Avadānaśataka · Chapter 77
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvany asminn eva bhadrake kalpe triṃśadvarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kanakamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | ### <The name of the place is missing.> | yāvat tatrānyatarā rājaduhitā śrāddhā bhadrā kalyāṇāśayā ātmahitaparahitapratipannā | tayā vihāraṃ kārayitvā sarvopakaraṇaiḥ paripūrya bhagavate saśrāvakasaṃghāya pratipāditaḥ | kanakamunau ca samyaksaṃbuddhe pravrajya daśavarṣasahasrāṇi maitrī bhavitā ||
kiṃ manyadhve bhikṣavo yā sā rājaduhitā, iyaṃ sā kāśisundarī dārikā | yad anayā vihāraḥ pratipāditas tenābhirūpā darśanīyā prāsādikā saṃvṛttā | yat kanakamunau bhagavati pravrajya daśavarṣasahasrāṇi maitrī bhāvitā tenedānīm arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇām ekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānām ekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ | tasmāt tarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmāṇy apāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣv eva karmasv ābhogaḥ karaṇīyaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān* | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
-------------------- Vaidya, p. 190 --------------------
AVŚ_77 muktā | (ed. Speyer, vol. II)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme | śrāvastyāṃ puṣyo nāma śreṣṭhī āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī | tena sadṛśāt kulāt kalatram ānītam* | sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati | tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ kālāntareṇa patnī āpannasatvā saṃvṛttā | sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānām atyayāt prasūtā | dārikā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā muktāmālayā śirasi baddhayā | tasyā jātau jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate: kiṃ bhavatu dārikāyā nāmeti | jñātaya ūcuḥ: yasmād asyā jātamātrāyā muktamālā śirasi prādurbhūtaṃ, tasmād bhavatu dārikāyā mukteti nāmeti | muktā dārikā aṣṭābhyo dhātrībhyo dattā dvābhyām aṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dhātrībhyām* | sā 'ṣṭābhir dhātrībhir unnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiś cottaptottaptair upakaraṇaviśeṣaiḥ | āśu vardhate hradastham iva paṅkajam* ||
yāvan muktā dārikā krameṇa mahatī saṃvṛttā | tasyāḥ sā muktāmālā avatāritā punaḥ prādurbhavati | tataḥ sā dārikā kṛpaṇavanīpakān dṛṣṭvā bhāgasaṃvibhāgaṃ karoti | yadā ca pradeyā saṃvṛttā, tadā tasyā bahavo yācanakā āgacchanti rājaputrā amātyaputrāḥ śreṣṭhiputrāś ca | tato 'syāḥ pitā śokāgāraṃ praviśya kare kapolaṃ datvā cintāparo vyavasthitaś cintayati: yady ekasmai dāsyāmi, anye me 'mitrā bhaviṣyantīti | tato 'sau dārikā pitaraṃ vijñāpayāmāsa: tāta kimarthaṃ śokaḥ kriyata iti | tena yathāvṛttaṃ sarvaṃ tat samākhyātam* | tato dārikā kathayati: tāta nāhaṃ kāmair arthinī | bhagavacchāsane pravrajiṣyāmīti | yāvad anāthapiṇḍadasya supriyo nāma kanīyaḥ putras tena pitā vijñaptaḥ | mamārthāyaitāṃ dārikāṃ yācasveti | tato 'nāthapiṇḍadena puṣyasya gṛhapater dūtasaṃpreṣaṇaṃ kṛtam*: dīyatāṃ muktā dārikā mama putrāya | evaṃ kṛtaṃ sāṃbandhikaṃ yāvajjīvasukhyaṃ kṛtaṃ ca bhaviṣyatīti | tataḥ puṣyeṇa gṛhapatinā svasyāṃ duhitari so 'rtho niveditaḥ | sā kathayati: samayato yadīndriyāṇāṃ paripākān mayā saha bhagavacchāsane pravrajati, evam ahaṃ taṃ bhartāraṃ varayāmīti | tena tathaiva kṛtam* | yāvad ubhāv eva gṛhān niṣkramya bhagavacchāsane pravrajitau | tābhyāṃ yujyamānābhyāṃ ghaṭamānābhyāṃ vyāyacchamānābhyām idam eva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalaṃ viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śatanapatanavikiraṇavidhvaṃsanadharmatayā parāhatya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | arhantau saṃvṛttau traidhātukavītarāgau samaloṣṭakāñcanāv ākāśapāṇitalasamacittau vāsīcandanakalpau vidyāvidāritāṇḍakośau vidyābhijñāpratisaṃvitprāptau bhavalābhalobhasatkāraparāṅmukhau | sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyau mānyāv abhivādyau ca saṃvṛttau ||
-------------------- Vaidya, p. 191 --------------------
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: kāni bhadanta muktayā karmāṇi kṛtāni yena muktāmālayā śirasy ābaddhayā, pravrajya cārhatvaṃ sākṣātkṛtam iti | bhagavān āha: muktayaiva bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavat pratyupasthitāny avaśyaṃbhāvīni | muktayā karmāṇi kṛtāny upacitāni | ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca:
na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatair api |
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām*
Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0