Language

ENहिગુ
Scripture Library

Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 6.01

6.01.001

eka=aC-aḥ=dv-e prathama-sya

6.01.002

aC=āde-r dvi-tīya-sya

6.01.003

na=n-d-r-āḥ saṃ-yog-a=āday-aḥ

6.01.004

pūrva-ḥ abhy-ās-a-ḥ

6.01.005

ubh-e abhy-as-ta-m

6.01.006

jakṣ-i-ti=āday-aḥ ṣaṭ

6.01.007

tuj-ādī-nāṃ dīrgha-ḥ=abhy-ās-a-sya

6.01.008

lIṬ-i dhātor an-abhy-ās-a-sya

6.01.009

saN-yaṄ-oḥ

6.01.010

Śl-au

6.01.011

CaṄ-i

6.01.012

dāś-vān sāh-vān mīḍh-vān=ca

6.01.013

ṢyaṄ-aḥ sam-pra-sār-aṇa-m putra-paty-os tatpuruṣ-e

6.01.014

bandhu-n-i bahuvrīh-au

6.01.015

vaci-svapi-yajA=ādi-n-āṃ K-IT-i

6.01.016

grahi-jyā-vayi-vyadhi-vaṣ-ṭi-vic-a-ti-vṛśc-a-ti-pṛchh-a-ti-bhṛjj-a-tī-n-ām Ṅ-IT-i ca

6.01.017

lIṬ-i=abhy-ās-a-sya=ubhaye-ṣām

6.01.018

svāp-e-s=CaṄ-i

6.01.019

svapi-syami-vyeÑ-ām yaṄ-i

6.01.020

na vaś-aḥ

6.01.021

cāy-aḥ kī

6.01.022

sphsāy-aḥ sphī niṣṭhā-y-ām

6.01.023

sty-aḥ pra-pūrva-sya

6.01.024

drava-mūrti-sparśay-oḥ śy-aḥ

6.01.025

prates=ca

6.01.026

vibhāṣā abhi=ava-pūrva-sya

6.01.027

śṛ-ta-m pāk-e

6.01.028

pyāy-aḥ pī

6.01.029

lIṬ=yaṄ-os=ca

6.01.030

vibhāṣā śve-ḥ

6.01.031

Ṇ-au ca saN=CaṄ-oḥ

6.01.032

hv-aḥ samprasāraṇam

6.01.033

abhy-as-ta-sya ca

6.01.034

bahula-m chandas-i

6.01.035

cāy-aḥ kī

6.01.036

apa-spṛdh-e-thām=ān-ṛc-us=ān-ṛh-us-ci-cyu-ṣe-ti-tyāj-a-śrātā-ḥ-śri-tam=āśīr-taḥ

6.01.037

na sam-pra-sār-aṇ-e sam-pra-sār-aṇa-m

6.01.038

lIṬ-i vay-o y-aḥ

6.01.039

va-s=ca=a-sya=anya-tara-syām K-IT-i

6.01.040

veÑ-aḥ

6.01.041

LyaP-i ca

6.01.042

jy-as=ca

6.01.043

vy-as=ca

6.01.044

vibhāṣā pare-ḥ

6.01.045

āT=eC-aḥ=upa-deś-e=aŚ-IT-i

6.01.046

na vy-aḥ=lIṬ-i

6.01.047

sphur-a-ti-sphul-a-ty-or GHaÑ-i

6.01.048

krī-iṄ-jī-n-ām Ṇ-au

6.01.049

sidh-ya-te-r a-pāra-laukik-e

6.01.050

mī-nā-ti-mi-no-ti-dīṄ-āṃ LyaP-i ca

6.01.051

vibhāṣā lī-ya-te-ḥ

6.01.052

khide-s=chandas-i

6.01.053

apa-gur-o ṆamuL-i

6.01.054

ci-sphur-or Ṇ-au

6.01.055

pra-jan-e vī-ya-te-ḥ

6.01.056

bi-bhe-te-r hetu-bhay-e

6.01.057

nitya-ṃ smay-a-te-ḥ

6.01.058

sṛji-dṛś-or jhaL-i=aM=a-K-IT-i

6.01.059

anudātta-sya ca=ṛT=padha-sya=nya-tara-syām

6.01.060

śīrṣan=chandas-i

6.01.061

y-e ca taddhit-e

6.01.062

aC-i śīrṣa-ḥ

6.01.063

pad-dat=nas=mās=hṛd=niś=asan=yūṣan=doṣan=yakan=śakan-udan=āsan Śas-pra-bhṛ-ti-ṣu

6.01.064

dhātv=ādeḥ ṣ-aḥ sa-ḥ

6.01.065

ṇ-aḥ na-ḥ

6.01.066

lopo v-y-or vaL-i

6.01.067

ve-r a-pṛk-ta-sya

6.01.068

haL=Ṅī=āP=bh yaḥ dīrgh-āt sU-ti-si=a-pṛk-ta-m haL

6.01.069

eṄ=hrasv-āt sam-bud-dhe-ḥ

6.01.070

Śe-s=chandas-i bahula-m

6.01.071

hrasva-sya P-IT-i kṛt-i tuK

6.01.072

saṃ-hitā-y-ām

6.01.073

ch-e ca

6.01.074

āṄ-māṄ-os=ca

6.01.075

dīrgh-āt

6.01.076

pada=ant-āt=vā

6.01.077

iK-aḥ yaṆ aC-i

6.01.078

eC-aḥ=ay-av-āy-āv-aḥ

6.01.079

va=anta-ḥ y-i praty-ay-e

6.01.080

dhāto-s tan-nimitta-sya=eva

6.01.081

kṣay-ya-jay-ya-au śakya=arth-e

6.01.082

kray-ya-s tad-arth-e

6.01.083

bhay-ya- pra-vay-y-e ca=chandas-i

6.01.084

eka-ḥ pūrva-paray-oḥ

6.01.085

anta=ādi-vat=ca

6.01.086

ṣa-tva-tuK-or a-sid-dha-ḥ

6.01.087

āt=guṇa-ḥ

6.01.088

vṛd-dhi-r eC-i

6.01.089

e-ti=edh-a-ti=ūṬH-su

6.01.090

āṬ-as=ca

6.01.091

upa-sarg-āt ṛT-i dhāt-au

6.01.092

vā sUP-y āpiśale-ḥ

6.01.093

ā=oT-aḥ=am-Śas-oḥ

6.01.094

eṄ-i para-rūpa-m

6.01.095

om=āṄ-os=ca

6.01.096

us-i a-pada=ant-āt

6.01.097

aT-aḥ=guṇ-e

6.01.098

a-vyak-ta=anu-kar-aṇa-sya=at-aḥ it-au

6.01.099

na=ā-mreḍ-i-ta-sya=ant-ya-sya tu vā

6.01.100

nitya-m ā-mreḍ-i-t-e ḌāC-i

6.01.101

aK-aḥ sa-varṇ-e dīrgha-ḥ

6.01.102

prathamay-oḥ pūrva-savarṇa-ḥ

6.01.103

ta-smāt=Śas-aḥ=na-ḥ puṃs-i

6.01.104

na=āt=iC-i

6.01.105

dīrgh-āt=Jas-i ca

6.01.106

vā chandas-i

6.01.107

am-i pūrva-ḥ

6.01.108

sam-pra-sār-aṇ-āt=ca

6.01.109

eṄ-aḥ pada=ant-āt=aT-i

6.01.110

ṄasI-Ṅas-os=ca

6.01.111

ṛT-aḥ=uT

6.01.112

khya-ty-āt para-sya

6.01.113

aT-aḥ=rO-ḥ=a-plut-āt=a-plut-e

6.01.114

haŚ-i ca

6.01.115

pra-kṛ-ty-ā=antaḥ-pāda-m a-v-y-a-par-e

6.01.116

avyāt=avadyāt=ava-kramus=a-vrata=ayam=avantu=av as-yu-ṣu

6.01.117

yajuṣ-i=uraḥ

6.01.118

āpo=jusāṇo=vṛṣṇo=varṣ-iṣṭhe=ambe=ambāle=ambike-pūrv-e

6.01.119

aṛga ity-ād-au ca

6.01.120

anu-dātt-e ca kU-dha-par-e

6.01.121

a-vap-a-thās-i ca

6.01.122

sarva-tra vibhāṣā go-ḥ

6.01.123

avaṄ sphoṭāyana-sya

6.01.124

indr-e (nitya-m*)

6.01.125

plu-ta=pra-gṛh-y-ā-ḥ aC-i nitya-m

6.01.126

āṄ-aḥ=anu-nās-ika-s=chandas-i

6.01.127

iK-aḥ=a-sa-varṇ-e śākalya-sya hrasvaśs=ca

6.01.128

ṛT-y aK-aḥ

6.01.129

a-plu-ta-vat=upa-sthi-t-e

6.01.130

ī3 cākra-varmaṇ-a-sya

6.01.131

div-aḥ=uT

6.01.132

etad=tad-oḥ sU-lopa-ḥ=a-k-oḥ a-naÑ-sam-ās-e haL-i

6.01.133

sya-ś chandas-i bahula-m

6.01.134

s-aḥ=aC-i lop-e cet pāda-pūr-aṇa-m

6.01.135

suṬ k-at pūrva-ḥ

6.01.136

aṬ=abhyāsa-vy-av-āy-e=api

6.01.137

sam-pari=upe-bhyḥ kar-o-t-au bhūṣ-aṇ-e

6.01.138

sam-av-āy-e ca

6.01.139

up-āt prati-yat-na-vai-kṛ-ta-vākya=dhy-ā-hār-e-ṣu

6.01.140

kir-a-t-au lav-an-e

6.01.141

hiṃsā-y-ām prate-s=ca

6.01.142

ap-āt=catuṣ-pād=śakuni-ṣu=ā-lekh-an-e

6.01.143

ku-s-tumburū-ṇ-i jā-ti-ḥ

6.01.144

a-para-s-par-ā-ḥ kriy-ā-sātat-y-e

6.01.145

go-ṣ-pada-m sevita=a-sevita-pramāṇe-ṣu

6.01.146

ā-s-pada-m prati-ṣṭhā-y-ām

6.01.147

ā-ś-car-ya-m a-ni-ty-e

6.01.148

varc-as-k-e=ava-s-kar-a-ḥ

6.01.149

apa-s-kar-o ratha=aṛga-m

6.01.150

vi-ṣ-kir-a-ḥ śakuni-r vā

6.01.151

hrasv-āt=candra=ut-tara-pad-e mantr-e

6.01.152

prati-ṣ-kaśa-s=ca kaśe-ḥ

6.01.153

pra-s-kaṇva-hari-s-candr-au=ṛṣ-ī

6.01.154

ma-s-kar-a-ma-s-kar-iṇ-au veṇu-pari-vrāj-akay-oḥ

6.01.155

kā-s-tīra=aja-s-tund-e nagar-e

6.01.156

kār-a-s-kar-o vṛkṣa-ḥ

6.01.157

pāra-s-kar-a=pra-bhṛ-tī-n-i ca saṃjñā-y-ām

6.01.158

an-udatta-m pada-m eka-varja-m

6.01.159

karṣ-a=āT-vat-aḥ GHaÑ-aḥ=anta=dātta-ḥ

6.01.160

uñch-a=ādī-n-āṃ ca

6.01.161

an-udātta-sya ca yatra=udātta-lopa-ḥ

6.01.162

dhāto-ḥ

6.01.163

C-IT=aḥ

6.01.164

taddhita-sya

6.01.165

K-IT-aḥ

6.01.166

tisṛ-bhyaḥ Jas-aḥ

6.01.167

catur-aḥ Śas-i

6.01.168

s-au eka=aC-as=tṛ-tīyā=ādir vi-bhak-ti-ḥ

6.01.169

anta=datt-āt=ittara-pad-āt=nya-tara-yām a-nitya-am-ās-e

6.01.170

añce-s=chandas-i=a-sarva-āma-sthā-ne

6.01.171

ūṬH=idam=pad-ādi=ap-pum-rai-dyu-bhyaḥ

