiṃsāyāṃ nānṛtaṃ syāj jugupsitam
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0