अष्टाध्यायी (अन्य संस्करण) · अध्याय 6.01

एक=अच्-अः=द्व्-ए प्रथम-स्य

अच्=आदे-र् द्वि-तीय-स्य

न=न्-द्-र्-आः सं-योग्-अ=आदय्-अः

पूर्व-ः अभ्य्-आस्-अ-ः

उभ्-ए अभ्य्-अस्-त-म्

जक्ष्-इ-ति=आदय्-अः षट्

तुज्-आदी-नां दीर्घ-ः=अभ्य्-आस्-अ-स्य

लिट्-इ धातोर् अन्-अभ्य्-आस्-अ-स्य

सन्-यङ्-ओः

श्ल्-औ

चङ्-इ

दाश्-वान् साह्-वान् मीढ्-वान्=च

ष्यङ्-अः सम्-प्र-सार्-अण-म् पुत्र-पत्य्-ओस् तत्पुरुष्-ए

बन्धु-न्-इ बहुव्रीह्-औ

वचि-स्वपि-यज=आदि-न्-आं क्-इत्-इ

ग्रहि-ज्या-वयि-व्यधि-वष्-टि-विच्-अ-ति-वृश्च्-अ-ति-पृछ्ह्-अ-ति-भृज्ज्-अ-ती-न्-आम् ङ्-इत्-इ च

लिट्-इ=अभ्य्-आस्-अ-स्य=उभये-षाम्

स्वाप्-ए-स्=चङ्-इ

स्वपि-स्यमि-व्येञ्-आम् यङ्-इ

न वश्-अः

चाय्-अः की

स्फ्साय्-अः स्फी निष्ठा-य्-आम्

स्त्य्-अः प्र-पूर्व-स्य

द्रव-मूर्ति-स्पर्शय्-ओः श्य्-अः

प्रतेस्=च

विभाषा अभि=अव-पूर्व-स्य

शृ-त-म् पाक्-ए

प्याय्-अः पी

लिट्=यङ्-ओस्=च

विभाषा श्वे-ः

ण्-औ च सन्=चङ्-ओः

ह्व्-अः सम्प्रसारणम्

अभ्य्-अस्-त-स्य च

बहुल-म् छन्दस्-इ

चाय्-अः की

अप-स्पृध्-ए-थाम्=आन्-ऋच्-उस्=आन्-ऋह्-उस्-चि-च्यु-षे-ति-त्याज्-अ-श्राता-ः-श्रि-तम्=आशीर्-तः

न सम्-प्र-सार्-अण्-ए सम्-प्र-सार्-अण-म्

लिट्-इ वय्-ओ य्-अः

व-स्=च=अ-स्य=अन्य-तर-स्याम् क्-इत्-इ

वेञ्-अः

ल्यप्-इ च

ज्य्-अस्=च

व्य्-अस्=च

विभाषा परे-ः

आत्=एच्-अः=उप-देश्-ए=अश्-इत्-इ

न व्य्-अः=लिट्-इ

स्फुर्-अ-ति-स्फुल्-अ-त्य्-ओर् घञ्-इ

क्री-इङ्-जी-न्-आम् ण्-औ

सिध्-य-ते-र् अ-पार-लौकिक्-ए

मी-ना-ति-मि-नो-ति-दीङ्-आं ल्यप्-इ च

विभाषा ली-य-ते-ः

खिदे-स्=छन्दस्-इ

अप-गुर्-ओ णमुल्-इ

चि-स्फुर्-ओर् ण्-औ

प्र-जन्-ए वी-य-ते-ः

बि-भे-ते-र् हेतु-भय्-ए

नित्य-ं स्मय्-अ-ते-ः

सृजि-दृश्-ओर् झल्-इ=अम्=अ-क्-इत्-इ

अनुदात्त-स्य च=ऋत्=पध-स्य=न्य-तर-स्याम्

शीर्षन्=छन्दस्-इ

य्-ए च तद्धित्-ए

अच्-इ शीर्ष-ः

पद्-दत्=नस्=मास्=हृद्=निश्=असन्=यूषन्=दोषन्=यकन्=शकन्-उदन्=आसन् शस्-प्र-भृ-ति-षु

धात्व्=आदेः ष्-अः स-ः

ण्-अः न-ः

लोपो व्-य्-ओर् वल्-इ

वे-र् अ-पृक्-त-स्य

हल्=ङी=आप्=भ् यः दीर्घ्-आत् सु-ति-सि=अ-पृक्-त-म् हल्

एङ्=ह्रस्व्-आत् सम्-बुद्-धे-ः

शे-स्=छन्दस्-इ बहुल-म्

ह्रस्व-स्य प्-इत्-इ कृत्-इ तुक्

सं-हिता-य्-आम्

छ्-ए च

आङ्-माङ्-ओस्=च

दीर्घ्-आत्

पद=अन्त्-आत्=वा

इक्-अः यण् अच्-इ

एच्-अः=अय्-अव्-आय्-आव्-अः

व=अन्त-ः य्-इ प्रत्य्-अय्-ए

धातो-स् तन्-निमित्त-स्य=एव

क्षय्-य-जय्-य-औ शक्य=अर्थ्-ए

क्रय्-य-स् तद्-अर्थ्-ए

भय्-य- प्र-वय्-य्-ए च=छन्दस्-इ

एक-ः पूर्व-परय्-ओः

अन्त=आदि-वत्=च

ष-त्व-तुक्-ओर् अ-सिद्-ध-ः

आत्=गुण-ः

वृद्-धि-र् एच्-इ

ए-ति=एध्-अ-ति=ऊठ्-सु

आट्-अस्=च

उप-सर्ग्-आत् ऋत्-इ धात्-औ

वा सुप्-य् आपिशले-ः

आ=ओत्-अः=अम्-शस्-ओः

एङ्-इ पर-रूप-म्

ओम्=आङ्-ओस्=च

उस्-इ अ-पद=अन्त्-आत्

अत्-अः=गुण्-ए

अ-व्यक्-त=अनु-कर्-अण-स्य=अत्-अः इत्-औ

न=आ-म्रेड्-इ-त-स्य=अन्त्-य-स्य तु वा

नित्य-म् आ-म्रेड्-इ-त्-ए डाच्-इ

अक्-अः स-वर्ण्-ए दीर्घ-ः

प्रथमय्-ओः पूर्व-सवर्ण-ः

त-स्मात्=शस्-अः=न-ः पुंस्-इ

न=आत्=इच्-इ

दीर्घ्-आत्=जस्-इ च

वा छन्दस्-इ

अम्-इ पूर्व-ः

सम्-प्र-सार्-अण्-आत्=च

एङ्-अः पद=अन्त्-आत्=अत्-इ

ङसि-ङस्-ओस्=च

ऋत्-अः=उत्

ख्य-त्य्-आत् पर-स्य

अत्-अः=रो-ः=अ-प्लुत्-आत्=अ-प्लुत्-ए

हश्-इ च

प्र-कृ-त्य्-आ=अन्तः-पाद-म् अ-व्-य्-अ-पर्-ए

अव्यात्=अवद्यात्=अव-क्रमुस्=अ-व्रत=अयम्=अवन्तु=अव् अस्-यु-षु

यजुष्-इ=उरः

आपो=जुसाणो=वृष्णो=वर्ष्-इष्ठे=अम्बे=अम्बाले=अम्बिके-पूर्व्-ए

अऋग इत्य्-आद्-औ च

अनु-दात्त्-ए च कु-ध-पर्-ए

अ-वप्-अ-थास्-इ च

सर्व-त्र विभाषा गो-ः

अवङ् स्फोटायन-स्य

इन्द्र्-ए (नित्य-म्*)

प्लु-त=प्र-गृह्-य्-आ-ः अच्-इ नित्य-म्

आङ्-अः=अनु-नास्-इक-स्=छन्दस्-इ

इक्-अः=अ-स-वर्ण्-ए शाकल्य-स्य ह्रस्वश्स्=च

ऋत्-य् अक्-अः

अ-प्लु-त-वत्=उप-स्थि-त्-ए

ई3 चाक्र-वर्मण्-अ-स्य

दिव्-अः=उत्

एतद्=तद्-ओः सु-लोप-ः=अ-क्-ओः अ-नञ्-सम्-आस्-ए हल्-इ

स्य-श् छन्दस्-इ बहुल-म्

स्-अः=अच्-इ लोप्-ए चेत् पाद-पूर्-अण-म्

सुट् क्-अत् पूर्व-ः

अट्=अभ्यास-व्य्-अव्-आय्-ए=अपि

सम्-परि=उपे-भ्य्ः कर्-ओ-त्-औ भूष्-अण्-ए

सम्-अव्-आय्-ए च

उप्-आत् प्रति-यत्-न-वै-कृ-त-वाक्य=ध्य्-आ-हार्-ए-षु

किर्-अ-त्-औ लव्-अन्-ए

हिंसा-य्-आम् प्रते-स्=च

अप्-आत्=चतुष्-पाद्=शकुनि-षु=आ-लेख्-अन्-ए

कु-स्-तुम्बुरू-ण्-इ जा-ति-ः

अ-पर-स्-पर्-आ-ः क्रिय्-आ-सातत्-य्-ए

गो-ष्-पद-म् सेवित=अ-सेवित-प्रमाणे-षु

आ-स्-पद-म् प्रति-ष्ठा-य्-आम्

आ-श्-चर्-य-म् अ-नि-त्य्-ए

वर्च्-अस्-क्-ए=अव-स्-कर्-अ-ः

अप-स्-कर्-ओ रथ=अऋग-म्

वि-ष्-किर्-अ-ः शकुनि-र् वा

ह्रस्व्-आत्=चन्द्र=उत्-तर-पद्-ए मन्त्र्-ए

प्रति-ष्-कश-स्=च कशे-ः

प्र-स्-कण्व-हरि-स्-चन्द्र्-औ=ऋष्-ई

म-स्-कर्-अ-म-स्-कर्-इण्-औ वेणु-परि-व्राज्-अकय्-ओः

का-स्-तीर=अज-स्-तुन्द्-ए नगर्-ए

कार्-अ-स्-कर्-ओ वृक्ष-ः

पार-स्-कर्-अ=प्र-भृ-ती-न्-इ च संज्ञा-य्-आम्

अन्-उदत्त-म् पद-म् एक-वर्ज-म्

कर्ष्-अ=आत्-वत्-अः घञ्-अः=अन्त=दात्त-ः

उञ्छ्-अ=आदी-न्-आं च

अन्-उदात्त-स्य च यत्र=उदात्त-लोप-ः

धातो-ः

च्-इत्=अः

तद्धित-स्य

क्-इत्-अः

तिसृ-भ्यः जस्-अः

चतुर्-अः शस्-इ

स्-औ एक=अच्-अस्=तृ-तीया=आदिर् वि-भक्-ति-ः

अन्त=दत्त्-आत्=इत्तर-पद्-आत्=न्य-तर-याम् अ-नित्य-अम्-आस्-ए

अञ्चे-स्=छन्दस्-इ=अ-सर्व-आम-स्था-ने

ऊठ्=इदम्=पद्-आदि=अप्-पुम्-रै-द्यु-भ्यः

अष्टन्-ओ दीर्घ्-आत्

शतु-र् अ-नुम्-अः नदी=अच्=आदी

उदात्त-यण्-अः हल्-पूर्व्-आत्

न=ऊङ्-धात्व्-ओः

ह्रस्व-नुट्=भ्याम् मतुप्

न्-आम् अन्य-तर-स्याम्

ङ्य्-आस्=छन्दस्-इ बहुल-म्

षष्-त्रि-चतुर्-भ्यः हल्=आदि-ः

झल्-इ उपोत्तम-म्

विभाषा भाषा-य्-आम्

न गो-श्वन्-सौ=अ-वर्ण=राज्=अऋ=क्रुऋ=कृद्-भ्यः

दिव्-ओ झल्

नृ च=अन्य-तर-स्याम्

त्=इत् स्वर्-इ-त-म्

तासि=अन्-उदात्त=इत्=ङित्=अत्=उप-देश्-आत् ल-सार्वधातुक-म् अनु-दात्तम् अ-ह्नु=इङ्-ओः

आदि-ः सिच्-अः=अन्य-तर-स्याम्

स्वप्=आदि=हिंस्-आम् अच्-इ=अन्-इट्-इ

अभ्य्-अस्-ता-न्-आम् आदि-ः

अन्-उदात्त्-ए च

सर्व-स्य सुप्-इ

भी-ह्री-भृ-हु-मद-जन-धन-दरिद्रा-जागर्-आम् पूर्व-म् प्-इत्-इ

ल्-इत्-इ

आदि-र् णमुल्-इ=अन्य-तर-स्याम्

अच्-अः कर्-तृ-यक्-इ

थल्-इ च स-इट्-इ=इट्=अन्त-ः=वा

ञ्-न्-इत्-य् आदि-र् नित्य-म्

आ-मन्त्र्-इत-स्य च

पथि-मथ्-ओः सर्वनामस्थान्-ए

अन्तस्=च तवै युगपत्

क्षय्-अ-ः नि-वास्-ए

जय्-अ-ः कर्-अण-म्

वृष=आदी-न्-आं च

संज्ञा-य्-आम् उप-मा-न-म्

निष्ठा च द्व्य्-अच् अन्-आत्

शुष्-क=धृष्-ट्-औ

आश्-इ-त-ः कर्-ता

रिक्-त्-ए विभाषा

जुष्-ट=अर्-प्-इ-त्-ए च=छन्दस्-इ

नित्य-ं मन्त्र्-ए

युष्मद्=अस्मद्-ओर् ङस्-इ

ङय्-इ च

यत्-अः=अ-नाव्-अः

ईड-वन्द-वृ-शंस-दुह्-आं ण्यत्-अः

विभाषा वेणु=इन्धानय्-ओः

त्याग्-अ-राग्-अ=हास्-अ-कुह्-अ-श्वठ्-अ-क्रथ्-आ-न्-आम्

उप=उत्-तम-म् र्-इत्-इ

चङ्-इ=अन्य-तर-स्याम्

मतो-ः पूर्व-म् आत् संज्ञा-य्-आं स्त्रिय्-आम्

अन्त-ः=अवत्य्-आः

ई-वत्य्-आः

च्-औ

सम्-आस्-अ-स्य