6.01.172

aṣṭan-o dīrgh-āt

6.01.173

Śatu-r a-nuM-aḥ nadī=aC=ādī

6.01.174

udātta-yaṆ-aḥ haL-pūrv-āt

6.01.175

na=ūṄ-dhātv-oḥ

6.01.176

hrasva-nuṬ=bhyām matUP

6.01.177

n-ām anya-tara-syām

6.01.178

Ṅy-ās=chandas-i bahula-m

6.01.179

ṣaṣ-tri-catur-bhyaḥ haL=ādi-ḥ

6.01.180

jhaL-i upottama-m

6.01.181

vibhāṣā bhāṣā-y-ām

6.01.182

na go-śvan-sAU=a-varṇa=rāj=aṛ=kruṛ=kṛd-bhyaḥ

6.01.183

div-o jhaL

6.01.184

nṛ ca=anya-tara-syām

6.01.185

T=IT svar-i-ta-m

6.01.186

tāsi=an-udātta=IT=ṄIT=aT=upa-deś-āt la-sārvadhātuka-m anu-dāttam a-hnu=iṄ-oḥ

6.01.187

ādi-ḥ siC-aḥ=anya-tara-syām

6.01.188

svap=ādi=hiṃs-ām aC-i=an-iṬ-i

6.01.189

abhy-as-tā-n-ām ādi-ḥ

6.01.190

an-udātt-e ca

6.01.191

sarva-sya sUP-i

6.01.192

bhī-hrī-bhṛ-hu-mada-janA-dhanA-daridrā-jāgar-ām pūrva-m P-IT-i

6.01.193

L-IT-i

6.01.194

ādi-r ṆamuL-i=anya-tara-syām

6.01.195

aC-aḥ kar-tṛ-yaK-i

6.01.196

thaL-i ca sa-iṬ-i=iṬ=anta-ḥ=vā

6.01.197

Ñ-N-IT-y ādi-r nitya-m

6.01.198

ā-mantr-ita-sya ca

6.01.199

pathi-math-oḥ sarvanāmasthān-e

6.01.200

antas=ca tavai yugapat

6.01.201

kṣay-a-ḥ ni-vās-e

6.01.202

jay-a-ḥ kar-aṇa-m

6.01.203

vṛṣa=ādī-n-āṃ ca

6.01.204

saṃjñā-y-ām upa-mā-na-m

6.01.205

niṣṭhā ca dvy-aC an-āT

6.01.206

śuṣ-ka=dhṛṣ-ṭ-au

6.01.207

āś-i-ta-ḥ kar-tā

6.01.208

rik-t-e vibhāṣā

6.01.209

juṣ-ṭa=ar-p-i-t-e ca=chandas-i

6.01.210

nitya-ṃ mantr-e

6.01.211

yuṣmad=asmad-or Ṅas-i

6.01.212

Ṅay-i ca

6.01.213

yaT-aḥ=a-nāv-aḥ

6.01.214

īḍA-vanda-vṛ-śaṃsa-duh-āṃ ṆyaT-aḥ

6.01.215

vibhāṣā veṇu=indhānay-oḥ

6.01.216

tyāg-a-rāg-a=hās-a-kuh-a-śvaṭh-a-krath-ā-n-ām

6.01.217

upa=ut-tama-m R-IT-i

6.01.218

CaṄ-i=anya-tara-syām

6.01.219

matO-ḥ pūrva-m āT saṃjñā-y-āṃ striy-ām

6.01.220

anta-ḥ=avaty-āḥ

6.01.221

ī-vaty-āḥ

6.01.223

sam-ās-a-sya

Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc