Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānakalpalatā · Chapter 28

28.1

iti kṣemendraviracitāyām bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ śroṇakoṭīviṃśāvadānaṃ saptaviṃśaḥ pallavaḥ //
28. dhanapālāvadānam /
daurjanyaduḥsahaviśālakhalāpakārairnaivāśaye vikṛtirasti mahāśayānām /
vyālolvaṇakṣitibhṛdākulito 'pi sindhurnaivotsasarja hṛdayādamṛtasvabhāvam

28.2

pure purā rājagṛhe bahgavān veṇukānane /
kalandakanivāsākhye vijahāra manohare

28.3

tatra vitrāsitānekaśatrinistriṃśabāndhavaḥ /
ajātaśatrunāmābhūd bimbisārasuto nṛpaḥ

28.4

śākyavaṃśyaḥ suhṛttasya devadattābhidho 'bhavat /
kṣudramantreṇa yasyāsīt sa vetāla ivotkaṭaḥ

28.5

sa kadācitsukhāsīnaṃ rahaḥ prāha mahīpatim /
na rājan phalito 'dyāpi mamāpi tvatsamāśrayaḥ

28.6

nithopacārarahitaḥ sukhaniryantratantrayoḥ /
mitho manorathatrāṇānmitraśabdaḥ pravartate

28.7

ya eṣa śākyaśramaṇaḥ sukhe veṇuvane sthitaḥ /
taṃ hatvā prāptumicchāmi tatpadaṃ devavanditam

28.8

kṣīyate na yayā śatrurlabhyate na yayā yaśaḥ /
vardhate na yayā mānaḥ kiṃ tayā mitrasaṃpadā

28.9

mahādhanābhidhānena tatpaureṇa nimantritaḥ /
sa puraṃ prātarāgantā dāmbhikaḥ saha bhikṣubhiḥ

28.10

rājamārgaṃ praviśataḥ sa tasya vyālakuñjaraḥ /
utsṛjyatāmabhimukhaḥ krodhāndho dhanapālakaḥ

28.11

ityukte devadattena nṛpatirmitravatsalaḥ /
buddhaprabhāvaṃ saṃcintya nāha kiṃcidavāṅbhukhaḥ

28.12

devadatto 'pi nirgatya rājasauhārdadurmadaḥ /
prāha hastimahāmātraṃ hāraṃ datvāsya toṣaṇam

28.13

śramaṇaḥ prātarāgantā puraṃ bhikṣuśatairvṛtaḥ /
preraṇīyastvayā tasmai gaja ityāha bhūpatiḥ

28.14

devadattavacaḥ śrutvā tathetyuce dvipādhipaḥ /
śreṇī hi meṣamūrkhāṇāmekayātānupātinī

28.15

jñātvāpi tamabhiprāyaṃ sarvajñaḥ pāpacetasām /
prātaḥ samāyayau sārdhaṃ bhikṣūṇāṃ pañcabhi śataiḥ

28.16

atha hastipakotsṛṣṭaḥ kṛṣṭaprāsādapādapaḥ /
tamabhyadhāvadāviddhaḥ krodhāndhaḥ krūrakuñjaraḥ

28.17

anāyattaḥ paricayādaṅkuśasya gurorapi /
khalaviddhāniva dveṣī madena malinīkṛtaḥ

28.18

sevavyasanasaktānāmasakṛtkarṇacāpalāt /
prāṇāpahārī bhṛṅgāṇāṃ bhṛtyānāmiva duṣpatiḥ

28.19

mandaropadrave tasmin drumadrohiṇyabhidrute /
vidrute sahasā loke hāhākāro mahānabhūt

28.20

tasyāñcatkarṇatālānilatulitasaratsāndrasindūrapūraiḥ
saṃpūrṇe rājamārge cyutacakitavadhūraktavastrāsamānaiḥ /
uddaṇḍoccaṇḍaśuṇḍabhramaṇaravalasatsādhvasāyāsitāśā
vyālolālakābhabhramaramiladvibhramaḥ saṃbhramo 'bhūt

28.21

purapramāthavyathite jane kolāhalākule /
āruroha mahāharmyaṃ devadattaḥ pramattadhīḥ

28.22

bhagavadgrahaṇaṃ draṣṭuṃ so 'bhavadbhṛśamutsukaḥ /
unmūlanena guṇināṃ mātaṅgaḥ parituṣyati

28.23

vidruteṣu gajatrāsāt teṣu sarveṣu bhikṣuṣu /
ānanda eka evābhūd bhikṣurbhagavato 'ntike

28.24

tatra pañcānanāh pañca niryayurbhagavatkarāt /
karālakesarasaṭāstannakhāṃśucitā iva

28.25

dvipastadgandhamāgrāya pardāpasmāravāraṇam /
abhūt srutaśakṛnmūtraḥ sahasaiva parāṅmukhaḥ

28.26

javena vidrutastatra dantī darpadaridratām /
prāptaḥ pradīpadahanāḥ sa dadarśa diśo daśa

28.27

sa vilokya jālavahnijvalajjvālākulaṃ jagat /
pādapadmāntikaṃ śāstuḥ śītalaṃ samupāyayau

28.28

saṃkocābhiruceḥ sacintamanasaḥ pradhvastavaktradyuter dainyāpannavihīnadānamadhupaprārabdhakolāhalaḥ /
lobhāndhasya mahāvyayotsava iva kleśoṣmaniśvāsinas tasyābhūtparitāpaniślathagaterbhārāyamāṇaḥ karaḥ

28.29

taṃ pādamūlamāyāntaṃ bhītaṃ kāruṇyasāgaraḥ /
śāstā kareṇa pasparśa cakrasvastikalakṣmaṇā

28.30

kumbhavinyastahastastaṃ provāca bhagavān jinaḥ /
putra svakarmaṇainemāṃ prāpto 'si tvamimāṃ daśām

28.31

vivekālokahaladaḥ kāyo 'yaṃ māṃsabhūdharaḥ /
bhāraste mohasaṃbhāraḥ pāpādupanataḥ paraḥ

28.32

ityukte karuṇardreṇa bhito bhagavatā gajaḥ /
sa labdhaścāsamālānalīno niścalatām yayau

28.33

devadattasya saṃkalpe kuñjare ca mahotkaṭe /
bhagne nirvighnaharṣo 'bhūtsamudgatādbhuto janaḥ

28.34

tataḥ kṛtvā gṛhapatergṛhe bhojyapratigraham /
bhagavān bhikṣubhiḥ sārdhaṃ kānanaṃ gantumudyayau

28.35

abhisṛtya gajendro 'pi jinasya caraṇābjayoḥ /
kṛtvā kareṇa saṃsparśaṃ vapustatyāja kauñjaram

28.36

cāturmahārājikeṣu deveṣu viśadadyutiḥ /
upapannaḥ sa sahasā sugataṃ draṣṭumāyayau

28.37

svamāśramapadaṃ prāptaṃ bhagavantamupetya saḥ /
praṇanāmārkasaṃkāśaṃ pradīptamaṇikuṇḍalaḥ

28.38

tasya keyūramukuṭaprabhāpallavapūritāḥ /
śakracāpairiva vyāptā virejurghanarājayaḥ

28.39

vinayādupaviśyāgre sa śāstuḥ srastakalmaṣaḥ /
taṃ divyapuṣpairākīrya sattva śubhrairabhāṣataḥ

28.40

bhagavan bhavataḥ pādapadmasaṃsparśanena me /
durdaśāduḥkhasaṃtāpaḥ śāntaḥ saṃtoṣaśālinaḥ

28.41

śamaślāghyā kāpi vyasanaviṣadoṣoṣmaśamanī
sudhāvṛṣṭirdṛṣṭirbata bhagavataḥ snigdhamadhurā /
yayā spṛṣṭaspṛṣṭaṃ kharataravikāravyatikaraṃ
vimutyāntaḥśāntiṃ śrayati hatamoha paśurapi

28.42

iti tasya bruvāṇasya bhagavān bhavaśāntaye /
satyadarśanasaṃśuddhāṃ vidadhe dharmadeśanām

28.43

maulimuktāṃśuśubhreṇa śirasā caraṇadvayam /
sa śāstuḥ prayayau natvā hasanniva bhavabhramam

28.44

gate tasmin mukhaśaśiprakāśitanabhastale /
bhagavān bhikṣubhiḥ pṛṣṭastadvṛttāntamabhāṣata

28.45

pūrvakalpāntare śāstuḥ kāśyapākhyasya śāsane /
abhūtpravrajito 'pyeṣa śikṣāpadanirādaraḥ

28.46

anādarātkuñjaratābhogaḥ saṃghopasevanāt /
satyadṛṣṭibalenānte saṃprāptaḥ śāsanagrahaḥ

28.47

prāgjanmavihitaṃ karma kasyacinna nivartate /
karmopadiṣṭasaṃbandhabhaktibhogaiḥ sacetasaḥ

28.48

tasmin vyatikare ghore sarvaistyakro 'smi bhikṣibhiḥ /
na tvānandena tatrāpi śrūyatām pūrvasaṃgatiḥ

28.49

śaśāṅkaśītasarasi bhrātarau rucirau purā /
pūrṇamukhaḥ śukhaśceti rājahaṃsau babhūvatuḥ

28.50

kadācidbrahmadattasya vārāṇasyāṃ mahīpateḥ /
brahamamatīṃ puṣkariṇīṃ ramyāṃ pūrṇamukho yayau

28.51

sa tasyāṃ lolakamalakiñjalkaparipiñjaraḥ /
vijahāra sarojinyāṃ haṃsānāṃ pañcabhiḥ śataiḥ

28.52

pūrvapuṇyānubhāvena taṃ rūpātiśayojjvalam /
dadarśaṃ kāryāṇyutsṛjya jano niścalalocanah

28.53

taṃ śrutvā bhūpatistatra sthitaṃ taddarśanotsukaḥ /
kuśalān grahaṇe tasya vyasṛjajjālajīvinaḥ

28.54

tasmin gṛhīte nalīnīlīlāsmitasitatviṣi /
śatāni pañca haṃsānāṃ tyaktvā taṃ prayayurjavāt

28.55

ekastu tasya saujanyādabaddho 'pi subaddhavat /
tadarthaṃ vyathitastasthau premapāśavaśīkṛtaḥ

28.56

tatastaiḥ prāpitaṃ rājā rājahaṃsaṃ vilokya tam /
snehabaddhaṃ dvitīyaṃ ca vismitastāvavalokayat

28.57

haṃsaḥ pūrṇamukhaḥ so 'hamānandastasya cānugaḥ /
gatāstadadya ca tyaktvā māṃ gaṃsā eva bhikṣavaḥ

28.58

pūrvasminnabahvatkāle vārāṇasyāṃ mahīpatiḥ /
tutturnāma manaḥpaṭṭe likhitaṃ yadyaśaḥ paraiḥ

28.59

sahasrayodhastasyābhūd dākṣiṇātyo niratyayaḥ /
karadaṇḍīti vikhyātaḥ saṃgrāmāgresaraḥ priyaḥ

28.60

kadācid ghorasamare pañcāmātyaśatāni tam /
nṛpaṃ tyaktvā yayurbhītyā karadaṇḍī tu nātyajat

28.61

ahameva sa bhūpālaḥ sacivāste ca bhikṣavaḥ /
karadaṇḍī sa evāyamānando na jahāti mām

28.62

janmāntare 'pi siṃho 'haṃ māsaṃ kūpe nipātitaḥ /
upekṣitaḥ kṣaṇādbhṛtyaiḥ śṛgālairye 'dya bhikṣavaḥ

28.63

ekena ca nakhaiḥ khātaṃ dīrghaṃ kṛtvāsmi mokṣitaḥ /
jambukena sa evāyamānando 'dya mamānugaḥ

28.64

kūṭapāśanibaddhasya mṛgayūthapateḥ purā /
lubdhakāgamane eva jagmustadanugā mṛgāḥ

28.65

anuraktā na tatyāja taṃ mṛgī sāśrulocanā /
prītiśṛṅkhalayā baddhā yātā nispandatāmiva

28.66

atha lubdhakamāyāntaṃ dṛṣṭvā mṛgavadhodyatam /
sāvadanmama bāṇena prathamaṃ hara jīvitam

28.67

iti spaṣṭagirā tasyāḥ snehena ca sa vismitaḥ /
mumoca lubdhakaḥ prītyā hariṇaṃ hariṇīsakham

28.68

mṝgayūthapatiḥ so 'hamānandaḥ sā kuraṅgikā /
ityeṣa prītisaṃbandhaḥ prāgvṛttamanuvartate

28.69

śrutveti vākyaṃ sugatasya sarve lajjānilīnā iva bhikṣavaste /
sānandamānandamukhāravindaṃ prabhābhirāmaṃ dadṛśuḥ spṛhārdrāḥ

Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc