Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānakalpalatā · Chapter 36

36.1

iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ ghoṣilāvadānaṃ pañcatriṃśaḥ pallavaḥ //
36. pūrṇāvadānam /
vibudhasarasiḥ padmaiḥ śobhite paṅkajinyā śuciparisarajātaṃ spṛśyate na sthale 'bjam (?) /
sahajaparicitānāṃ nityamantargatānām bhavati sitaguṇānām kāraṇaṃ naiva jātiḥ

36.2

śrāvastyāṃ sarvasattvānāṃ svastidhyānaparāyaṇe /
jinakalpadrume jetavanārāmasthite purā

36.3

śūrpārakākhye nagare ratnasaṃcayasāgaraḥ /
bhavo nāmābhavatsārthaparirmatimatāṃ varaḥ

36.4

bhavilo bhavabhadraśca bhavanandī ca viśrutāḥ /
ketakyāṃ tasya jāyāyāṃ babhūvustanayāstrayaḥ

36.5

rogayogādupagaraḥ sa kadācinmumūrṣutām /
pāruṣyād bhṛśamudvignaiḥ patnīputrairupekṣitaḥ

36.6

bhaktyā dāsī tu tasyaikā paricaryāparā param /
mallikākhyābhavattasyāḥ sevayā svāsthyamāyayau

36.7

snehopakārapraṇataḥ kṛtajñaḥ sa tayānvitaḥ /
ṛtau saṃgamamabhyetya tasyāḥ putramajījanat

36.8

yadā tajjanmani pituḥ sarvārthāḥ pūrṇatām yayuḥ /
sa tadā pūrṇanāmābhūdbālaḥ pūrṇendusundaraḥ

36.9

jyeṣṭhāstrayaḥ kṛtidvāhā yayurabdhiṃ dhanārthinaḥ /
pūrṇastu bhāṇḍaśālāyāṃ pituścakre dhanārjanam

36.10

tataḥ pratinivṛttāste prāptārthaḥ sāgarātpunaḥ /
gaṇanāṃ hemalakṣāṇāṃ kṛtvā svamudire puram

36.11

samudragamane teṣām yāvānāsīddhanāgamaḥ /
pūrṇasya svagṛhe paṇyaurbabhūvābhyadhikastataḥ

36.12

taddṛṣṭvā janakasteṣāṃ vṛddhaḥ paryantavāsare /
tamūcehitamāyatyāṃ tṛṣṇā naikakṣayodayaḥ

36.13

dṛṣṭaṃ bhavadbhiḥ sāmudralābhe kṛtapariśramaiḥ /
pūrṇenoārjitaṃ vittamakleśena mahīyasā

36.14

śubhakarmavipākena bhavantyarthā dhanārthinām /
hastāt palāyate 'nyasya prāpnoti patitaṃ paraḥ

36.15

sanmārgasyāparityāgād yuktāyuktavivecanāt /
deśakālaparijñānātsatāṃ sarvatra saṃpadaḥ

36.16

bhavanti svagṛhe śanyāḥ sudhiyo dharmabhāginaḥ /
gatvā ratnākaraṃ cānye labhante prāṇasaṃśayam

36.17

yatnena boddhavyā sadbhiḥ dhanasyopaniṣtparā /
adrohaśuddhabuddhīnāṃ svādhīnānāṃ dhanācchriyaḥ

36.18

rakṣaṇīyo bhavadbhiśca bhedaḥ satatasaṃhateḥ /
bhinnāt skhalati kalyāṇaṃ kulāt kumbhādivodakam

36.19

athābhinnendhanasyāgnernaśyante sadṛśāstviṣaḥ /
tathā vipulavaṃśasya bhinnajñātervibhūtayāḥ

36.20

bhrātṝṇāṃ saṃtato bhedaḥ kathaṃ nāma nivartate /
adhyāpitānāṃ patnībhirdveṣavidyāṃ sadā niśi

36.21

unnatānāṃ svavaśānāṃ dvaidhaṃ tāvanna jāyate /
yāvatkuṭhāradhāreva yoṣidviśati nāntaram

36.22

bhrāturarthānuvādena guruṃ pāruṣyakutsayā /
mitramekābhilāṣeṇa nayanti dvaidhatāṃ striyaḥ

36.23

tadvadanti hasantyo 'pi bhrūvilāsena yoṣitaḥ /
yatprayāti suhṛtsnehamūlonmūlanahetutām

36.24

hitamuktveti putrāṇāṃ bhūtaye 'bhimataṃ bhavaḥ /
anityatāpariyuktaḥ kāle nidhanamāyayau

36.25

avibhakte dhane śaktā deśāntaradhanārjane /
jyeṣṭhā babhūvuḥ pūrṇastu gṛhe vittamacintayat

36.26

kālena gṛhamāptānām vastrāśanavivādinām /
strīmantradattakarṇānāṃ bhedasteṣāmajāyata

36.27

vitte vibhajyamāne 'th atairvidveṣavaśīkṛteḥ /
dāsīsuto 'yamtyuktvā nītaḥ pūrṇo niraṃśatām

36.28

so 'pi pūrṇaśanaḥ kāle śītasaṃkucitaṃ pathi /
dadarśa grīṣmatāpr 'pi vivaśaṃ dārubhārakam

36.29

ādāya dārumūlyena sa tasmāddārubhārakam /
divyacandanamadrākṣīddahanasyāpi śītadam

36.30

sukṛtenaiva mahatā tena labdhamahādhanaḥ /
sa sevyaḥ sārthavāhānāṃ pūjyo 'bhūtpṛthivīpateḥ

36.31

ratnākaraṃ sa ṣaṭkṛtvaḥ prayātaḥ sarvado 'rthinām /
cakāra sarvavaṇījāṃ taraśulkādyanugraham

36.32

srhāvastīvāsibhiḥ sārthavaṇigbhiḥ punararthitaḥ /
yayau pravahaṇārūḍhaḥ samudradvīpamāśu saḥ

36.33

pratyāvṛtte pravahaṇe so 'tha śuśrāva gāyatām /
vaṇijāṃ sthāvirāḥ śailagāthāḥ sugatasaṃśrayāḥ

36.34

kasyaitā iti te tena pṛṣṭāḥ sarve babhāṣire /
etā bhagavatā gītā gāthā buddhena dhīmatā

36.35

iti buddhābhidhāmeva śrutvā harṣamavāpa saḥ /
puṃsāṃ svavāsanārūḍhaṃ vyaktimāyātyudīritam

36.36

tairvistareṇa kathitāmākarṇya bhagavatkathām /
so 'bhavattadgatamanāstaddarśanasamutsukaḥ

36.37

sa śanairgṛhamāgatya tyaktvā sarvaparicchadam /
anāthapiṇḍadaṃ draṣṭuṃ śrāvastyāṃ suhṛdaṃ yayau

36.38

abhilāṣaṃ nivedyāsmai pravrajyāyāṃ jitendriyaḥ /
jagāma sahitastena bhaktyā bhagavato 'ntikam

36.39

dṛṣṭvaiva tatra sarvajñaṃ mohadhvāntadivākaram /
tatpādadarśanenaiva mene sa kṛtakṛtyatām

36.40

vijñāya tasya bhagavān saṃkalpaṃ tamabhāṣata /
daśanajyotsnayā kurvan vivekavimalā diśaḥ

36.41

ehi bhikṣi nirāśaṅke nirvipakṣe kṣayojjhite /
ākhyāte dharmavinaye brahmacaryāṃ carepsitam

36.42

iti prasādaśīlena jinenodīrite purah /
pravrajyā sahasaivāsya papātālakṣitā tanau

36.43

tataḥ sa śatrau mitre ca praśamāt samatāṃ śritaḥ /
śāstuḥ śāsanamādāya praṇipatya jagāma tam

36.44

śroṇāparāntakaṃ nāma deśaṃ śrūrajanāśrayam /
svayaṃ parīkṣituṃ kṣāntiṃ janena sa samāyayau

36.45

tato dṛṣṭvā tamāyāntaṃ mṛgayāyāmamaṅgalam /
lubdhakaścāpamākṛṣya hantuṃ kridhāt samādravat

36.46

nirvikāraṃ nirudvegaṃ sa taṃ vigatasādhvasam /
prahareti bruvāṇaṃ ca dṛṣṭvaiva śamamāptavān

36.47

śāmyatastasya sahasā prasādī lubdhakasya saḥ /
dharmaṃ dideśa yenāsau bodhiṃ prāpa sahānugaiḥ

36.48

sa tatra sugatārhāṇāṃ sarvopaskarasaṃpadām /
śatāni paznca ramyāṇāṃ vihārāṇāmakārayat

36.49

pūrṇo 'pi jñānasaṃpūrṇaḥ prāptistridaśapūjyatām /
vairāgyalakṣmyā yukto 'bhūnmunīnāṃ spṛhaṇīyayā

36.50

atha tasyāgrajo bhrātā bhavilaḥ kṣīṇavittatām /
kālenopagataḥ prāyāt samduraṃ draviṇāśayā

36.51

tataḥ pravahaṇārūḍhaḥ so 'nukūlaiḥ samīraṇaiḥ /
gośīrṣacandanavanaṃ prāpitaḥ svalpavāsaraiḥ

36.52

kuṭhārikaśataistasmin pañcabhiśchettumudyate /
taccandanavanaṃ divyaṃ bhujaṅgagaṇāsaṃkulam

36.53

tatsvāmī yakṣasenānāṃ maheśvaraṃ iti śrutaḥ /
kopādudasṛjad ghoraṃ kālikākhyaṃ mahānilam

36.54

marutā mahatā tena prāpitāḥ prāṇasaṃśayam /
cakrandurvaṇijaḥ sarve śarvaśakramukhān surān

36.55

tānārtarāvamukharān bhavilaḥ sārthanāyakaḥ /
uvāca saṃcintya ciraṃ paścāttāpasamākulaḥ

36.56

pūrṇaḥ kanīyān bhrātā sa hitaiṣī māṃ purāvadat /
bahukleśo hyalpasukhaḥ kka gantavyastvayāmbudhiḥ

36.57

akṛtvā dhīmatastasya vacanaṃ satyadarśinaḥ /
cyuto 'haṃ dhanalobhena ghore 'smin vyasanārṇave

36.58

śrutvaitadvaṇijaḥ sarve prabhāvaṃ lokaviśrutam /
pūrṇasya manasā dhyātvā tameva śaraṇaṃ yayuḥ

36.59

namastubhyaṃ jagatkleśaviṣadhoṣāpahāriṇe /
pūrṇayodīrṇakaruṇāsudhāsaṃpūrṇacetase

36.60

ityekasvararāveṇa teṣāṃ saṃpūrite 'mbare /
kṣaṇena gatvā tadvṛttaṃ pūrṇaḥ prāha svadevatāḥ

36.61

śroṇāparāntakagataḥ śrutvā teṣāṃ sa viplavam /
vyomnā samādhisaṃnaddhaḥ prāpa pravahaṇaṃ kṣaṇāt

36.62

tasmin paryaṅkabandhanena sthito merurivācalah /
pralayottālavegasya gatiṃ vāhorjahāra sah

36.63

pūrṇena pavanaṃ ruddhaṃ jñātvā yakṣagaṇāgraṇīḥ /
taṃ prasādya yayau tyaktvā tebhyaścandanakānanam

36.64

pūrṇaprasādādādāya bhavilaścandanadrumān /
hṛṣṭastenaiva sahitaḥ śūrpāraṃ svapuraṃ yayau

36.65

pūrṇo 'th saṃmate bhrātustatra gośīrṣacandanaiḥ /
cakre candanamālākhyaṃ prāsādaṃ sugato 'citam

36.66

tatra pūrṇena bhagavān dhyātastūrṇaṃ vihāysā /
samāyayau jetavanādullaṅghya śatayojanīm

36.67

āgacchato bhagavataḥ puraḥprasṛtayā jagat /
dehakāntyā kapiśitaṃ sarvaṃ himamivābhavat

36.68

puropāntanivāsinyastaṃ vilokya gṛhāṅganāḥ /
tīvracittaprasādena praśamonmukhatāṃ yayuḥ

36.69

kuśalopacitāṃ tāsāṃ bhagavān satyadeśanām /
cakre bhavādṛtāṃ kāntāstāh prāpuḥ kuśalaṃ yayuḥ

36.70

ṛddhyā bhagavatastatra caityaṃ paurāṅganābhidham /
tābhirvihitamadyāpi vandante caityavandakāḥ

36.71

munīnāṃ bhagavān kṛtvā tathā valkalino muneḥ /
pravrajyānugrahaṃ śuddhāṃ vidadhe dharmadeśanām

36.72

tataścandanamālākhyaṃ prāsādaṃ bhagavān jinaḥ /
praviśya sphāṭikaṃ cakre janasaṃghabharakṣamam

36.73

atha ratnāsanāsīnaḥ sa tatra karuṇānidhiḥ /
vidadhe sarvasattvānāṃ śāntyai nirvāṇadeśanām

36.74

atrāntare sānucarau munīndrau kṛṣṇāgautamau /
abhyetya dharmaśravaṇeśāstuḥ śāsanamāpatuḥ

36.75

tatra kṛtvātha bhagavān prāsādasya pratigraham /
punarjetavanaṃ gacchannudyayau saha bhikṣubhiḥ

36.76

vrahan mārīcilokasthām maudgalyāyanamātaram /
sagdirā cāryasatye tāṃ dharmamārge nyaveśayat

36.77

atha jetavanaṃ prāptaṃ bhagavantaṃ savismayāḥ /
pūrṇasya puṇyaṃ papracchurbhikṣavaḥ so 'pyabhāṣata

36.78

kāśyapasya purā samyaksaṃbuddhasyānyajanmani /
vihārādhikṛtaḥ pūrṇaḥ saṃghopasthāyako 'bhavat

36.79

sa kadācidasaṃmṛṣṭāṃ dṛṣṭvā vaihārikīṃ bhuvam /
prāha pravrajitaṃ tīvraṃ krodhādupadhivārikam

36.80

dṛptasyopadhivāro 'dya vihāro 'sminnamārjitaḥ /
kasya dāsīsutasyeti bruvāṇastamabhartsayat

36.81

tena pāruṣyapāpena bhuktvā narakadurgatim /
dāsīsuto 'bhavat pūrṇaḥ pañca janmaśatāni saḥ

36.82

saṃghopāsanamevāsya puṇyāyābhūnmahīyasā /
arhattvaṃ yena niḥśeṣabhavakleśojjhitaḥ śritaḥ

36.83

iti prabhāvaṃ kathitaṃ jinena pūrṇasya puṇyopacayapraṇitam /
śrutvādbhutaṃ saṃsadi bhikṣusaṃghaḥ puṇyaprasaṃśābhirato babhūva

Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc