Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānakalpalatā · Chapter 45

45.1

iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāmajātaśatrupitṛdrodāvadānaṃ nāma catuścatvāriṃśaḥ pallavaḥ //
45. kṛtajñāvadānam /
andhīkṛto 'pi svadṛśā tamasā khalena lakṣmīvihāravirahe vinipātito 'pi /
kaṣṭāṃ daśāmiva niśāmativāhya padmaḥ svāmeva saṃpadamupaiti punarguṇāḍhyaḥ

45.2

śrāvastyāṃ sugate jetavanodyānavihāriṇi /
devadattaḥ paridveṣavyādhivyāpto vyacintayat

45.3

tulyaḥ samāno me bhrātā manuṣyaḥ śākyavaṃśajaḥ /
prāptaḥ puṇyaprabhāveṇa trijagatpūjyatāṃ jinaḥ

45.4

jīvitodvṛttaye tasmāt taysya yatnaṃ karomyaham /
na hyanastaṃgate bhānau paratejaḥ prakāśate

45.5

vijñānenānubhāvena vidyayā tapasā śriyā /
paraprakarṣaṃ sahate na hi mānonnataṃ manah

45.6

viṣaṃ nijanakhāgreṣu dhṛtvā tasya praṇāmakṛt /
saṃcārayāmi vapuṣi nediṣṭhaḥ pādapīḍaṇaiḥ

45.7

iti saṃcintya kaluṣaṃ vidveṣavivaśaḥ khalah /
sa tiṣyapramukhānetya bāndhavānidamabhyadhāt

45.8

krūraḥ kṛtāpakāro 'haṃ sugatasyādya pādayoḥ /
saralasya prasādāya ptāmi gurupātakah

45.9

iti bruvāṇastaiḥ sarvaiḥ sudattānumataiḥ saha /
jinaṃ jetavanāsīnaṃ draṣṭuṃ duṣṭamatiryayau

45.10

bhagavantaṃ vilokyābhūttatra yāvatsa sarvaśaḥ /
tāvaddagdho 'hamityuccairutkṣiptacaraṇo 'vadat

45.11

huiṃsāsaṃkalpapāpena vrajreṇeva samāhataḥ /
saśarīraṃ kṣaṇe tasmin narakāgnau papāta saḥ

45.12

sarvajñaḥ sahasā dṛṣṭvā taṃ ghoranarake cyutam /
uvāca śrutatadvṛttavismitāṃ bhikṣusaṃsadam

45.13

eṣa kilbiṣadoṣeṇa patitaḥ kleśasaṃkaṭe /
tīvram hi timira sūte sarvathā malinaṃ manaḥ

45.14

nagaryāmatighoṣāyāṃ ratisomasya bhūpateḥ /
kṛtajñaścākṛtajñaśca purā putrau babhūvatuḥ

45.15

kṛtajñaḥ kṛpayārthibhyaḥ kalpavṛkṣaḥ ivāniśam /
nijaṃ vimucya pradadau ratnābharaṇasaṃcayam

45.16

avibhaktaṃ piturdravyaṃ sarvaṃ sādhāraṇaṃ tayoḥ /
vadannityakṛtajñpo 'pi ten adattaḥ jahat tat

45.17

tataḥ ślādhyāya vacasā matighoṣābhodho nṛpaḥ /
janakalyānikāṃ nāma kṛtajñāya sutāṃ dadau

45.18

svayamevārjitaṃ vittaṃ dātuṃ jātamanorathaḥ /
āruroham pravahaṇaṃ kṛtajño 'tha mahodadhau

45.19

ratnārjanodyataṃ yāntaṃ taṃ dveṣaspardhitādaraḥ /
tamevānuyayau lobhādakṛtajño 'pi durjanaḥ

45.20

saṃpūrṇaṃ vaṇijāṃ sārthaiḥ tataḥ pravahaṇaṃ śanaiḥ /
ānukūlyena matutāmavāpa dvīpamīpsitam

45.21

tasmin pratinivṛtte 'tha svadeśaṃ gantumudyate /
ratnarāśibhirāpūrṇasaṃklape svadeśaṃ gantumudyate

45.22

kṛtajñaḥ pṛthivīmūlyaṃ ratnānāṃ śatapaḥñcakam /
ādāya granthipaṭṭena babandhāṃśukapallave

45.23

ratnabhārapariśrāntaṃ tataḥ pravahaṇaṃ mahat /
abhajyata mahāvātairaiśvaryamiva durnayaiḥ

45.24

tataḥ phalakavāhastaṃ kṛtajñaḥ prāptajīvitaḥ /
akṛtajñaṃ nimajjantaṃ pṛṣṭhena samatārayat

45.25

tāritaḥ kṛpayā bhrātrā sa ghoramakarākarāt /
apaśyadañcale tasya ruciraṃ ratnasaṃcayam

45.26

sa tasya ratnalobhena dveṣena ca vaśīkṛtaḥ /
samudratīre śrāntasya bhrāturdrohamacintayat

45.27

tasya nidrānilīnasya śastreṇotpāṭya locanam /
gṛhītvā ratnanicayaṃ kṛtaghnaḥ sa yayau javāt

45.28

krūreṇāṅgīkṛtastena rāhuṇeva divākara /
lokopakāravihato duḥkhitaḥ so 'pyacintayat

45.29

adhunārthipradāne 'rthe vyarthībhūte manorathe /
kiṃ mamāndhasya vandhyena jīvitena prayojanam

45.30

aprāptaviṣayāḥ prāṇā na prayānti yadi kṣayam /
tadasaṃgatayo yogāḥ kleśaynti kṣyakṣamāḥ

45.31

kṣaṇe dhane jane dveṣamānavaikalyavihvale /
pūjye puṃsāṃ samenaiva śeṣasya ca yaśovyayaḥ

45.32

iti saṃcintya sa śanairvrajansārthena tāritaḥ /
avāpa nagaropāntaṃ matighoṣasya bhūpateḥ

45.33

gopālabhavane tatra sa kaṃcitkālamāsthitaḥ /
udyānayātrāgatayā rājaputryā vilokitah

45.34

taṃ dṛṣṭvāndhamapi vyaktarājalakśaṇalakṣitam /
prāgjanmapremabandhena sābhilāṣā babhūva sā

45.35

tataḥ svayaṃvaravidhiṃ sā kṛtvā śāsanātpituḥ /
rājñāṃ madhye ca mānyānāṃ vavre vigatalocanam

45.36

bhūmipālān parityajya vṛto 'ndhaḥ pāpayā tvayā /
uktveti pitrā kopena nirastā śuśubhe na sā

45.37

udyāne sā nidhāyāndhaṃ yatnenāhṛtya bhojanam /
sadā tasmai dadau premapraṇayopacitādarā

45.38

kadācittāṃ cirāyātāmāhārāvasare gate /
uvāca rājatanayaḥ paraṃ mlānānanaḥ kṣudhā

45.39

asamīkṣitakāriṇā tvayā kevalacāpalāt /
vṛto 'hamandhaḥ saṃtyajya nṛpān vipulalocanān

45.40

paścāttāpena nūnaṃ tvaṃ mayi paryuṣitādarā /
adhunā tāṇḍavaṃ premṇah pradarśayitumudyatā

45.41

andhasaṃdarśanodvignā surūpālokanonmukhī /
āhārakāle 'tikrānte cireṇeha tvamāgatā

45.42

ityuktvā paruṣaṃ tena kampamānā lateva sā /
uvāca guñjanmadhupaśreṇīmadhuravādinī

45.43

nātha mithyaiva me śankāṃ na kopātkartumarhasi /
vāgbāṇapātaṃ sahate na cetaḥ prītipeśalaṃ

45.44

tvāmeca devatāṃ jāne yadyahaṃ śuddhamānas ā /
tena satyena sālokamekaṃ nayanamastu te

45.45

ityukte sattvaśālinyā tayā tasyāśu locanam /
utphullakamalākāramekaṃ vimalatām yayau

45.46

tasyāh satyaprabhāveṇa saṃjātapṛthuvismayah /
satyapratyayasotsāhaṃ kṛtajñastāmabhāṣata

45.47

bhrātrā tenākṛtajñna pāṭite locanadvaye /
tasmin vikāro vairaṃ vā na nikāro 'pyabhūnmama

45.48

svacchaṃ tenāstu satyena dvitīyamapi locanam /
ityukte takṣaṇenāsya spaṣṭaṃ cakṣuralakṣyata

45.49

ataḥ kathitavṛttāntaṃ kṛtajñamucitaṃ patim /
prahṛṣṭā janakalyāṇī gatvā pitre nyavedayat

45.50

pūjitaḥ śvaśureṇātha sa ratnagajavājibhiḥ /
śriyeva kāntayā sārdhaṃ jagāma nagaraṃ pituḥ

45.51

sa tatra pitrā hṛṣṭena caraṇālīnaśekharaḥ /
janānurāgasubhage yaivarājye pade dhṛtaḥ

45.52

akṛtajño 'pi nirlajjastaṃ prasādayituṃ śaṭhaḥ /
vicintya pādapatane tasya drohaṃ samāyayau

45.53

unmanā hantumāyātaḥ sa taṃ kuṭulaceṣṭitaḥ /
hāhā dagdho 'smi dagdho 'smītyuktvaiva narake 'patat

45.54

sa eva devadatto 'sau kṛtajño 'pyahameva ca /
janmāntarānubandhena dveṣo 'sya na nivartate

45.55

sarvajñabhāṣitamiti pracuropakāraṃ taddevadattacaritaṃ paritāpakāri /
janmāntaropacitapātakasaṃnibaddhaṃ śrutvā babhūva vimanā iva bhikṣusaṃghaḥ

Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc