Āyurvedamahodadhau annapānavidhi · Chapter 31

taṇḍulapīḍha (bhā-) //
// ity āyurvedamahodadhau suṣeṇakṛte kṛtānnavargaḥ //
// atha phalānāṃ guṇāḥ kathyante //
tatrādau dāḍimasya guṇāḥ //
tridoṣaśamanaṃ pathyaṃ vṛṣyaṃ madhuraśītalam /
chardyarocakatṛṣṇāghnaṃ śophapittajvarāpaham

dāhaśiktasta (pittapra)śamanaṃ sarvarogavināśanam /
balavarṇakaraṃ hṛdyaṃ supakvaṃ dāḍinīphalam

atyamlaṃ madhuraṃ kaṣāyaguṇabhṛdvidvadbhir uktaṃ rase
vīrye saṃśamanaṃ samīraṇaharaṃ pittāpahaṃ dīpanam /
kiṃcit saṃgrahaṇaṃ kaphasya haraṇaṃ prāyo 'pi pāke punaḥ
prakhyātaṃ rasavīryapākavibhavair evaṃ guṇaṃ dāḍimam

dāḍimaṃ dvividham īḍitabhāryair amlam ekam aparaṃ maduraṃ ca /
tatra vātakaphahāri kilāmlaṃ tāpahāri madhuraṃ laghu pathyam

dāḍimaṃ madhuram amlakaṣāyaṃ kāsavātakaphapittavināśi /
grāhi dīpanakaraṃ ca laghūṣṇaṃ śītalaṃ bhramahara rucidāyi

iti dāḍimam //
atha drākṣāguṇāḥ //
cakṣuṣyā raktapittaṃ śamayati madhurā śītavīryā vipāke
svāduḥ snigdhā kaṣāyā gururati ca tṛṣāśoṣadoṣāpahantrī /
drākṣā kṣīṇaru (kṣa)tānām apaharati vamīśvāsakāsajvarārtīs
tiktāsyatvaṃ madaṃ ca pravarataraphaleṣūttamā saṃpradiṣṭā

/
supakvā //
drākṣā saiva nu dhātuvṛddhijananī saṃtarpaṇī doṣahat
tṛṣṇārticyavanī samīraśamanī chardyāmayadhvaṃsinī /
pāke 'amlā surasā rase ca madhurā (śītā) śāntā ca vīryeṇa sā
sā pakvā vihitā jvare ca kaphaje viṇmūtrasaṃśodhanī

śītā pitāsta(sra) doṣaṃ śamayati madhurā svādupākādi (ti) rucyā
cakṣuṣyā śvāsakāsaśramavamitra (śa)manī śoṣatṛṣṇājvaraghnī //
dāhādhmānaśramādīn apanayati parā tarpaṇī pakvaśuṣkā
drākṣā sukṣīṇavīryān api madanakarā kolā (kalākeli) dakṣān vidhatte