Avadānakalpalatā · Chapter 27
iti kṣemendraviracitāyāṃ bodhisattvāvadānakalpalatāyāṃ śākyotpattīrnāma ṣaḍviṃśaḥ pallavaḥ //
27. śroṇākoṭīviṃśāvadānam /
sa ko 'pi sattvasya vivekabandhoḥ puṇyopasannasya mahān prabhāvaḥ /
nāpaiti yaḥ kāyaśateṣu puṃsaḥ kastūrikāmoda ivāṃśukasya
jine sarvajagajjantusaṃtāpakaruṇāhrade /
pure rājagṛhe veṇuvanāntaravihāriṇi
śrīmānabhūdbhūmipatiścampāyāṃ potalābhidhaḥ /
jahāra dhanadarpāndhyaṃ dhanena dhanadasya yaḥ
ajāyata sutastasya manorathaśatānvitaḥ /
dhanānāmīpsitāvāptya sukhasakhyo vibhūtayaḥ
śravaṇarkṣeṇa jātasya sa sūnostasya janmani /
prītyā dadau daridrasya koṭīnāṃ viṃśatiṃ tadā
sa śroṇakoṭiviṃśākhyaḥ śiśuḥ khyātastadābhavat /
vibhavaḥ sukṛtenaiva yena vaṃśo vibhūṣitaḥ
prāptavidyaḥ sa sarvārthaiḥ saha vṛddhimupāgataḥ /
cakāra sukhaviśrāntiṃ vyavahāradharaḥ pituḥ
sa kadācitprabhāpuñjamiav sūryasya maṇḍalāt /
avatīrṇaṃ puraprātaṃ maudgalyāyanamabravīt
ko bhavānarkasaṃkāśaḥ prakāśitadigantaraḥ /
tridaśeśaḥ śaśāṅko vā devo vā draviṇeśvaraḥ
sa taṃ babhāṣe na suraḥ śiṣyo bhagavatastvaham /
buddhasya vibudhādhīśavandyamānaguṇaśriyaḥ
svacchaṃ tasya prayacchantaṃ piṇḍapātaṃ mahāmuneḥ /
sattvaśuddhodayāvāptaṃ bhogyaṃ bhagavataḥ priyam
iti śroṇasya bhagavannāmnā śravaṇagāminā /
ravibhakrasya jātyāpi romāñcaḥ samajāyataḥ
prāgjanmavāsanāyuktaḥ svabhāvo yasya yaḥ sthitaḥ /
sa tasyodīraṇenāpi sphuṭa eva vibhāvyate
sa tasmai viṃśatisthālībhāgaṃ nākajanocitam /
prahiṇodbhaktisaṃsaktaśraddhāyuktena cetasā
tatastaṃ preṣitaṃ tena bhagavān bhaktisaṃsadā /
anugrahāgrahavyagraḥ samagraṃ svayamagrahīt
asminnavasare bhaktyā sthālībhāgaṃ nṛpocitam /
samādāya svayaṃ rājā bimbisāraḥ samāyayau
śroṇaprahītabhogānāmāmodaṃ tatra pārthivaḥ /
āghrāya śakraprahitaṃ sarvaṃ divyamamanyata
pātraśeṣaṃ bhagavatā dattamāsvādya bhūpatiḥ /
śroṇena preṣitaṃ śrutvā tadanu vismayaṃ yayau
bhagavantaṃ praṇamyātha rājadhānīṃ nareśvaraḥ /
praviśyācintayatsphītāṃ divyāṃ śroṇasya saṃpadam
gacchāmi taṃ svayaṃ gatvā draṣṭavyo 'sau amhāyaśāḥ /
iti niścitya sacivaiḥ sa yātrārambhamādiśat
potalaḥ kṣitipaṃ jñātvā svayamāgamanodyatam /
nītijñaṃ putramekāṇte śroṇakoṭimabhāṣata
putra tvām draṣṭumāyāti varṇāśramagururnṛpaḥ /
ityeṣa bhṛśamutkarṣaḥ sadoṣaḥ pratibhāti me
kṣitīśā lakṣatāṃ yātaṃpakṣapātodyatā iva /
avilambitamāghnanti śarā iva guṇacyutāḥ
bhṛtyānāmapi vidveṣyo bhavatyatiśayonnatiḥ /
abhimānaikasārāṇāṃ kiṃ punaḥ pṛthivībhūjām
rūpe vayasi saubhāgye prabhāve vibhave śrute /
svasutasyāpi saṃgharṣānnotkarṣaṃ sahate janaḥ
jane dveṣamaye putra guṇamācchādya jīvyate /
ācchāditaguṇaḥ padmaḥ priyastīkṣṇarucerapi
uddhataḥ kasya na dveṣyaḥ praṇataḥ kasya na priyaḥ /
drumaṃ pātayati stabdhaṃ namtraṃ rakṣati mārutaḥ
sa cābhigamyo bhūpālastvāṃ yadi svayameṣyati /
tadeṣaṃ darpamohaste śreyase na bahviṣyati
tasmāditaḥ svayaṃ gatvā praṇamyaṃ praṇama prabhum /
nakṣatrarāśisadṛśaṃ datvā hāramupāyanam
pituḥ śrutveti vacanaṃ śroṇakoṭirhahīpatim /
prayayau nāvamāruhya draṣṭuṃ ratnavibhūṣitaḥ
sa rājadhānīmāsādya prāpya dṛṣṭvā ca bhūpatim /
dadau hāraṃ parṇamyāsmai harṣahāsamiva śriyaḥ
taṃ dṛṣṭvā svayamāyātaṃ nṛpatiḥ snigdhayā dṛśā /
hemaromāṅkacaraṇaṃ vismayādityabhāṣata
aho puṇyamaheśākhyaḥ ko 'pi tvaṃ sattvabāmdhavaḥ /
yasya saṃdarśanenaiva manovṛttiḥ prasīdati
guṇebhyaḥ paramaiśvaryamaiśvaryātsukhamuttamam /
sukhebhyaḥ paramārogyamārogyātsādhusaṃgamaḥ
api dṛṣṭastvayā sādho bhagavān veṇukānane /
tatpādapadmayugalaṃ draṣṭumarhasi me mataḥ
ityukte kṣitināthena saujanyātpakṣapātinā /
taṃ śroṇakoṭīviṃśo 'pi praṇayātpratyabhāṣata
asmādatulyakalyāṇātprasādāddevadeva te /
adhunā yogyatāyātā bhagavaddarśane mama
ityukte tena sahitaḥ pratasthau sthitikovidaḥ /
bhaktyā tathāgataṃ draṣṭuṃ padbhyāmeva mahīpatiḥ
aspṛṣṭapādasya bhuvā śruṇasyājanmavāsarāt /
mahārhavastraiḥ prasthāne bhṛtyairācchāditā mahī
bhagavadbhaktivinayādgauravācca sa bhūpateḥ /
vastrāṇyavārayadbhṛtyairavācca iva kṣitau
vāriteṣvatha vastreṣu divyavastrairvṛtā mahī /
aprayatnopakaraṇāḥ saṃpadaḥ puṇyaśālinām
nivārya dinyavastrāṇi bhūmau tenārpite pade /
vicacālācalā pṛthvī saśailavanasāgarā
tataḥ sa bhūmipatinā saha prāpya jināśramam /
bhagavantaṃ vilokyāsya vidadhe pādavandanam
upaviṣṭasya tasyāgre hṛṣṭasyālokanāmṛtaiḥ /
cakre śamavivekasya bhagavānabhiṣecanam
āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca vicārya saḥ /
satyasaṃdarśanāyāsya vidaśe dharmadeśanām
satkāyadṛṣṭiśailo 'sya tayā viṃśatiśṛṅgavān /
jñānavajreṇa nirbhinnaḥ srotaḥprāptipadaspṛśaḥ
pravrajyāyāṃ tatastasya jātāyāṃ sahasā svayam /
bhagavantaṃ praṇamyātha vismitaḥ prayayau nṛpaḥ
tīvravrate 'pi śroṇasya kadācitsamajāyata /
vāsanāśeṣasaṃskārādbandhabhogasukhasmṛtiḥ
sa tamāhūya bhagavān vilakṣaṃ prāha sasmitaḥ /
ko 'yaṃ parivitarkaste pratisaṃlīnacetasaḥ
viśliṣṭātyantakṛṣṭā vā tantrī bahvati visvarā /
samā mādhuryamāyāti tasmātsāmyaṃ samāśrayet
ityādeśādbhagavataḥ sarvasāmyamupāgataḥ /
sa prāpa vimalajñānaṃ paścāttāpavivarjitaḥ
tasya tāmadbhutāṃ siddhiṃ vilokya pṛthuvismayāḥ /
papracchurbhikṣavaḥ sarve bhagavantaṃsa cābhyadhāt
śroṇasya śrūyatām śreyaḥkarma janmāntarārhitam /
na hyapuṇyānubhāvānāṃ bhavantyadbhutasaṃpadaḥ
vipaśvī bhagavān samyaksaṃbuddhaḥ sugataḥ purā /
purīṃ bandhumatīṃ nāma janacārikayā yayau
tatra bhaktyā sukṛtibhirbhaktāyopanimantritaḥ /
vāreṇa pratyahaṃ gehaṃ yayau teṣāṃ sahānugaḥ
tato daridraḥsaṃprāptavāro brāhmaṇadārakaḥ /
indrasomābhidhaścakre yatnāt yadyogyabhojanam
sa prayatnena mahatā bhojyaṃ bhaktipavitritam /
āchādya vastrairvasudhāṃ prahvastasmai nyavedayat
tadbhogapraṇidhānena jātaḥ so 'yaṃ mahādhanaḥ /
sauvarṇaromacaraṇaḥ śroṇakoṭī suropamaḥ
na vastrarahitā bhūmiḥ spṛṣṭānena kadācana /
kampastaccaraṇasparśādata evābhavadbhuvaḥ
iti sugatavacaḥ sudhāvadātaṃ daśanamayūkhamivonmiṣatsvabhāvam /
praṇihitahṛdayaḥ paraṃ nipīya sthirakuśalāya babhūva bhikṣusaṃghaḥ
Original text: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0