Avadānakalpalatā · Chapter 35
iti kṣemendravicaritāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ gṛhapatisudattāvadānaṃ caturstriśaḥ pallavaḥ //
35. ghoṣīlāvadānam /
phalaṃ samānaṃ labhate sa dāturyāti kṣaṇaṃ dānasahāyatāṃ yaḥ /
paropakārapraṇayodyatānāṃ nāpuṇyakarmā sacivatvameti
ramye purā bhagavati śrāvastyāṃ jetakānane /
anāthapiṇḍadārāmavihārādhirate jine
kauśāmbyāṃ vatsanṛpatirbabhūvodayanābhidhaḥ /
gāyatyadyāṣi yatkīrtirvidyādharavadhūjanaḥ
abhavadviṣaye tasya karmāntākarajīvanaḥ /
gṛhasthaḥ sudhano nāma dhanādhānavicakṣaṇaḥ
nṛpaḥ kadāciṃdāsthāne taṃ kāryārthinamāgatam /
vacasaiva parijñāya jagād vihitādaraḥ
jānāmyahaṃ gṛhapate hiraṇyopacitasvaram /
vipulaḥ saṃcayajñasya suvarṇanidhirasti te
ityuktaḥ sasmitaṃ rājñā sa tamūce kṛtāñjaliḥ /
satyamastyeva me rājan gṛhe kāñcanasaṃcayaḥ
sadvṛttacintānirate deve vātsalyapeśale /
kiṃ vā nāsti janāsyāsya pitari tvayi goptari
dhanino yāntyadhanatāṃ nidhanaṃ yānti cādhanāḥ /
vyāghratām yāti dedbhūbhṛdāmiṣāghrāṇanirghṛṇaḥ
niḥsaṅkairarjyate vittamarjitaṃ ca vibhajyate /
vibhaktaṃ bhujyate spaṣṭaṃ janairdharmadhane nṛpe
upapannaṃ vacaḥ śrutvā dhīmatastasya bhūpatiḥ /
tamūce daśanodyotaiḥ prasādaṃ darśayanniva
matimān kāryasacivastvaṃ me bhavitumarhasi /
dhīdhūryaistvadvidhaireva dhāryate dharaṇībharaḥ
iti rājavacaḥ śrutvā śudhanastamabhāṣata /
n avayaṃ rājasevāsu sabhāmaṇḍalapaṇḍitāḥ
svācchandyodyānavicchedaḥ sunidrāsukhavikrayaḥ /
sevā hi puṃsāṃ saṃsāraduḥkhadainyabhayaṃkaraḥ
īśvarairmastakanyastacaraṇaḥ kṛtakṛtyatām /
pādapīṭha ivāyāti sevako 'haṃ sthitaḥ sadā
sevāyāsaprayāsena prāptānāmapi saṃpadām /
saṃbhogaḥ piśunāsaṅgī prabhubhrūbhangabhaṅguraḥ
etāśca nāvatiṣṭhante prayatnena dhṛtā api /
darpogradurgrahagrāhadurgrahā nṛpasaṃpadaḥ
kṣaṇaṃ navanavāśliṣaviśeṣapraṇayodyatāḥ /
avācavāraramaṇīramaṇīyā vibhūtayaḥ
ityuktapratiṣedho 'pi sa rājñā sacivaḥ kṛtaḥ /
atikrāmati ko nāma prabhaviṣṇoḥ samīhitam
prāptaprauḍhapadaṃ rājñā nītaṃ sarvādhikāritām /
vidveṣadūṣitāḥ sarve mantriṇastaṃ na sehire
dharmajijñāsayā rājñā piśunapreritena saḥ /
naivākarodasatkāryaṃ niyukto 'pi puna punaḥ
āghātaṃ prekṣitaḥ so 'tha mithyākopena bhūbhujā /
tathāpyadharmasaṃyuktaṃ na śāsanamatanyata
ekajanmasukhāyaiva bahujanmaśatārditam /
na sādhuninditaṃ karma karomīti jagāda saḥ
bhayadharmopadhāśuddhaḥ pratimuktaḥ sa bhūbhujā /
dānasatramavicchinnamakarodakhilārthinām
sarvatra viśrute tasya dānasatre yaśasvinah /
kalpavṛkṣādaraḥ puṃsāṃ paraṃ pratanutāṃ yayau
atrāntare munigaṇāstīrthārthā dakṣiṇāpathāt /
āgatā kṛcchrakāntāramaviśan nirjanaṃ vanam
tatra tṛṣṇāturāḥ sarve mūrcchitāḥ śayanāśritāḥ /
ayācanta jalaṃ mohāduccairniścetanānapi
devagandharvanāgebhyaḥ kaścidyo 'tra dayāmbudhiḥ /
sthitaḥ prayacchatu jalaṃ so 'smākamiti te 'bruvan
tataḥ sa ratnakeyūrakkanatkaṅkaṇasaddhvaniḥ /
bhujasthamemabhṛṅgārastarumadhyādviniryayau
te tasmādamṛtāsvādaṃ pāṇipadmāvanāmitāt /
ākaṇṭhaṃ salilaṃ pītvā jahṛṣurlabdhajīvitāḥ
prārthitaḥ punarabhyetya papracchuste savismayāḥ /
adṛśyavṛkṣanilayādudbhūtaṃ ko bhavāniti
so 'bravīdviśrutayaśāḥ śrāvastyāmāśayaḥ śriyaḥ /
anāthapiṇḍado nāma sarvado 'sti gṛhādhipaḥ
saucikena mayā pūrvaṃ tadgṛhāntikavāsinā /
bhujamudyabhya tadveśma darśitaṃ nityamarthinām
tena puṇyena devatvaṃ prāpto 'tra viharāmyaham /
bāhurmam vibhātyeṣa dakṣiṇaḥ so 'rthidakṣiṇaḥ
te tamāmantrya munayaḥ punaḥ saṃprasthitā vane /
kṣudhitāḥ snigdhasacchāyaṃ dadṛśuḥ pādapaṃ param
tamapyuccairayācanta bhojanaṃ tadvadeva te /
uccacāra ca gambhīrā vāṇī vismayakāriṇī
atra puṣkariṇītīre droṇyāṃ divyānnabhojanam /
saṃpūrṇamasti tadgatvā bhujyatāṃ yadabhīpsitam
iti tena samādiṣṭaṃ bhuktvā te divyabhojanam /
ko bhavaniti papracchustaṃ divyatarusaṃśrayam
so 'pyācacakṣe śrāvastyāṃ gṛhastho 'nāthapiṇḍadaḥ /
asti tasyāhamabhavaṃ brāhmaṇaḥ saṃghahojane
caturaḥ paricaryāyāṃ dadhikumbhapracārakaḥ /
tadbhojanānte saṃprāpte svalpaśeṣānnabhojanaḥ
bhikṣuṇāṃ gauraveccāraṃ dṛṣṭvāhaṃ rājabhojanam /
ātmanaścānnamakṣāramabhavaṃ khinnamānasaḥ
anāthapiṇḍadagirā bhojane gauravāśayā /
tato mayāṣṭāṅgayuktaṃ gṛhītaṃ poṣadhaṃ vratam
asamāptavratenātha bhuktaṃ laulyānmayā niśi /
tenāhamabhavaṃ loke vijñātaḥ khaṇḍapoṣadhaḥ
khaṇḍenāpi vratenāhaṃ devaputratvamāgataḥ /
iti te tadvacaḥ śrutvā munayo vismitā yayuḥ
acintayan vrajantaste tīvreṇa tapasā vayam /
suciraṃ kevalaṃ kliṣṭāṃ nādyāpi kuśalaspṛśaḥ
adhunā poṣadhaṃ prāptuṃ vratameva yatāmahe /
nirapāyasukhopāye svahite kasya nādaraḥ
iti saṃcintayantaste kauśāmbīmabhito gatāḥ /
sudhanasya gṛhaṃ prāpurviśrutaṃ gṛhamedhinaḥ
tatra tena kṛtātithyā nivedyāsmai tadadbhutam /
anāthapiṇḍadaṃ draṣṭuṃ tenaiva sahitā yayuḥ
śrāvastyām te samāsādya pūjitāstena sādaram /
asmai nyavedayan sarvaṃ yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam
sa tān vratārthina sarvān suhṛdaṃ sudhanaṃ ca tam /
nināya dharmasacivaḥ prīto bhagavato 'ntikam
bhagavānapi tadvākyāccakre teṣāmanugraham /
satyadarśanasaṃbuddhā yena te sugatiṃ yayuḥ
teṣu yāteṣu sudhanaṃ pakṣapātādrayā dṛśā /
vilokya bhagavān samyag vidadhe jñānabhājanam
satyasaṃdarśanāvāptaviśeṣakuśalodayaḥ /
gatvā jināya kauśāmbyām sa vihāramakārayat
yasmādbhagavatādiṣṭastasmin yātaḥ sahāyatām /
bhikṣuścundābhidhastasmāt so 'bhūccundavihārabhūḥ
rādhābhidhā tadā dāsī vihāraparicārikā /
dayayā bhagavānasyāḥ śīrṇavastraṃ samagrahīt
adāsī syāmiti śraddhāpraṇidhānārpitastayā /
sa cīvaro bhagavataḥ prayayāvekavarṇatām
sudhanasyojjvalaṃ dṛṣṭvāṃpuṇyasaṃbhāramadbhutam /
bhikṣubhirbhagavān pṛṣṭastatpūrvodayamabhyadhāt
sundhānākhyo gṛhapatirvārāṇasyāmabhūtpurā /
nodārakuznjarasyābhūd yasya dānaparikṣayaḥ
anāvṛṣṭihate kāle tasya dvādaśavārṣike /
avāritamabhūcchatramavicchinnānnamarthinām
tasya padmākaro nāma koṣāgārapatirgṛhe /
dānasāhāyyakaṃ cakre sahasthā hi samṛddhayaḥ
pratyekabuddhasaṃghasya bhaktakālanivedakah /
dharmadūtābhidhastasya mantrī dhīmānapasthitaḥ
karmavyākṣepatastasya jāte kālavyatikrame /
kadācit kukurasteṣāṃ kālasaṃjñāṃ vyadhātpuraḥ
sundhāno 'dya sa evāhaṃ koṣṭhiko 'nāthapiṇḍadaḥ /
saṃghasya dharmadūto yaḥ sa evodayano nṛpaḥ
saṃjñānideśako yaśca kukuraḥ sudhano 'pi saḥ /
rājñā ghoṣeṇa vijñāto ghoṣilāparanāmabhṛt
caritamityucitaṃ bhavabhedinā bhagavatā kathitaṃ kila bhikṣavaḥ /
sukṛtasaurabhasārasudhārasaṃ sumanasā śravaṇāñjalibhiḥ papuḥ
Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0