Āyurvedamahodadhau annapānavidhi · Chapter 35

// iti suṣeṇakṛte śikhariṇīvargaḥ //
atha vyañjanavargaḥ //
hiḍgūṣaṇājājimahauṣadhāni cūrṇīkṛtāni triguṇaṃ kramāc ca /
sadīpyakaṃ sūraṇapūṣa (?) māṃsarasaprayogeṣu ca nityam iṣṭam

yavānijīrake tulye tayor dviguṇasūraṇam /
īṣatyuṣa (?) samāyuktaṃ tato vyañjanasaurabham

sarvarogaharaṃ pathyaṃ vātadurnāmanāśanam /
śuṇṭhīmarīcapippalyaḥ samaṃ nāgavicūrṇitāḥ

cavyacitrakakāpitthasārayuktaṃ susaṃskṛtam /
saindhavena mamopetaṃ takrapītaṃ ca yatra cit

etad vai vyañjanaṃ śreṣṭhaṃ sarvavātanivāraṇam /
mahāgulmapraśamanaṃ suṣeṇena kṛtaṃ nṛṇām

sarvavātāmaye śastaṃ nṛṇāṃ bheṣajam uttamam /
// anyac ca //
marīcaṃ dīpyakaṃ śuṇṭhī cavyaṃ citrakam eva ca

pippalīpippalīmūladhānyākājājisaindhavam /
jīrakaṃ dāḍimaṃ pathyā cāmalaṃ hṛdyagandhakam

etat kalpasamaṃ miśraṃ paktvā takre sapiṇḍake /
vātaśleṣmaharā hṛdyā paramā rucivardhinī

āmātīsāraśūlaghnī vātagulmanikṛntanī /
kāsaśvāsaharā cogrā mandā medāyinī (?) parā /
uktā caiva sadā pathyā sottamā kaṭhinā smṛtā

kvathikā (bhā-) //
maricajaraṇaśuṇṭhīṃ pippalīmūlacavyaṃ
dahanarucakadhānyaṃ pippalī saindhavaṃ ca /
atrapakapitthasāraṃ dāḍimikāji (?) hiṃgur
yuvatikarasupakvaṃ āmalakyaṃ sutakram

harati pavanamādyaṃ śleṣmadāhaṃ sakṛcchraṃ
arucijaṭharaśūlaṃ cāmavātātisāram /
viditasakalavedyo vaidyarājaḥ suṣeṇoḥ
viracayati kapitthavyañjanaṃ rājagopyam

// anyac ca //
trikaṭukam ajamodā saindhavaṃ jīrake dve
karamathitakapitthaṃ citrakaṃ pippalī ca /
samadhṛtakṛtacūrṇe tatra saṃyojitavyaṃ
kvathitam iha samānaṃ yojitaṃ rāmaṭhena

kṛtalavaṇasudhānyaṃ mātuluṅgasya sāraṃ
kaphapavanavikāre sarvadā vyañjanaṃ syāt /
vāte 'gnimāndye 'pi ca śūlamāndye mūrchāṃ nigṛhṇāti cirapravṛddhām //
suṣeṇadevena kṛtā rasālā susaurabhā rogaharāpi pathyā