Bhagavata Purana · Chapter 07.14
BhP_07.14.001/0 śrīyudhiṣṭhira uvāca
gṛhastha etāṃ padavīṃ vidhinā yena cāñjasā /
yāyāddevaṛṣe brūhi mādṛśo gṛhamūḍhadhīḥ
BhP_07.14.002/0 śrīnārada uvāca
gṛheṣvavasthito rājan kriyāḥ kurvan yathocitāḥ /
vāsudevārpaṇaṃ sākṣādupāsīta mahāmunīn
śṛṇvan bhagavato 'bhīkṣṇamavatārakathāmṛtam /
śraddadhāno yathākālamupaśāntajanāvṛtaḥ
satsaṅgāc chanakaiḥ saṅgamātmajāyātmajādiṣu /
vimuñcen mucyamāneṣu svayaṃ svapnavadutthitaḥ
yāvadarthamupāsīno dehe gehe ca paṇḍitaḥ /
virakto raktavat tatra nṛloke naratāṃ nyaset
jñātayaḥ pitarau putrā bhrātaraḥ suhṛdo 'pare /
yadvadanti yadicchanti cānumodeta nirmamaḥ
divyaṃ bhaumaṃ cāntarīkṣaṃ vittamacyutanirmitam /
tat sarvamupayuñjāna etat kuryāt svato budhaḥ
yāvadbhriyeta jaṭharaṃ tāvat svatvaṃ hi dehinām /
adhikaṃ yo 'bhimanyeta sa steno daṇḍamarhati
mṛgoṣṭrakharamarkākhu sarīsṛp khagamakṣikāḥ /
ātmanaḥ putravat paśyet taireṣāmantaraṃ kiyat
trivargaṃ nātikṛcchreṇa bhajeta gṛhamedhyapi /
yathādeśaṃ yathākālaṃ yāvaddaivopapāditam
āśvāghānte 'vasāyibhyaḥ kāmān saṃvibhajedyathā /
apyekāmātmano dārāṃ nṛṇāṃ svatvagraho yataḥ
jahyādyadarthe svān prāṇān hanyādvā pitaraṃ gurum /
tasyāṃ svatvaṃ striyāṃ jahyādyastena hyajito jitaḥ
kṛmiviḍbhasmaniṣṭhāntaṃ kvedaṃ tucchaṃ kalevaram /
kva tadīyaratirbhāryā kvāyamātmā nabhaśchadiḥ
siddhairyajñāvaśiṣṭārthaiḥ kalpayedvṛttimātmanaḥ /
śeṣe svatvaṃ tyajan prājñaḥ padavīṃ mahatāmiyāt
devān ṛṣīn nṛbhūtāni pitṝn ātmānamanvaham /
svavṛttyāgatavittena yajeta puruṣaṃ pṛthak
yarhyātmano 'dhikārādyāḥ sarvāḥ syuryajñasampadaḥ /
vaitānikena vidhinā agnihotrādinā yajet
na hyagnimukhato 'yaṃ vai bhagavān sarvayajñabhuk /
ijyeta haviṣā rājan yathā vipramukhe hutaiḥ
tasmādbrāhmaṇadeveṣu martyādiṣu yathārhataḥ /
taistaiḥ kāmairyajasvainaṃ kṣetrajñaṃ brāhmaṇān anu
kuryādaparapakṣīyaṃ māsi prauṣṭhapade dvijaḥ /
śrāddhaṃ pitroryathāvittaṃ tadbandhūnāṃ ca vittavān
ayane viṣuve kuryādvyatīpāte dinakṣaye /
candrādityoparāge ca dvādaśyāṃ śravaṇeṣu ca
tṛtīyāyāṃ śuklapakṣe navamyāmatha kārtike /
catasṛṣvapyaṣṭakāsu hemante śiśire tathā
māghe ca sitasaptamyāṃ maghārākāsamāgame /
rākayā cānumatyā ca māsarkṣāṇi yutānyapi
dvādaśyāmanurādhā syāc chravaṇastisra uttarāḥ /
tisṛṣvekādaśī vāsu janmarkṣaśroṇayogayuk
ta ete śreyasaḥ kālā nṝṇāṃ śreyovivardhanāḥ /
kuryāt sarvātmanaiteṣu śreyo 'moghaṃ tadāyuṣaḥ
eṣu snānaṃ japo homo vrataṃ devadvijārcanam /
pitṛdevanṛbhūtebhyo yaddattaṃ taddhyanaśvaram
saṃskārakālo jāyāyā apatyasyātmanastathā /
pretasaṃsthā mṛtāhaśca karmaṇyabhyudaye nṛpa
atha deśān pravakṣyāmi dharmādiśreyāavahān /
sa vai puṇyatamo deśaḥ satpātraṃ yatra labhyate
bimbaṃ bhagavato yatra sarvametac carācaram /
yatra ha brāhmaṇakulaṃ tapovidyādayānvitam
yatra yatra harerarcā sa deśaḥ śreyasāṃ padam /
yatra gaṅgādayo nadyaḥ purāṇeṣu ca viśrutāḥ
sarāṃsi puṣkarādīni kṣetrāṇyarhāśritānyuta /
kurukṣetraṃ gayaśiraḥ prayāgaḥ pulahāśramaḥ
naimiṣaṃ phālgunaṃ setuḥ prabhāso 'tha kuśasthalī /
vārāṇasī madhupurī pampā bindusarastathā
nārāyaṇāśramo nandā sītārāmāśramādayaḥ /
sarve kulācalā rājan mahendramalayādayaḥ
ete puṇyatamā deśā harerarcāśritāśca ye /
etān deśān niṣeveta śreyaskāmo hyabhīkṣṇaśaḥ /
dharmo hyatrehitaḥ puṃsāṃ sahasrādhiphalodayaḥ
pātraṃ tvatra niruktaṃ vai kavibhiḥ pātravittamaiḥ /
harirevaika urvīśa yanmayaṃ vai carācaram
devarṣyarhatsu vai satsu tatra brahmātmajādiṣu /
rājan yadagrapūjāyāṃ mataḥ pātratayācyutaḥ
jīvarāśibhirākīrṇa aṇḍakośāṅghripo mahān /
tanmūlatvādacyutejyā sarvajīvātmatarpaṇam
purāṇyanena sṛṣṭāni nṛtiryagṛṣidevatāḥ /
śete jīvena rūpeṇa pureṣu puruṣo hyasau
teṣveva bhagavān rājaṃstāratamyena vartate /
tasmāt pātraṃ hi puruṣo yāvān ātmā yatheyate
dṛṣṭvā teṣāṃ mitho nṛṇāmavajñānātmatāṃ nṛpa /
tretādiṣu harerarcā kriyāyai kavibhiḥ kṛtā
tato 'rcāyāṃ hariṃ kecit saṃśraddhāya saparyayā /
upāsata upāstāpi nārthadā puruṣadviṣām
puruṣeṣvapi rājendra supātraṃ brāhmaṇaṃ viduḥ /
tapasā vidyayā tuṣṭyā dhatte vedaṃ harestanum
nanvasya brāhmaṇā rājan kṛṣṇasya jagadātmanaḥ /
punantaḥ pādarajasā trilokīṃ daivataṃ mahat
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0