Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānaśataka · Chapter 35

35.1

yadā bhagavatā etat sūtraṃ bhāṣitaṃ tadā bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: āścaryaṃ bhadanta yad bhagavān dānasya varṇaṃ bhāṣate dānasaṃvibhāgasya ca phalavipākam iti | bhagavān āha: kim atra bhikṣava āścaryaṃ yat tathāgato dānasya varṇaṃ bhāṣate, dānasaṃvibhāgasya phalavipākam iti | yan mayātīte 'dhvani yācanakahetor mukhadvāragataḥ svakavaḍaḥ parityaktaḥ | tac chruṇuta, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta, bhāṣiṣye 'ham* ||
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamaraṃ taskararogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsaṃpannam akhilam akaṇṭakam* (Speyer: akaṇṭhakam ) | ekaputram iva rājyaṃ kārayati | sa rājā śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ sarvapradaḥ sarvaparityāgī niḥsaṅgaparityāgī ca | mahatī tyāge vartate | yāvad apareṇa samayena mahaddurbhikṣaṃ prādurbhūtaṃ durbhikṣāntarakalpasadṛśam* | tatas te janakāyā durbhikṣākālabhayabhītāḥ kṣutkṣāmakaṇṭhakapolāḥ pretāśrayasadṛśāḥ saṃgamya samāgamyaikasamūhena rājānam upasṛtya jayenāyuṣā vardhayitvocuḥ: deva paritrāyasva asmān asmād durbhikṣabhayāt* | prayaccha jīvitam iti | tato rājā koṣṭḥāgārikaṃ puruṣam āmantritavān*: asti bho puruṣa koṣṭhāgāre annapānaṃ yad asmākaṃ syād eṣāṃ ca janakāyānām*? iti śrutvā koṣṭhāgārika āha: parigaṇya deva sasyāni ākhyāsyāmīti | tato gaṇitakuśalair gaṇanāṃ kṛtvā sarveṣāṃ viṣayanivāsināṃ divase divase ekakavaḍo rājño dvau kavaḍāv iyantaṃ kālaṃ bhaviṣyatīti samākhyātam* | tato rājā janakāyān āhūyoktavān*: tena hi bhavanto divasānudivasam āgatya rājakule kavaḍam abhyavahṛtya gacchateti | tatas te pratidivasam āgatya pratyekam ekaikaṃ kavaḍam abhyavahṛtya yatheṣṭaṃ gacchanti ||
athānyatamo brāhmaṇas tasyāṃ gāṇanāyāṃ nāsīt* | parebhyaś ca śrutvā rājānam uvāca: deva janapadagatena me śrutā gaṇanā | dīyatāṃ mamāpi kavaḍa iti | tato rājā svakāt kavaḍadvayād ekaṃ brāhmaṇāya dattavān* | ekaṃ kavaḍaṃ janasāmānyam abhyavahartuṃ pravṛttaḥ ||
śakrasya devendrasyādhastāj jñānadarśanaṃ pravartate | tasyaitad abhavat*: atiduṣkaraṃ bata vārāṇaseyo rājā karoti, yanv aham enaṃ mīmāṃseyeti | atha śakro devendro brāhmaṇaveṣam ātmānam abhinirmāya bhojanakāle rājānam upasṛptaḥ | jayenāyuṣā ca vardhayitvovāca: bubhukṣito kuruṣva svakakavaḍenānugraham iti | tato rājā svajīvitaparityāgaṃ vyavasāyakāruṇyāt svakavaḍaṃ brāhmaṇāya datvānāhāratāṃ pratipannaḥ | yāvat ṣaḍbhaktacchedā anenopakrameṇa kṛtāḥ | taṃ ca mahājanakāyaṃ bhuñjānaṃ dṛṣṭvā parāṃ prītim āpede | atha śakro devendras taṃ rājño 'tiduṣkaraṃ vyavasāyaṃ dṛṣṭvā brāhmaṇaveṣam antardhāpya svena rūpeṇa sthitvā rājānaṃ saṃvardhayāmāsa: sādhu sādhu mahārāja, āvarjitā
-------------------- Vaidya, p. 82 --------------------
vayaṃ bhavatānena duṣkareṇa vyavasāyena, sanāthaś cāyaṃ janakāya īdṛśena prajāpālakena | na duṣyatāṃ tava vijite sarvabījāni, vāpy antām* | ahaṃ saptame divase tathāvidhaṃ māhendraṃ varṣam utsrakṣyāmi, yena sarvasasyāni niṣpatsyanta iti | rājñā tathā kāritam* | śakreṇāpi tathāvidhaṃ mahendraṃ varṣam utsṛṣṭam*, yena durbhikṣaṃ vinivartitaṃ subhikṣaṃ prādurbhūtam* ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena brahmadatto nāma rājā babhūva, ahaṃ sa | mayā tāny evaṃvidhe durbhikṣe vartamāne svajīvitaparityāgād evaṃvidhāni dānāni dattāni | tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam: yad dānāni dāsyāmaḥ puṇyāni kariṣyāmaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_33 dharmapālaḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃgho rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe | yadā devadattena mohapuruṣeṇa bhagavato vadhārthena dhanapālako hastināga utsṛṣṭaḥ, udapāno viṣacūrṇena cāvakīrṇaḥ, vadhakapuruṣāś cotsṛṣṭāḥ | sa bhagavato dīrgharātraṃ vadhakaḥ pratyarthikaḥ pratyamitraḥ, bhagavāṃś cāsya maitracitto hitacitto 'nukampācittena na pratyupasthitaḥ | tadā bhikṣavo bhagavantaṃ papracchuḥ: paśya bhagavan yāvad ayaṃ devadatto bhagavato vadhāyodyataḥ, bhagavāṃś cāsya maitracitto hitacitto 'nukampacittenā pratyupasthita iti ||
bhagavān āha: kim atra bhikṣava āścaryaṃ yad idānīṃ tathāgato vigatarāgo vigatadveṣo vigatamohaḥ parimukto jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsebhyaḥ sarvajñaḥ sarvākārajñaḥ sarvajñānajñeyavaśiprāptaḥ | yat tu mayā atīte 'dhvani sarāgeṇa sadveṣeṇa samohena daharakavayasyavasthitena vadhāya parākrāntasyāsyāntike naivaṃ cittaṃ dūṣitam* | tac chṛṇuta, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta, bhāṣiṣye 'ham* ||
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani vārāṇasyāṃ nagaryāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamaraṃ taskararogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsaṃpannam akhilam akaṇṭakam* | ekaputram iva rājyaṃ pālayati | sa rājā śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ sarvapradaḥ sarvaparityāgī niḥsaṅgaparityāgī ca mahatī tyāge vartate | tasya ca rājño durmatir nāma devī caṇḍā roṣaṇī sāhasikā | ekaputraś ca dharmapālo nāmnā tasyā eva durmatyāḥ sakāśāj jātaḥ | sa ca dharmapālo dayāvān śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya
-------------------- Vaidya, p. 83 --------------------
ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ | sarveṣāṃ ca vārāṇaseyānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnām iṣṭaḥ kāntaḥ priyo manāpo darśanena | sa copādhyāyasakāśaṃ gatvā dārakaiḥ saha lipiṃ paṭhati ||

yāvad rājā apareṇa samayena vasantakālasamaye saṃpuṣpiteṣu pādapeṣu haṃsakrauñcamayūraśukaśārikākokilajīvañjīvakanirghoṣite vanaṣaṇḍe devyā sahāntaḥpuraparivṛta udyānabhūmiṃ nirgataḥ | tatra ca rājña udyāne 'ntaḥpurajanena saha krīḍata īrṣyāroṣaparītā durmatir devī kupitā | rājñā cāsyā ardhaṃ pītakaṃ varjitam* | tayā kupitayā rājcaḥ saṃdeśo visarjitaḥ: putrasyāhaṃ rudhiraṃ pibeyam*, yady ahaṃ tavārdhaṃ pītakaṃ pibeyam iti | kāmān khalu pratisevamānasya nāsti kiṃcit pāpakaṃ karmākaraṇīyam iti | tato rājā brahmadatto dhārmiko 'pi san kāmarāgaparyavasānavigamād antaḥpurajanena sāntvyamāno 'pi krodhāgninā prajvalitaḥ | tatas tena saṃpravṛddhakrodhenājñā dattā: gacchata, dharmapālasya galaṃ chitvā rudhiraṃ pāyayatainām iti ||
tato dārakaśālāvasthito dharmapālaḥ kumāraḥ śrutvā rodituṃ pravṛttaḥ | evaṃ cāha: dhik satvasabhāgatāṃ saṃsāre, yatra nāma krodhavaśād aṅganiḥsṛtam api sutaṃ parityajantīti | tato dharmapālaḥ sarvālaṃkāravibhūṣitaḥ pituḥ pādayor nipatya kathayati: sādhu tāta prasīda | niraparādhaṃ mā māṃ parityākṣīḥ | iṣṭāś ca sarveṣāṃ pitṝṇāṃ putrā iti | rājā kathayati: putraka yadi te mātā kṣamate, aham api kṣame iti | tato dharmapālaḥ prarudan mātuḥ sakāśam upasaṃkrāntaḥ pādayor nipatya kṛtakarapuṭa uvāca: amba kṣamasva, mā māṃ jīvitād vyaparopayeti | sā evaṃ karuṇadīnavilambitair akṣarair ucyamānā na kṣamate | tato vadhyaghātais tīkṣṇena śastreṇa dharmapālasya kumārasya galaṃ chitvā durmatir devī rudhiraṃ pāyitā | na ca durmatyā vipratisāro jātaḥ | dharmapālo 'pi kumāro mātāpitṛvadhyaghāteṣu cittaṃ prasādya kālagataḥ ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena dharmapālo nāma kumāro babhūva, ahaṃ saḥ | sā durmatir devī, eṣa devadattaḥ | tadāpi me vadhakahastagatenāsya maitraṃ cittam utpāditam* | idānīm apy aham asya vadhāyodyatasya maitracitto hitacittaḥ anukampācittaḥ | tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam: yat sarvasatveṣu maitraṃ cittaṃ bhāvayiṣyāmaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_34 śibiḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ
-------------------- Vaidya, p. 84 --------------------
saśrāvakasaṃghaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme | tena khalu samayena śrāvastyāṃ bhikṣūṇāṃ dvau saṃnipātau bhavataḥ | eka āṣāḍhyāṃ varṣopanāyikāyāṃ dvitīyaḥ kārtikyāṃ pūrṇamāsyām* | tatra bhikṣavaḥ pātrāṇi pacanti, cīvarāṇi dhāvayanti, pāṃsukūlāni ca sīvyanti | yāvad anyatamo bhikṣuś cīvaraṃ syotukāmaḥ sūcīchidraṃ sūtrakaṃ na śaknoti pratipādayitum* | sa karuṇadīnavilambitair akṣarair uvāca: ko loke puṇyakāma iti | bhagavāṃś cāsya nātidūre caṃkrame caṃkramyate | tato bhagavān gambhīramadhuraviśadakalaviṅkamanojñadundubhinirghoṣo gajabhujasadṛśabāhum abhiprasārya kathayati: ahaṃ bhikṣo loke puṇyakāma iti | tato 'sau bhikṣur bhagavataḥ pañcāṅgopetaṃ svaram upaśrutya saṃbhrāntas tvaritatvaritaṃ bhagavataḥ pāṇiṃ gṛhītvā svaśirasi sthāpayitvāha: bhagavan*, anena te pāṇinā trīṇi kalpāsaṃkhyeyāni dānaśīlakṣāntivīryadhyānaprajñā upacitāḥ | atha ca punar bhagavān enam āha: atṛpto 'haṃ bhikṣo puṇyaiḥ, labdharaso 'haṃ bhikṣo puṇyaiḥ, ato me tṛptir nāstīti ||
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: āścaryaṃ bhadanta yad bhagavān puṇyamayaiḥ, saṃskārair atṛpta iti | bhagavān āha: kim atra bhikṣava āścaryaṃ yad idānīṃ tathāgato vigatarāgo vigatadveṣo vigatamohaḥ parimukto jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsebhyaḥ sarvajñaḥ sarvākārajñaḥ sarvajñānajñeyavaśiprāptaḥ | yat tv aham atīte 'dhvani sarāgaḥ sadveṣaḥ samohK‍h̲ 'parimukto jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsebhyo tṛptaḥ puṇyamayaiḥ saṃskāraiḥ | tac chṛṇuta, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta, bhāṣiṣye 'ham* ||
bhūtapurvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani śibighoṣāyāṃ rājadhānyāṃ śibir nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamaraṃ taskararogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsaṃpannam akhilam akaṇṭakam* | ekaputram iva rājyaṃ pālayati | sa ca śibī rājā śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ sarvapradaḥ sarvaparityāgī niḥsaṅgaparityāgī ca | mahatī tyāge vartate | sa kalyam (Speyer: kālyam ) evotthāya yajñavāṭaṃ praviśya annam annārthibhyaḥ prayacchati, vastraṃ vastrārthibhyaḥ | dhanadhānyahiraṇyasuvarnamaṇimuktāvaiḍūryaśaṅkhaśilāpravālādīnāṃ (Speyer: ŚpravāḍāŚ ) parityāgaṃ karoti | na cāsau puṇyamayaiḥ saṃskārais tṛptiṃ gacchati | so 'ntaḥpuraṃ praviśyāntaḥpurajanasya bhaktācchādanaṃ prayacchati, kumārāṇām amātyānāṃ bhaṭabalāgrasya naigamajānapadānām* ||
atha rājñaḥ śiber etad abhavat*: saṃtarpitā anena manuṣyabhūtāḥ, kṣudrajanto 'vaśiṣṭāḥ, kena saṃtarpayitavyā iti | sa parityaktavibhavasarvasva ekaśāṭakanivasitaḥ svaśarīrāvaśeṣaś cintām āpede | tasyaitad abhavat: kṣudrajantubhyaḥ svaśarīram anuprayacchāmīti | sa śastreṇa svaśarīraṃ takṣayitvā yatra daṃśamaśakās tatrotsṛṣṭakāyaḥ pratiṣṭhate | priyam ivaikaputrakaṃ rudhireṇa saṃtarpayati ||
śakrasya devendrasyādhastāj jñānadarśanaṃ pravartate | tasyaitad bahavat*: kim ayaṃ śibī rājā satvānām artham evaṃ karoti, uta karuṇayā? yanv aham enaṃ vijñāseyeti | tato bhinnāñjanam asivarṇaṃ
-------------------- Vaidya, p. 85 --------------------

gṛdhraveśam ātmānam abhinirmāya rājñe śibeḥ sakāśam upasaṃkramya mukhatuṇḍakenākṣyutpāṭayituṃ pravṛttaḥ | na ca rājā saṃtrāsam āpadyate | kiṃ tu maitrīviśālābhyāṃ nayanābhyāṃ taṃ gṛdhram ālokya kathayati: vatsa, yan madīyāc charīrāt prayuñjase, tena praṇayaḥ kriyatām iti | tataḥ āvarjitaḥ śakro devendro brāhmaṇaveṣam ātmānam abhinirmāya rājñaḥ śibeḥ purastāt sthitvā: sādhu pārthiva, dīyatām etan nayanadvayam iti | rājovāca: mahābrāhmaṇa gṛhyatāṃ yad abhirucitam*, na me 'tra vighnaḥ kaścid astīti | tataḥ śakro devendro bhūyasyā mātrayābhiprasanno brāhmaṇaveṣam antardhāpya svarūpeṇa sthitvā rājānam abhyutsāhayann uvāca: sādhu sādhu bhoḥ pārthiva, suniścitā te buddhiḥ, akampyas te praṇidhiḥ; anugatā te satveṣu mahākaruṇā, yatra nāma tvaṃ saṃtrāsakareṣu dharmeṣu viśāradoḥ | na cirāt tvam anena vyavasāyenānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena śibir nāma rājā babhūva, ahaṃ sa | tadānīm api puṇyamayaiḥ saṃskārais tṛptir nāsti, prāg evedānīm* | tasmāt tarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam: yad dānāni dāsyāmaḥ, puṇyāni kariṣyāmaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_35 surūpaḥ | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme | yadā bhagavān pratisaṃlayanād vyutthāya catasṛṇāṃ parṣadā madhuramadhuraṃ dharmaṃ deśayati, kṣaudraṃ madhv ivāneḍakam*, anekaśatā ca parṣad bhagavataḥ sakāśān madhuramadhuraṃ dharmaṃ śṛṇoty āneñjamānair (Speyer: aniñjamānair )indriyaiḥ, tadā bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: paśya bhadanta yāvad dharmaratnasyāmī bhājanabhūtāḥ satvā ādareṇa śrotavyaṃ manyanta iti | bhagavān āha: yathā tathāgatena bhikṣava ādarajātena dharmaḥ śrutaś codgṛhītaś ca, tac chṛṇuta, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuruta, bhāṣiṣye ||
bhūtapurvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani vārāṇasyāṃ nagaryāṃ surūpo nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamaraṃ taskararogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsaṃpannam akhilam akaṇṭakam* | ekaputram iva rājyaṃ pālayati | sa ca rājā śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ sarvapradaḥ sarvaparityāgī niḥsaṅgaparityāgī ca | mahatī tyāge vartate | tasya ca rājñaḥ sundarikā nāma devī abhirūpā darśanīyā prāsādikā
-------------------- Vaidya, p. 86 --------------------
sarvāṅgapratyaṅgopetā, sundarakaś ca nāmnā ekaputraḥ iṣṭaḥ kāntaḥ priyo manāpaḥ kṣānto 'pratikūlaḥ | athāpareṇa samayena rājñaḥ surūpasya dharme abhilāṣa utpannaḥ | tena sarve amātyāḥ saṃnipātyoktāḥ: paryeṣata me grāmaṇyo dharmān, dharmo me rocata iti | tatas te amātyāḥ kṛtakarapuṭā rājānaṃ vijñāpayanti: durlabho mahārāja dharmaḥ | śrūyate mahārāja buddhānāṃ loke utpādād dharmasyotpādo bhavatīti | tato rājñā suvarṇapiṭakaṃ dhvajāgre baddhvā sarvavijite ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam*: yo me dharmaṃ vakṣyati, tasyemaṃ suvarṇapiṭakaṃ dāsyāmi, mahatā ca satkāreṇa satkariṣyāmīti | tato bahavaḥ kālā atikrāntāḥ | na ca kaścid dharmadeśaka upalabhyate | tataḥ sa rājā dharmahetor utkaṇṭhati paritapyati ||
śakrasya ca devānām indrasyādhastāj jñanadarśanaṃ pravartate | sa paśyati rājānaṃ dharmahetor vihanyamānam* | tasyaitad abhavat*: yanv ahaṃ surūpāṃ rājānam mīmāṃseyeti | tato yakṣarūpam ātmānam abhinirmāya vikṛtakaracaraṇanayano 'nekapariṣanmadhyagataṃ rājānam etad avocat*: nanu dharmābhilāṣī bhavān*, aham te dharmaṃ vakṣyāmīti | tato dharmaśravaṇāt prītiprāmodyajāto rājā yakṣam etad uvāca: brūhi guhyaka dharmān śroṣyāmīti | guhyaka uvāca: sukhitasya bata mahārāja dharmā abhilasanti | bubhukṣito 'smi bhojanaṃ tāvan me prayaccheti | tac chrutvā rājā pauruṣeyānām amantrayāmāsa: ānīyantām asya bhakṣyabhojyaprakārā iti | yakṣa āha: sadyohatarudhiramāṃsabhakṣyo 'ham* | etaṃ me sundaram ekaputrakaṃ prayaccheti | śrutvā rājā paraṃ viṣādam āpannaḥ: kadācit karhicin me 'dya dharmaśabda āsāditaḥ | so 'py anargheṇa mūlyeneti | tataḥ sundaraḥ kumāras tad upaśrutya pituḥ pādayor nipatya rājānam vijñāpayāmāsa: marṣaya deva | pūryatāṃ devasyābhiprāyam*, prayaccha māṃ guhyakāyāhārārtham iti | tato rājā tam ekaputrakam iṣṭaṃ kāntaṃ priyaṃ manāpaṃ kṣāntam apratikūlaṃ dharmasyārthe yakṣāya dattavān* |
tato yakṣeṇa ṛddhibalādhānād rajñaḥ parṣadaś ca tathā darśito yathāṅgapratyaṅgāni pṛthagvikṛtya bhakṣitāni, rudhiraṃ ca pīyamānam* | # # # dṛṣṭvā rājā dharmābhilāṣī na niṣādam āpannaḥ | sa guhyako rājānam uvāca: atṛpto 'smi bhoḥ pārthiva, bhūyo me prayaccheti | tato rājā tasmai dayitāṃ bhāryāṃ dattavān* | sāpi tenaivākāreṇa darśitā | tato bhūyo rājānam uvācā: bho pārthiva, adyāpi tṛptir na labhyata iti | tato rājā yakṣam uvāca: vatsa datto me ekaputrako bhāryā ca dayitā, kiṃ bhūyaḥ prārthayase iti | guhyaka uvāca: svaśarīraṃ me prayaccha | anena tṛptim upayāsyāmīti | rājovāca: yadi svaśarīraṃ te pradāsyāmi, kathaṃ punar dharmaṃ śroṣyāmi? kiṃ nu pūrvaṃ me dharmaṃ vada, paścād gṛhītadharmā śarīraṃ parityakṣyāmīti | tato guhyakena rājānaṃ pratijñāyāṃ pratiṣṭḥāpyānekaśatāyāḥ pariṣadaḥ purastād dharmo deśitaḥ ||
-------------------- Vaidya, p. 87 --------------------
priyebhyo jāyate śokaḥ priyebhyo jāyate bhayam* |
priyebhyo vipramuktānāṃ nāsti śokaḥ kuto bhayam iti

Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc