Avadānakalpalatā · Chapter 46
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ kṛtajñāvadānaṃ pañcacatvāriṃśaḥ pallavaḥ //
46. śālistambāvadānam /
dānaikatānamanasāṃ pṛthusattvabhājāmutsāhamānaguṇabhogavibhūṭipūtaḥ /
prākuṇyasaṃcayamayaḥ kuśalabhidhānaḥ kāle phalatyavikalaḥ kila kalpavṛkṣaḥ
kosalendrasya bhūbhartuḥ śrāvastyām bhagavān purā /
vijahāra va rodyāne saha bhikṣagaṇairjinaḥ
ādimadhyāṇtakalyāṇaṃ bahvābhibhavasādhakam /
saṃdideśa sa saddharmaṃ trailokyakuśalodyataḥ
atrāṇtare nāgarājaputrāḥ sāgaravāsinah /
catvāraḥ sugatodīrṇaṃ saddharmaṃ paramāmṛtam
abhiratyākhyayā svasrā preritāḥ śrotumāgatāḥ /
te balātibala-śvāsa-mahāśvāsābhidhāḥ samam
krakucchandasya sudhiyaḥ kāle bhagavataḥ pura /
kanakākhyasya ca muneḥ kāśyapasya ca yatnataḥ
ājagmuḥ śrīsukhāsaktāḥ śrotumaprārthitā api /
tatpuṇyapariṇāmena prāptāḥ śākyamuneḥ purā
teṣu praṇamya śāstāraṃ caraṇālīnamauliṣu /
vidhāya mānuṣaṃ rūpamupaviṣṭeṣu parṣadi
saddharmamāyayau śrotuṃ kosalendraḥ prasenajit /
lakṣmīmandasmitacchāyaṃ nivārya cchatracāmaram
śāstuḥ pādapraṇāmāya viśatastasya saṃsadi /
avakāśaṃ natāścakruḥ sarve nṛpatigauravāt
tasyābhinandyamānasya varṣāśramagurornṛbhiḥ /
nāgarājasutāścakrurnāvakāśaṃ na satkṛtam
tasyābhinandyamānasya varṇāśramagurornṛbhiḥ /
nāgarājasutāścakrurnāvakāśaṃ na satkṛtam
sa saṃjñayā samādiśya nijaṃ parijanaṃ puraḥ /
gamane nigraham teṣāṃ nirvikāra ivābhavat
bhagavānapi sarvajñastasya jñātvā ca niścayam /
dharmopadeśaparyante provāca racitasmitaḥ
na vidveṣarajaḥpūrṇamanomalinadarpaṇe /
bhāti dharmopadeśasya pratibimbapratigrahaḥ
avihitasamatānāṃ kopamohāhatānāṃ kṛśamapi kuśalāṃśaṃ nopadeśaḥ karoti /
na hi vahutaradoṣe śuddhihīne śarīre vrajati hatamatīnām bheṣajaṃ bheṣajatvama
iti yuktaṃ bhagavatā hitamuktaṃ mahīpatiḥ /
śrutvāpi na ca tatyāja nāgeṣu vimanaskatām
bhagavantaṃ praṇamyātha prayāte svapadaṃ nṛpe /
nāgāstatsainikābaddhamārge vyomapathā yayuḥ
te vicintya svabhavane kṣmāsaṃkṣayakṛtakṣaṇāḥ /
ghoranirghātameghaughagrastalokāḥ samāyayuḥ
teṣāṃ vyavasitaṃ jñātvā sarvajñaḥ pakṣapātinām /
rakṣḥākṣamaṃ kṣitipatermaudgalyāyanamādiśat
atha nāgagaṇotsṛṣṭā vajravṛṣṭirmahīpatau /
bhūbhartustatprabhāveṇa prayayau puṣpavṛṣṭitām
śastrāstravṛṣṭirnibiḍakṣiptā tairatha duḥsahā /
maudgalyāyanasaṃkalpādyayau rājārhabhojyatām
tatprabhāvātprayāteṣu bhognotsāheṣu bhogiṣu /
gatvā vavande sugataṃ nṛpatirvītaviplavaḥ
sa maudgalyāyanasyārghyamucitaṃ bhogasaṃpadā /
bhaktisaṃskārasubhagaṃ vidadhe jianśāsanāt
tataḥ svargocitām bhikṣurvibhūtiṃ vīkṣya bhūpateḥ /
papraccha kautukavaśāt sarvajñaṃ caritāñjaliḥ
bhagavan kasya puṇyasya prabhāveṇa prasenajit /
sarvairvirājitaṃ bhogaiḥ prājyaṃ rājyamavāptavān
ikṣustambavadetasya śālistambaśca jāyate /
divyapānānnasaṃpattiḥ phalaṃ tatkasya karmaṇaḥ
iti pṛṣṭaḥ praṇayinā bhikṣuṇā bhagavān jinaḥ /
uvāca śrūyatāṃ rājñaḥ kāraṇaṃ bhogasaṃpadām
kosale 'smin janapade khaṇḍākhyaguḍakarṣakaḥ /
dadau pratyekabuddhāya pūrvamikṣurasaudanam
bhuktenekṣurasānnena tena vātagadārditaḥ /
pratyekabuddhastatpuṇyaiḥ prasannaḥ susthatāṃ yayau
rājā prasenajit so 'yaṃ puṇyavān guḍakarṣakah /
tena puṇyaprabhāveṇa bhogabhāgī virājate
upakāraḥ kṛtajñānāṃ nikāraḥ krūracetasām /
sukṛtāṃśaśca śādhūnāmaplo 'pyāyātyanalpatām
sarvajñeneti kathite pūrvapuṇye mahīpateḥ /
babhūva sukṛtotkarṣe bhikṣurāścaryaniścalah
atha bhaktyā bhagavataḥ kṛtvā rājādhivāsanām /
upaninye svayaṃ tāṃ tāṃ surārhāṃ bhogasaṃpadam
paropacārai rucirairarcite kāñcanāsane /
sukhopaviṣṭaṃ provāca naranāthastathāgatam
bhagavan me bhavadbhaktivibhaktasukṛtaśriyaḥ /
cayah kuśalamūlānāmanirmuktyai bhaviṣyati
vinayātpārthiveneti pūrṇapuṇyābhimāninā /
pṛṣṭaḥ smitasitālokaṃ jagāda sugataḥ sṛjan
rājan saṃsāramārgo 'yamanādinidhanodbhavaḥ /
helālaṅghyaḥ kathaṃ puṃsāmaprāpya kleśasaṃkṣayam
ciraparicitaiścakrāvartairasaktagatāgatiḥ
prakṛtigahanaḥ saṃsāro 'yaṃ sukhena na laṅghyate /
asati hi vinā yogābhyāsaṃ kṣaye kila karmaṇāṃ
sphuṭaphalatatirdharmo 'pyasminnibandhanatām gataḥ
sarvato vinivṛttasya dānābhyāsena bhūyasā /
mamāpi dharmasaṃsāro babhūva bhūrijanmakṛt
dhaniko nāma dhanavān vārāṇasyāmabhūtpurā /
tāpāpahaḥ phalasphīṭaśchāyāvṛkṣa ivārthinām
durbhikṣakṣapite loke viṣamakleśavihvale /
bhojyaṃ pratyekabuddhānāṃ so 'rthitaḥ pañcabhiḥ śataiḥ
sa teṣāṃ parabhogārhaṃ durbhikṣāvadhi bhojanam /
akalpayadanalpaśrīḥ koṣṭhāgārī gatasmayaḥ
śatapañcakasaṃghātairbhoktuṃ tasya gṛhaṃ tataḥ /
kramātpratyekabuddhānām sahasradvayamāyayau
tasya tatpuṇyavāsena jāto labdhaphalaśriyā /
durbhikṣadānajanito ratnakośastadākṣayaḥ
sukhaṃ sanātanaṃ puṇyabhogyatvaṃ praṇidhānataḥ /
śāstustataḥ pareṇāyaṃ samyaksaṃbodhimāpitaḥ
puṇyena pāpena ca veṣṭiteyaṃ saṃsāriṇāṃ karmaphalapravṛttiḥ /
sitāsitā bandhanarajjureṣā tatsaṃkṣaye mokṣapathaṃ vadanti
iti kṣitīśaḥ kathitaṃ jinena mohavyapāyena niśamya mokṣam /
kleśakṣayārhaṃ śamameva matvā puṇyābhimānaṃ śithilīvakāra
Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0