Language

ENहिગુ
Scripture Library

Āyurvedamahodadhau annapānavidhi · Chapter 11

11.1

// ity āyurvedamahodadhau suṣeṇakṛte ghṛtavargaḥ //
// idānīṃ tailaguṇāḥ // /
uṣṇaṃ vipāke kaṭukaṃ satiktaṃ kaphāpahaṃ vātanivāraṇaṃ ca /
krimīn nihanyād balabhuktakāri tailaṃ krimiśleṣmamarutpraṇāśi

11.2

tilatailam alaṃkaroti keśyaṃ madhuraṃ tiktakaṣāyam uṣṇatīkṣṇam /
balakṛtkaphavātajaṃ ca [jantu] kharjū vraṇakaṇḍūtiharaṃ ca [kānti] dāyi

11.3

kaṇḍūharaṃ kāntivivardhanaṃ ca arśo [varco] vivṛddhi vraṇaropaṇaṃ ca /
tilasya jātaṃ khalu yac ca tailaṃ bāleṣu vṛddheṣv api taila [pathya]m etat

11.4

na pittaroge na ca śoṇitotthe pathyaṃ mahāvātavikārasaṃdhau /
tilodbhavaṃ tailam udaāharanti vātāśritān hanti samastadoṣān

11.5

kaṭṭhamlarvīryaṃ bahupittakāri viṇmūtrasaṅgaṃ kurute 'tidīptim /
pāmādidoṣāpaharaṃ ca tailaṃ abhyañjanaṃ sarṣapasaṃbhavaṃ ca

11.6

kaṭūṣṇaṃ sārṣapaṃ tailaṃ kaphaśukrānilāpaham /
tīkṣṇoṣṇaṃ picchalaṃ visraṃ raktair aṇḍodbhavaṃ tv ati {cf. Aṣṭāṅgahṛdaya 5.58cd}

11.8

āmavātagajendrāṇāṃ śarīravanacāriṇām /
eka evāgrāṇī [rje] hetā eraṇḍasnehakesarī

11.9

kausumbhatailaṃ krimināśanaṃ ca
tejobalaṃ netravināśanaṃ ca /
kharjūś ca keśaś ca karoti koṣṭhe [kaṇḍūṃ ca karoti dṛṣṭeḥ]
tridoṣalaṃ vāpi samīraṇaghnam

11.10

lepāt karaṃjatailasya dṛṣṭirogavināśanam /
kuṣṭhe ca pāpabhinnanāṃ sarvavātavikāranut

11.11

ākṣaṃ svādu himaṃ keśyaṃ guru pittānilāpaham /
nāpyu (tyu)ṣṇaṃ nimbajaṃ tailaṃ krimikuṣṭharujāpaham

11.12

kṣaumaṃ sneham acākṣuṣyaṃ pittakṛd vātanāśanam /
ākṣajaṃ kaphapittaghnaṃ keśyaṃ dṛkśrotratarpaṇam

Original text: Āyurvedamahodadhau annapānavidhi · Edition: S. Venkatasubrahmanya Sastri: Sushena's Ayurveda Mahodadhi-annapanavidhi, Madras 1950 (Madras Government Oriental Series, 60). · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc