Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānakalpalatā · Chapter 5

5.1

iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ māndhātravadānaṃ nāma caturthaḥ pallavaḥ //
5. candraprabhāvadānam /
dugdhābdhirvibudhārthanātividhuraḥ kṣubdhaścakampe ciraṃ
kampante ca nisargataḥ kila phalotsargeṣu kalpadrumāḥ /
ekaḥ ko 'pi sa jāyate tanuśatairabhyastadānasthitir
niṣkampaḥ pulalotkaraṃ vahati yaḥ kāyaṃ pradāneṣvati

5.2

asti kaulāsahāsinyāmuttarasyāmanuttarā /
diśi bhadraśilā nāma bhuvanābharaṇaṃ purī

5.3

yasyāṃ sitayaśaḥpuṣpāḥ saphalāḥ sarvasaṃpadaḥ /
dānodyānalatāḥ prītyai babhūvuḥ puravāsinām

5.4

yatra tripurajinnetraśikhitrasto manobhavaḥ /
abalābhiścalakrīḍabhrūbhaṅgaireva rakṣyate

5.5

muktājālojjvalā yatr abhāti hemagṛhāvalī /
meroḥ śikharamāleva visphutatsphītatārakā

5.6

tasyāṃ candraprabhaḥ śrīmānabhūd bhūmibhṛtāṃ varaḥ /
kaulāsa iva yaḥ kāntyā cakāra dinacandrikām

5.7

yasya dehaprabhāpūraiḥ pūrṇindudyutihāribhiḥ /
niśāsu dīpakābhāsu nābhūtu snehaguṇakṣayaḥ

5.8

smarajvaraṃ bhajante 'sya darśanenaiva tārakāḥ /
iti cchatrachalādasya chāditaṃ khamivendunā

5.9

pradiśatyeṣa satataṃ śriyaṃ satkośasaṃśrayām /
iti taddarśanenaiva saṃkocaṃ prāpa padminī

5.10

senāhaṃkāramutsṛjya tyāgaśubhraśriyā śriyaḥ /
nirdiṣṭāśchatramukuṭaprakaṭāḥ puravṣinām

5.11

śuśubhe vibhavastasya puṇyālaṃkāraṇonnateḥ /
ārohati parām koṭīṃ namrasya dhanuṣo guṇaḥ

5.12

catvāriṃśatsahasrāṇi vatsarāṇāṃ śatāṇi ca /
babhūva dehināmāyustasya kāle kalidviṣaḥ

5.13

tasya ṣaṣṭisahasrāṇi purīṇāṃ pūrṇasaṃpadām /
babhūvurlokapālasya lokapālādhkāśriyaḥ

5.14

yajvānaḥ kīrtitilakāstasya puṇyavibhūṣaṇāḥ /
yajñadhūmalatābhaṅgairbabhurlolālakāḥ śriyaḥ

5.15

tasya saṃpatkumudinīvikāsena sadoditaḥ /
abhūnmantrī mahācandraścadraloka ivojjvalaḥ

5.16

yena niścalalakṣyeṇa prabhoḥ prajñāpatākayā /
rājyābdhikarṇadhāreṇa pāramuttaritaṃ yaśaḥ

5.17

mahīdharābhidhaścāsau babhūvāmātyakuñjaraḥ /
bhūmibhārasahastasya diṅgāga iva pañcamah

5.18

mantraṇābhinnamantrasya yasya nītibṛhaspateḥ /
tyājitāḥ pratisāmantāḥ śauryaṃ viṣamivāhayaḥ

5.19

tenāmātyena sa nṛpaḥ sa ca rājñā vibhūṣitaḥ /
guṇaḥ satpuruṣeṇeva guṇeneva ca sajjanaḥ

5.20

kṛtajñaḥ saralaḥ svāmī sadbhṛtyo bhaktinirbharaḥ /
sukṛtaprabhaveṇaiva bhāgyayogena labhyate

5.21

iyameva cirabhrāntiviśrāntiḥ sarvasaṃpadām /
yadguṇajñatayā vetti svāmisatpuruṣāntaram

5.22

tau kadaciddadṛśatuḥ svapnamanye ca mantriṇah /
kṣayo yasya phalaṃ dānavyasanena mahīpateḥ

5.23

tau dṛṣṭvā durnimittāni prādurbhūtāni śaṅkitau /
vyagrao babhūvaturnityaṃ śāntisvastikakarmasu

5.24

nimittadarśanodvignāstapivanagatā api /
viśvāmitraprabhṛtayaḥ svāmītyūcurmaharṣayaḥ

5.25

atrāṇtare brahmabandhuḥ prāgjanmabrahmarākṣasaḥ /
raudrākṣo nāma mātsaryakrauryadaurjanyaduḥsahaḥ

5.26

śrutvā dānodbhavām kīrtiṃ rājñaḥ sarvaguṇojjvalām /
nirguṇaḥ sa guṇadveṣi saṃtaptaḥ samacintayat

5.27

aho batāsya nṛpatergīyate gagane yaśaḥ /
aniśaṃ siddhagandharvagīrvāṇalalanāgaṇaiḥ

5.28

sadā viśanti me karṇe tadguṇastutisūcayaḥ /
kiṃ karomi prakṛtyaiva sahe nānyaguṇonnatim

5.29

tadgatvā dānaśīlasya tasya dānārjitaṃ yaśaḥ /
karomyeṣa śiroyācñāpratiṣedhena khaṇḍitam

5.30

yaśastyājyate dānotthaṃ śiraścenna pradāsyati /
atha dāsyati vidveṣapraśāntirme bhaviṣyati

5.31

iti saṃcintya suciraṃ sa kauryakaṭhinaḥ śaṭhaḥ /
gandhamādanapādāṇtavāsī bhadraśilāṃ yayau

5.32

indrajālaprayogajñaḥ sa kṛtvā praśamocitam /
veṣaṃ kaluṣasaṃkalpaḥ purīṃ prāpa mahīpateḥ

5.33

asmin bhavavane nityaṃ guṇadoṣasamākule /
kalpavṛkṣāḥ prajāyante jāyante ca viṣadrumāḥ

5.34

aśeṣanāśapiśunairghorasaṃtrāsakāribhiḥ /
durnimittairiva khalaiḥ khedaḥ kasya na dīyate

5.35

guṇidveṣaḥ prakṛtyaiva prakāśaparipanthinaḥ /
doṣaāśrayasya ko bhedaḥ khalasya timirasya ca

5.36

svacchandaghātī sādhūnāṃ vidveṣaviṣaduḥsahaḥ /
dīrghapakṣaḥ khalavyālakarālaḥ kena nirmitaḥ

5.37

tasmin praviṣṭe nagaraṃ rūpiṇī puradevatā /
uvācābhyetya bhūpālaṃ saṃtrāsataralekṣaṇā

5.38

śiroyācaka eṣa tvāṃ brahmabandhurupāgataḥ /
vadhyo 'sau jīvitocchedī jagato jīvitasya te

5.39

niruddho nagaradvāri sa mayā malināśayaḥ /
mama taddarśanatrastaṃ dhṛtiṃ na labhate manaḥ

5.40

iti bruvāṇāṃ bhūpālaḥ provāca puradevatām /
arthisaṃrodhasaṃjātalajjayā namitānanaḥ

5.41

devi yācñābhiyāto 'sau praviśatvanivāritaḥ /
dirghocchvāsaṃ sahe nāhamāśāvaiphalyamarthinaḥ

5.42

yācñā praṇayināmarthe puṇyaprāptastanuvyayaḥ /
yugasaṃkhyāmapi sthitvā vipadyante hi dehinaḥ

5.43

etadeva sujātānāṃ pūjyaṃ jagati jīvitam /
yadeṣāmagrato yāti nārthī bhagnamanorathah

5.44

kriyatāmānukūlyaṃ me bhavatyā kuśalocitam /
āśāvighāte saṃtāpastasya tūrṇaṃ nivāratām

5.45

iti bhūmibhṛtaḥ śrutvā vaco niścalaniścayam /
jagāmādarśanaṃ devī cintāsaṃtāpamānasā

5.46

athāyayau sa kuṭilaḥ khalaḥ krakacaceṣṭitaḥ /
dāruṇaḥ saralasyaiva cchedāya svayamudyataḥ

5.47

tasminnṛpagṛhaṃ prāpte vivṛtadvāramarthinām /
bhūrbhūpatikṣayabhayāccakampe sadharādharā

5.48

narendracandramāsādya sa rāhurica durmukhaḥ /
samabhyadhādvidhāya prāgaśivārthāmivāśiṣam

5.49

svasti rājan dvijanmā hi vijane siddhisādhakaḥ /
prātastvāmīpsitaprāptyai sarvārthisurapādapam

5.50

dṛṣṭirvṛṣṭirivāmṛtasya mahatī saujanyamitraṃ manaḥ
kṣāntiḥ krodharajaḥpramārjanadī duḥkhārtamātā matiḥ /
lakṣmīrdānajalābhiṣekavimalā satyopayujktaṃ vacaḥ
nityaṃ yasya sa eka eva hi bhavān jāto jagadbāndhavaḥ

5.51

siddhaye kathitaṃ kaiściccakravartiśiro mama /
dīyatāṃ ta tvadanyo vā dātuṃ śaknoti kaḥ parah

5.52

santi spaṣṭārthadāścintāmaṇikalpadrumādayaḥ /
durlabhārthapradātāro viralāstu bhavadvidhāḥ

5.53

ityukte tena nṛpatirniṣkampavipulāśayaḥ /
arthisaṃdarśanānandanirbharastamabhāṣata

5.54

dhanyo 'haṃ yasya me brahmannarthināmarthasiddhaye /
nirvikalpopakaraṇaṃ vyayaṃ yāti sujīvitam

5.55

kadā prāṇāḥ parārthe me prayāntīti manorathaḥ /
kimetāni na puṇyāni prārthyante te yadi tvayā

5.56

āhopakaraṇasiddhyai ślāghyaṃ me gṛhyatāṃ śiraḥ /
tattadeva sthiraṃ loke yadyadarthisamarpitam

5.57

ityukte harṣayuktena bhūbhujā sattvaśālinā /
tamūcaturmahāmātyau mahācandramahīdharau

5.58

nijajīvitarakṣaiva dharmaste prathamaḥ prabho /
tvayi jīvati jīvanti sarve jagati jantavaḥ

5.59

na dātumarhasi śiraḥ sarvādhāraṃ hi te vapuḥ /
dīyatāṃ brāhmaṇāyāsmai hemaratnamayaṃ śiraḥ

5.60

sarvārthairarthisārthānāṃ pūryante yairmanorathāḥ /
teṣāṃ saṃrakṣaṇenaiva sarvaṃ bhavati rakṣitam

5.61

saṃkalpo 'yaṃ dvijasyāsya krūraḥ kaluṣacetasaḥ /
mūlacchedopajīvyo hi na kalpatarurarthinām

5.62

hemaratnaśiraḥ prāpya yātveṣa śirasāsya kim /
cintāmaṇirviniṣprekṣyo bhujyate na bubhukṣitaiḥ

5.63

ityukte mantrimukhyābhyām hemaratnamayaṃ śiraḥ /
siddho naivopayogyaṃ tanmameti brāhmaṇo 'bravīt

5.64

athonmumoca nṛpatirmukuṭaṃ mauktikāṃṣubhiḥ /
śrirovirahaduḥkhena sāśrudhāramivābhitaḥ

5.65

mukuṭāni kṣaṇe tasminnipetuḥ puravāsinām /
digdāhonmukhatulyābhirulkābhiḥ saha bhūtale

5.66

rājñā pradāne śirasaḥ sarvathā parikalpite /
tau cakratustanutyāgaṃ mantriṇau draṣṭumakṣamau

5.67

ratnagarbhamathodyānaṃ praviśya pṛthivīpatiḥ /
utphullacampakasyādhaḥ śiraśchettuṃ samudyayau

5.68

udyānadevatā dṛṣṭvā taṃ śiraśchettumudyatam /
mā kṛthāḥ sāhasaṃ rājannityuvāca śucākulā

5.69

kampamānāḥ pralāpinyastaṃ mattālukulasvanaiḥ /
nyavārayannavalatā lolapallavapāṇibhiḥ

5.70

so 'pi niścalasaṃkalpaḥ prasādyodyānadevatām /
vimalāṃ bodhimālambya babhūva praṇidhānavān

5.71

asmin ratnamayodyāne puṇyarāśisamunnatam /
stūpamastu praśāstustu sattvasaṃtāraṇocitam

5.72

yatkiṃcidarjitaṃ puṇyaṃ saṃkalpena mayāmunā /
bhavantu tena saṃsāre niḥsaṃsārāḥ śarīriṇaḥ

5.73

dhyātveti campakataroḥ śākhāyāṃ nṛpatiḥ śiraḥ /
baddhvā kacakalāpena chittvā prādāddvijanmane

5.74

atha narapate sattvotsāhasphuṭapraṇidhānataḥ
kimapi vimalaiḥ puṇyālokairdigantavisāribhiḥ /
vigalitamahāmohaughāntaḥ śritaḥ parinirvṛtiṃ
praviratabhavābhyāsāyāsaḥ kṣaṇādabahvajjanah

5.75

iti prāgjanmavṛttāntakathayā bhagavān jinaḥ /
bhikṣūṇām vidadhe śuddhadānasaddharmadeśanām

Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc