Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānakalpalatā · Chapter 30

30.1

iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ kāśīsundarāvadānaṃ nāma ūnatriṃśaḥ pallavaḥ //
30. suvarṇapārśvāvadānam /
ślāṣyaḥ ko 'pi sa sattvasārasaralaḥ saujanyapuṇyasthitir
nindya ko 'pi sa dharmamārgagamane vighnaḥ kṛtaghnaḥ param /
citraṃ yaccaritaṃ vicārya suciraṃ romāñcacarcācitas
tulyaṃ yāti janaḥ sabāṣpanayanastadvarpane mūkatām

30.2

devadattaprasaṅgena bhikṣubhirbhagavān purā /
pṛṣṭaḥ kathāmakathayat pūrvavṛttāntasaṃśrayām

30.3

mahendrasenanāmābhūd vārāṇasyāṃ nareśvaraḥ /
yayuḥ kṣitīśvarāḥ sarve yasya lakṣmyā vilakṣatām

30.4

candraprabhābhavattasya divyakīrtiriva priyā /
yasyāḥ patyuḥ prabhāveṇa svapnāḥ satyatvamāyayuḥ

30.5

babhūva samaye tasmin mṛtayūthapatirvane /
suvarṇapārśva ityāptanāmā hemamayacchaviḥ

30.6

nīlaratnodarāspharamuktāhāranibhaprabhā /
abhūddṛṣṭicchaṭā yasya bhūṣaṇaṃ kānanaśriyaḥ

30.7

pravālavalliśṛṅgasya citraratnacitatvacaḥ /
tasyāścaryasudhāmbhodhilaharī ruruce ruciḥ

30.8

bodhisattvāvatārasya tasya kāntamabhūdvapuḥ /
pūrvaṃ sukṛtacitrasya lakṣaṇaṃ hi surūpatā

30.9

dīrghadṛṣṭirbabhūvāsya vayasyo vṛddhavāyasaḥ /
labdhakānveṣaṇatrāse digvilokanatatparaḥ

30.10

tau kathābhirmithaḥ prītyā vivikteṣu vijasratuḥ /
prākpuṇyairjāyate vāṇī tiraścāmapi māṇuṣī

30.11

sa kadācijjalānveṣī yathūnāthaḥ sahānugaiḥ /
taṭinyā veṇumālinyāḥ pulinaṃ samupāyayau

30.12

tasya tārataraṃ śrutvā dīrghamākrandaniśvanam /
hariṇā dudruvuḥ sarve grīvāvalanavibhramaiḥ

30.13

suvarṇapārśvastu tadā kṛpāpāśavaśīkṛtaḥ /
tatraiva niścalastasthau marmaviddha iveṣuṇā

30.14

taduddharaṇasaṃnaddhaṃ dīrghadṛṣṭiṃ vilokya tam /
kākaḥ provāca na sakhe yukto 'taṃ te samudyamaḥ

30.15

puṣpopamā vipatkāle kṛtārthāḥ kuliśopamāḥ /
kṛtamete na manyante svakāyasuhṛdaḥ khalāḥ

30.16

ityasau vāryamāṇo 'pi kākena karuṇākulaḥ /
avatīryāśu saritaṃ saralastamatārata(?)

30.17

vimucya bandhanānyasya sa śṛṅgābhyāmaśaṅkitaḥ /
taṃ pādapatitaṃ dīnamavadadgantumudyatam

30.18

na tvayā kathanīyo 'hamatrasthaḥ kasyacitsakhe /
prārthayante suvarṇaṃ māṃ carmalubdhā hi lubdhakāḥ

30.19

ityuktastena vinayāt tattathetyabhidhāya saḥ /
yayau kuṭilakākhyastaṃ praṇamya prastutastutiḥ

30.20

atrāntare narapateḥ patnī candraprabhā niśi /
svapne dadarśāsanasthaṃ mṛgaṃ saddharmavādinam

30.21

satysvapnātha sā devī prabuddhā nṛpamabravīt /
suvarṇahariṇaḥ svapne deva dṛṣṭo mayādbhutaḥ

30.22

tamahaṃ draṣṭumicchāmi sākṣādupagataṃ mṛgam /
aṅkādiva mṛgāṅkasya nirgataṃ rāhuśaṅkayā

30.23

ityuktaḥ praṇayātprīto devyā ca pṛthivīpatiḥ /
mṛgagrahāya vyasṛjat lubdhakān draviṇapradaḥ

30.24

tataḥ pratinivṛttāste vanamanviṣya lubdhakāḥ /
niṣphalāgamanakruddhaṃ sakampā jagadurnṛpam

30.25

iyatīṃ jagatī deva vicitā nicitācalaiḥ /
bhrāntā vayamaviśrāntā na labhyastadvidho mṛgaḥ

30.26

āścaryaracanākṛṣṭalocanaś cārulocanaḥ /
svapnasaṃpannarūpo 'sau hiraṇyahariṇaḥ kutaḥ

30.27

mano vinodane tasmin yadi deva prasīdati /
kurvantu kāñcanamṛgaṃ kuśalāḥ ke 'pi śilpinaḥ

30.28

iti śrutvā sa nṛpatirdadadbahutaraṃ dhanam /
mṛgānveṣaṇasaṃkalpe babhūvābhiniveśavān

30.29

tataḥ kuṭilako 'bhyetya nṛpaṃ śrutvā bahupradam /
uvāca draviṇādāne lubdhakebhyo 'pi lubdhadhīḥ

30.30

prasādaḥ kriyatāṃ deva mṛgaṃ saṃdarśayāmyamah /
dṛṣṭaḥ kanakasārāṅga sāraṅgaḥ samayā vane

30.31

ityākarṇya kṣitipatiḥ praharṣitphullalocanaḥ /
bhadra saṃdarśaya kkāsau kkāsāvityavadanmuhuḥ

30.32

tamevāgresaraṃ kṛtvā mṛgamārgapradarśakam /
sasainyaḥ sa yayau svacchacchatracandrodayācalaḥ

30.33

dīrghadṛṣṭirdadarśātha kākastaruśiraḥsthitaḥ /
gajavājivrajodīrṇareṇupravāraṇaṃ vanam

30.34

suvarṇapārśvamabhyetya jagāda mṛyayūthapam /
hitamuktaṃ mayā pūrvaṃ na śrutaṃ na kṛtaṃ tvayā

30.35

sa eṣa puruṣaḥ prāptaḥ saṃnaddhaiḥ saha dhanvibhiḥ /
mayā nivāritenāpi saṃhāreṇa na tṛpyate

30.36

adhunā kka nu gantavyaṃ kiṃ kartavyaṃ bhayodbhave /
hitaṃ kimanuvartavyaṃ tulyaṃ martavyameva vā

30.37

kṛtaghnaḥ krūracaritaḥ kṣudro 'yaṃ saṃghapātakah /
tvayaivātmavināśāya rakṣito viṣapādapaḥ

30.38

svaśarīrapradasyāpi saṃhāreṇa na tṛpyate /
sasattvasāgaragrāsī kṛtaghno vāḍavānalaḥ

30.39

upakāraḥ kṛtaghneṣu viśvāsaḥ kuṭulātmasu /
upadeśaśca mūrkheṣu karturdoṣāya kevalam

30.40

iti kākena kathite pratyāsanne ca pārthive /
acintayat prāptakālaṃ hitaṃ yūthasya yūthapah

30.41

subhaṭānāmiyaṃ senā vigāhedgahanaṃ mahat /
karoti matprasaṅgena muhūrtenaiva nirmṛgam

30.42

tasmātsainyapradhānasya gacchāmi svayamantikam /
ekasyaiva vadho me 'stu sarve jīvantvamī mṛgāḥ

30.43

iti niścitya sa yayau samīpaṃ bhūpatermṛgaḥ /
paraprāṇaparitrāṇe tṛṇaṃ prāṇāṃ mahātmanām

30.44

tamāyāntaṃ drutaṃ dṛṣṭvā hṛṣṭaḥ kuṭulakah puraḥ /
so 'yamityāśu pāṇibhyām rājñe dūre vyadarśayat

30.45

tatkṣaṇe droṇaśāpena vajreṇeva nipātinā /
karu paricyutau tasya pāpapādapapallavau

30.46

tadvṛttaṃ vismitaḥ śrutvā mṛgeṇa kathitaṃ nṛpaḥ /
abhūtkṛtaghnacarite dhikkāramukharānanaḥ

30.47

tataḥ kṣitipatiḥ prītyā parayā mṛgam /
tam nināya svanagarīṃ gauraveṇa garīyasā

30.48

rājadhānīmathāsādya tasmai ratnāsanaṃ nṛpaḥ /
datvā sāntaḥpurāmātyastasyāgre samupāviśat

30.49

sa bodhisattvo hariṇastasyāṃ parṣadi divyadhīḥ /
dharmaṃ dideśa yenābhūjjanaḥ śikṣāpadānvitaḥ

30.50

suvarṇapārśvaḥ sāraṅgaḥ so 'yamevābhavaṃ purā /
yo 'bhavat kuṭilaḥ krūro devadattaḥ sa cādhunā

30.51

iti sukṛtacitaṃ bhagavatā bhavabhītibhidā
kathitamudārasattvarucirasya tataścaritam /
praśamamayaṃ niśamya kuśalāya sa bhikṣugaṇaḥ
kimapi babhūva puṇyaparipākavivekaruciraḥ

Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc