Atharvaprāyaścittāni · Chapter 4
(ity atharvavede vaitānasūtre prāyaścittaprasaṃge ekādaśo 'dhyāyaḥ iti yajñaprāyaścitte tṛtīyo 'dhyāyaḥ samāptaḥ) [ed. tritīyo]
(AVPr_4.1:101/20-21) (sānnāyyaṃ yad udbo)dhayeyuś ced vatsā vāyavyā(yā) yavāgvā sā[nnāy]yaṃ yajeta |
(AVPr_4.1:101-102/21-1) apy ekasyā[ṃ] dhītāyām adhītā dohayet |
(AVPr_4.1:102/1-2) adhītābhiḥ saṃsthāpya dhītānām vatsān apākṛtya śvaḥ sāṃnāyyena yajeta |
(AVPr_4.1:102-103/2-2) sāyaṃ dohaṃ ced apahareyuḥ prātardohaṃ dvaidhaṃ kṛtvānyatarat sāyaṃdohasthāne kṛtvobhābhyāṃ yajeta |
(AVPr_4.1:103/2-5) prātardohaṃ ced apahareyuḥ sāyaṃdohaṃ dvaidhaṃ kṛtvānyatarat prātardohasthāne kṛtvobhābhyāṃ yajeta |
(AVPr_4.1:103/5-7) ubhau ced duṣyeyātām aindraṃ pañcaśarāvam odanaṃ nirupyāgneyena pracaryaindreṇānupracared uttarām upoṣya(to) v(ād)obhābhyāṃ yajeta |
(AVPr_4.1:103-104/7-1) sarvāṇi ced dhavīṃṣy apahareyur duṣyeyur vājyena ca devatā yajeta |
(AVPr_4.1:104/1-2) athānyām adoṣām iṣṭiṃ tanvītā(m | a)po duṣṭam abhyavahareyur |
(AVPr_4.1:104/2) brāhmaṇair abhakṣ[y]a[ṃ] duṣṭaṃ havir |
(AVPr_4.1:104/3-5) bhūtaṃ ced ājyaṃ skanded bhūpataye svāheti tribhir prādeśair diśo mimāya tad yajamāno devāñ janam agann ity anuṣaṅgaḥ |
(AVPr_4.1:104/5-6) yajñasya tvā pramayeti catasṛbhiḥ parigṛhṇīyāt |
(AVPr_4.1:104/6-7) yajñasya tvā pramayonmayābhimayā pratimayā (paridadema) svāheti |
(AVPr_4.1:104-105/7-1) anutpūtaṃ ced ājyaṃ skanded vittaṃ prāṇaṃ dadyāt |
(AVPr_4.1:105/1-4) tathotpūtam utpūyamānaṃ ced ghṛtaṃ dadyād athotpūtam utpūyamānaṃ ced ghṛtaṃ prāṇaṃ dadyād devatāntare ced ghṛtam |
(AVPr_4.1:105/4) āhutilopavyatyāse |
(AVPr_4.1:105/4-5) tvaṃ no agne | sa tvaṃ na | iti sarvaprāyaścittaṃ juhuyāt |
(AVPr_4.1:105/6-8) <tvaṃ no agne varuṇasya vidvān devasya heḍo 'vayāsisīṣṭhāḥ | yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṃsi pramumugdhy asmat [.RV 4.1.4]> ||
(AVPr_4.1:105/8-10) <sa tvaṃ no agne 'vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaṣo vyuṣṭau | ava yakṣva no varuṇaṃ rarāṇo vīhi mṛḍīkaṃ suhavo na edhi svāhā [.RV 4.1.5]>_iti |
(AVPr_4.1:105-106/10-2) devatāvadāne yājyānuvākyāvyatyāse 'nāmnātaprāyaścittānāṃ vā yady ṛkto 'bhy ābādhaḥ syād bhūr janad iti gārhapatye juhuyāt | [ed. -vyatyāsa]
(AVPr_4.1:106/2) yadi yajuṣṭa oṃ bhuvo janad iti dakṣiṇāgnau juhuyāt |
(AVPr_4.1:106/3) yadi sāmata oṃ svar janad ity āhavanīye juhuyāt |
(AVPr_4.1:106/3-7) yady anājñātā brahmata om bhūr bhuvaḥ svar janad om ity āhavanīya eva juhuyād ājyabhāgānte sve devatām āvāhayiṣyan yasyai(va) havir niruptaṃ syāt tatontayā yajetājyasyaitāni nirupya |
(AVPr_4.1:106/7-9) yadi bhāginīṃ nāvāhayed yatra smaret tatrainām upotthāyāvāhyāvāpasthāne yajeta |
(AVPr_4.1:106/9) barhiṣi skanne nādriyeta |
(AVPr_4.1:106-107/9-1) dakṣiṇena ced yajetārddharcāt pratiṣṭhāṃ dadyāt |
(AVPr_4.1:107/1-2) puroḍāśe du[ḥ]śrite sarpiṣy annaṃ catuḥśarāvam odanaṃ brāhmaṇebhyo dadyāt |
(AVPr_4.1:107/3) tatas tam eva punar nirvapet |
(AVPr_4.1:107/4-5) puroḍāśe vikṣāme yato 'syākṣāmaḥ syāt tato yajeta | [ed. purodāṣe]
(AVPr_4.1:107/5) dveṣyāya taṃ dadyād dakṣiṇāṃ ca |
(AVPr_4.1:107-108/5-1) puroḍāśe sarvakṣāme nirvapaṇaprabhṛtyām udāhṛtya |
(AVPr_4.1:108/1-2) kapāle naṣṭa ekahāyanaṃ dadyāt |
(AVPr_4.1:108-109/2-2) <dhātā dadhātu pituḥ pitānaṣṭo gharmo viśvāyur yato jātas tato 'py avāṃ svāhā [cf. Mān;SS 3.1.24-25]>_iti juhuyāt |
(AVPr_4.1:109/2-3) kapāle bhinne <gāyatryā tvā śatākṣarayā saṃdadhāmi [MS 1.4.13:62.19]>_iti saṃdhāya <dhātā dadhātu [see above]>_ity eva juhuyāt |
(AVPr_4.1:109/4-5) āgneya[m] ekakapālaṃ nirvaped āśvinaṃ dvikapālaṃ vaiṣṇavaṃ trikapālaṃ saumyaṃ catuḥkapālaṃ |
(AVPr_4.1:109/5-8) naṣṭe bhinne ca bhārgavo hotā kīṭāvapannaṃ sānnāyyaṃ madhyamena parṇena <mahī dyauḥ [.RV 1.22.13]>_ity antaḥparidhideśe ninayet |
(AVPr_4.1:109-110/8-1) <mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñaṃ mimikṣatāṃ | piprtāṃ no bharīmabhiḥ svāhā [.RV 1.22.13]>_iti |
(AVPr_4.1:110-111/1-5) prāk prayājebhyo 'ṅgāraṃ barhisy adhiṣkanden <namas te astv āyate namo astu parāyate | namo yatra niṣīdasi [TB 3.7.2.7]>_ity abhimantrya_<āhaṃ yajñaṃ dadhe nirṛter upasthāt taṃ deveṣu paridadāmi vidvān | suprajās tvaṃ śataṃ hi māmadanta iha no devā mahi śarma yachata>_ity ādāya <sahasraśṛṅgaḥ [PS 18.16.2, ;SS 4.5.1]>_ity anuprahṛtya |
(AVPr_4.1:111/5) <mā no mahāntaṃ [PS 16.106.9, ;SS 11.2.29]> |
(AVPr_4.1:111/5) <tvaṃ no agne [see above]> |
(AVPr_4.1:111/5-7) <somānaṃ svaraṇaṃ kṛṇuhi brahmaṇaspate kakṣīvantaṃ ya auśijaḥ [.RV 1.18.1]> |
(AVPr_4.1:111/7) <sa tvaṃ no 'gne [see above]> |
(AVPr_4.1:111/7-8) <vṛṣabhaṃ carṣaṇīnāṃ viśvarūpam adābhyaṃ bṛhaspatiṃ vareṇyaṃ [.RV 3.62.6]> |
(AVPr_4.1:111/8-9) <ud uttamaṃ mumugdhi no vi pāśaṃ madhyamaṃ cṛta avādhamāni bādhata [cf. .RV 1.25.21]> |
(AVPr_4.1:111/9-10) <ud uttamaṃ varuṇa [PS 18.82.6, ;SS 7.83.3/18.4.69]>_ity etābhir juhuyāt
(AVPr_4.2:111/10-12) sarvāṇi ced āhutivelāyāṃ patny anālambhukā syāt tām aparudhya yajeta |
(AVPr_4.2:111-112/12-1) samāpyāmo 'ham asmi sā tvam iti tasyā dakṣiṇaṃ hastam anvālabhyopāhvayīta |
(AVPr_4.2:112/1-3) āhutiś ced bahiṣparidhi skanded āgnīdhraṃ brūyuḥ saṃkrahiṣyāṃ tvā juhudhīti |
(AVPr_4.2:112/3-4) tasmai pūrṇapātraṃ dadyāt |
(AVPr_4.2:112/4-6) puroḍāśaś ced adhiśrita udvijed utpated vā tam udvāsya barhiṣy āsādayet kim utpatasi kim utproṣṭhāḥ śāntaḥ śānter ihāgahi |
(AVPr_4.2:112-113/6-1) aghoro yajñiyo bhūtvāsīda sadanaṃ svam āsīda sadanaṃ svam ||
(AVPr_4.2:113/1-3) mā hiṃsīr deva preṣita ājyena tejasājyasva mā naḥ kiṃcana rīriṣo | yogakṣemasya śāntyā asmin āsīda barhir iti |
(AVPr_4.2:113/3-4) taptaṃ cet karma (guṇo) tv antariyāt sarvaprāyaścittaṃ hutvā modvijet |
(AVPr_4.2:113/4-6) (nāṅgāhutim antarhitāṃ dadyān | na ta-pa-varga-nimittābhāvāt pradhānalope 'ntarāye vā nirvaped vyāpadyeta) |
(AVPr_4.2:113/6-7) śeṣ(ād avadyeṣ)aś ced vyāpadyetājyena sviṣṭakṛdiḍe samāpnuyāt |
(AVPr_4.2:113/8-9) samāpte ced duṣṭo na kṛtām antarāṃ vā vidyāt punariṣṭir abhyāvarteta |
(AVPr_4.2:113/9) yajño yajñasya prāyaścittir bhavatīti || 2 [||]
(AVPr_4.3:113/10-11) agnyādheye samitsv āhitāsu nāgniṃ gṛhād uddhareyur nānyata āhareyur |
(AVPr_4.3:113/11) na prayāyān nānugachet |
(AVPr_4.3:113/11-13) yadi prayāyād anugached vā saṃvatsaraṃ saṃvatsarābhiprāyo vā yadi tvared brahmaudanaṃ paktvā punaḥ samidham abhyādadhyāt |
(AVPr_4.3:113/13-15) agnihotraṃ ced anabhyuddhṛtaṃ śaraśarāsyād amuṃ samūheti brūyāt |
(AVPr_4.3:113/15-16) viṣyannam <agne tvaṃ naḥ [.RV 5.24.1, KauśS 68.31]>_iti juhuyāt |
(AVPr_4.3:113/16-19) madhyamena parṇena <mahī dyaur [see above]> iti tan (madhyame palāśāvāṇaparṇena <mahī dyaur> iti tan mamadhyame palāśāvāṇaparṇena <mahī dyaur> ity) antaḥparidhideśe ninayet |
(AVPr_4.3:113-114/19-1) [d]uhyamānā ced avabhi[n]dyād anyasyāṃ sthālyāṃ dohayitvādhiśrayet |
(AVPr_4.3:114/1-4) adhiśriyamāṇaṃ ce[t] skanded adhiśritam unnīyamānam unnītaṃ punar eva sannam ahutaṃ skandet punar ānīyānyāṃ dohayitvādhiśrityonnīya juhuyāt |
(AVPr_4.3:114/4-6) prācīnaṃ ced dhriyamāṇaṃ skandet prajāpater viśvabhṛtaḥ skannāhutam asi svāheti | [ed. prajapater]
(AVPr_4.3:114-115/6-3) dohanaprabhṛtyā homa skandet <samudraṃ tvā prahiṇomi [PS 20.27.7, cf. ;SS 10.5.23]>_ity apo ninīya_<ud uttamam> ity abhimantrya_<ud uttamaṃ mumugdhi naḥ [see above]>_<ud uttamam varuṇa [see above]>_iti vāruṇy(en)ājyāhutīr juhuyāt |
% note samudraṃ tvā = Paippalāda form of the mantra; ;SS has samudraṃ vaḥ.
(AVPr_4.3:115-116/3-1) (chāvalīṃ deva) sāyaṃ [yasya] skanno homaḥ syāt prātar nāśnīyāt |
(AVPr_4.3:116/2) prāta[r ya]sya skanno homaḥ [syāt] sāyaṃ nāśnīyān |
(AVPr_4.3:116/3-4) (mantraskannaṃ) ced abhivarṣen <mitro janān yātayati [.RV 3.59.1]>_iti samidham ādhāyānyā(ṃ) dugdhvā punar juhuyāt |
(AVPr_4.3:116/4-7) <mitro janān yātayati bruvāṇo mitro dādhāra pṛthivīm uta dyāṃ | mitraḥ kṛṣṭīr animiṣābhicaṣṭe mitrāya havyaṃ ghṛtavaj juhota svāhā [see above]>_iti mantrasaṃskṛtaṃ |
(AVPr_4.3:116/7-9) kīṭāvapannaṃ <hiraṇyagarbhaḥ [PS 4.1.1, ;SS 4.2.7]>_iti valmīkavapāyām avanīyānyāṃ dugdhvā punar juhuyāt
(AVPr_4.4:116-117/9-3) agnihotraṃ ced anabhyuddhṛtaṃ sūryo 'bhyudiyād <ihaiva kṣemya edhi mā prahāsīr mām amum āmuṣyāyaṇam [Aap;SS 9.7.6]> iti śamayitvā praṇīya pravṛttātipattau maitraṃ caruṃ nirvapet sauryam ekakapālaṃ |
(AVPr_4.4:117/4) varo dakṣiṇā |
(AVPr_4.4:117/4-5) agnīn upasamādhāya yajamānaḥ patnī vābhuñjānau vāgyatāv araṇīpāṇī sarvāhṇam upāsīyātām |
(AVPr_4.4:117/6) dvayor gavoḥ sāyam agnihotraṃ juhuyāt |
(AVPr_4.4:117-118/6-1) agnaye vaiśvānarāya dvādaśakapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet |
(AVPr_4.4:118/1-5) yadi hy ayaṃ divā prajāsu hi manyeta <sajūr jātavedo divā pṛthivyā haviṣo vīhi svāhā [cf. MS 1.8.6:123.1]>_iti sajūruho vā syāt <sajūr agnaye divā pṛthivyā haviṣo vīhi svāhā [cf. KS 6.8:57.20/KauśS 74.15]>_iti dvādaśarātram agnihotraṃ juhuyāt |
(AVPr_4.4:118-119/5-1) yadi na viramayed <agnaye suśīryatamo juṣasva svāhā [?]>_ity aparaṃ dvādaśarātraṃ niśāyāḥ sāyamāhuter atipattir prātarāśe prātarāhuter āsādyāgnihotram ā tamitor āsīta |
(AVPr_4.4:119/1-2) saṃsthāpyauṃ bhūr bhuvaḥ svar janad [d]oṣā vastoḥ svāheti juhuyāt |
(AVPr_4.4:119/2-3) atha prātar aharaha rātriṃrātrim ity upasthāne syāt |
(AVPr_4.4:119/3-4) agnaye 'bhyujjuṣasva svāhā_iti sruveṇa gārhapatye juhuyāt |
(AVPr_4.4:119/4-6) yasyānnaṃ nādyāt tasmai brāhmaṇāya dadyāt adhastāt samidham āharet |
(AVPr_4.4:119/6) smṛtāgnihotrī tiraśco darbhān dakṣiṇāgrān kuryāt |
(AVPr_4.4:119-120/7-2) yasyobhāv anugatau sūryo 'bhinimloced abhyudiyād vāraṇiṃ gatā vā naśyeyur asamārūḍhā vā prakṛtyaiva punar ādadhīta
Original text: Atharvaprāyaścittāni · Edition: Atharvaprāyaścittāni, Text mit Anmerkungen von Prof. Julius von Negelein, University of Koenigsberg, Germany. Published in JAOS 33 [1913], 71-144 (text); 217-253 (indices and corrigenda); 34 [1914], 229-277 (preface and introduction). · Data entry Arlo Griffiths Reinhold Grünendahl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0