Aṣṭādhyāyī (another edition) · Chapter 5.04
pāda-śata-sya saṃkhyā=āde-r vīpsā-y-ām vuN lopa-s=ca
daṇḍa-vy-ava-sarg-ay-os=ca
sthūla=ādi-bhyaḥ pra-kār-a-vac-an-e kaN
an-aty-anta-ga-t-au Kt-āt
na sāmi-vac-an-e
bṛhaty-ā ā-cchād-an-e
a-ṣaḍ-aks-a=āś-i-ta-ṃ-gu=alaṃ-karman=alam-puruṣa=adhy-uttara-pad-āt kha-ḥ
vibhāṣā=añce-r a-dik-striy-ām
jāti=ant-āt=cha bandhu-n-i
sthāna=ant-āt=vibhāṣā sa-sthān-ena=iti cet
kim=eT=tiṄ=avyaya=GH-ĀT=āmu=a-ravya-ra-arṣ-e
amu ca=chandas-i
anu-gād-in-as=ṭhaK
ṆaC-as striy-ām aÑ
aṆ inuṆ-aḥ
vi-sār-iṇ-aḥ matsy-e
saṃ-khyā-y-āḥ kriyā=bhy-ā-ṛt-ti-gaṇ-an-e kṛtvasuC
dvi-tri-catur-bhyām suC
eka-sya sakṛt=ca
vibhāṣā baho-r dhā=-vi-pra-ṛṣ-ṭa-kāl-e
tat pra-kṛ-ta-vac-an-e mayaṬ
sam-ūha-vat=ca bahu-ṣu
an-anta=ā-vas-atha=itiha=bheṣaj-āt=Ñyaḥ
devata=ant-āt tād-arth-y-e yaT
pāda=arghā-bhyāṃ ca
atithe-r Ñya-ḥ
dev-āt taL
ave-ḥ ka-ḥ
yāva=ādi-bhyaḥ kaN
lohit-āt=maṇ-au
varṇ-e ca=a-nity-e
rak-t-e
kāl-āt=ca
vi-nay-a=ādi-bhyas=ṭhaK
vāc-aḥ vy-ā-hṛ-ta=arthā-y-ām
tad-yuk-t-āt karmaṇ-aḥ=aṆ
oṣadhe-r a-jā-t-au
pra-jña=ādi-bhyas=ca
mṛd-as tikaN
sa-sn-au pra-śaṃs-ā-y-ām
vṛka-jyeṣṭhā-hyāṃ tiL-tātiL-au ca=chandas-i
bahu=alpa=arth-āt=śas kārak-ād anya-ara-yām
saṃkhyā=ekavacan-āt=a vīpsā-y-ām
prati-yog-e pañcamy-ās tasi-ḥ
apa=ā-dān-e ca=a-hīya-ruh-ḥ
ati-grah-a=a-vyath-ana=kṣepe-ṣu a-kar-tar-i tṛ-tīyā-y-āḥ
hī-ya-m-āna-pāpa-yog-āt=ca
ṣaṣ-ṭhy-ā vy-ā-śray-e
rog-āt=ca=apa-nay-an-e
kṛ=bhū=as-ti-yog-e sam-pad-ya-ar-tar-i Cviḥ
arus=manas=cakṣus=cetas=rahas=rajas-āṃ lopa-s=ca
vibhāṣā sāti kārt-sn-y-e
abhi-vi-dh-au sam-pad-ā ca
tad-adh-īna-vac-an-e
de-y-e trā ca
deva-manuṣya-puruṣa-puru-martye-hyaḥ dvi-tīy-ā-apta-y-or bahulam
a-vy-ak-ta-anu-kar-aṇ-āt=vi-aC=vara=ardh-āt an-it-au ḌāC
kṛñ-aḥ dvi-tīya-tṛ-tīya-śamba-bīj-āt kṛṣ-au
saṃkhyā-y-aḥ guṇa=anta-y-āḥ
sam-ay-āt=ca yāp-anā-y-ām
sa-pat-tra-niṣ-pat-r-āt=ti-yath-n-e
niṣ-kul-āt=niṣ-koṣ-aṇ-e
sukha-pri-y-āt ānu-lom-y-e
duḥ-kh-āt prāti-lom-y-e
śūl-āt pāk-e
sat-y-āt a-śap-ath-e
mad-r-āt pari-vā-p-an-e
sam-āsa=ant-āḥ
na pūj-an-āt
kim-aḥ kṣep-e
naÑ-as tatpuruṣ-āt
path-aḥ=vibhāṣā
bahvrīh-au saṃkhy-ey-e ḌaC a-bahu-gaṇ-āt
ṛc=pur=ap=dhur-path-ām a=an-akṣ-e
akṣṇ-aḥ=a-darś-an-āt
a-catur-a=vi-catur-a-su-catur-a-strī-uṃs-a-dhenv-naḍuh-a=ṛk-ām-a=vāṛ-anas-a=akṣibhruv-a=dāra-gav-a=ūrv-ṣṭhīv-a-pad-aṣṭhīv-a-nakta-ṃ-iv-a-ratri-ṃ-div-a=ahar-div-a-sa-rajas-a-niḥ-śreyas-a-puruṣāyus-a-dvy-āyuṣ-a-try-āyuṣ-a=ṛg-ajuṣ-a-jātokṣ-a-mahokṣ-a-vṛddhokṣ-a=upa-śun-a-goṣṭha-śv-āḥ
ava-sam-andhe-hyas tamas-aḥ
śvas-aḥ vasīyas=śreyas-ḥ
anu=ava-tap-t-āt rahas-aḥ
prate-r ur-as-aḥ sapta-mī-sth-āt
anu-gav-a-m ā-yām-e
dvi-stāvā tri-stāvā vedi-ḥ
upa-sarg-āt adhvan-aḥ
tatpuruṣa-sya=ṛgule-ḥ saṃkhyā-avyaya-āde-ḥ
ahan=sarva=eka-deśa-saṃ-khyā-ta-puṇy-āt=ca rātre-ḥ
ahn-aḥ ahna-ḥ=ete-bhyaḥ
na saṃkhyā=āde-ḥ sam-ā-hār-e
ut-tama=ekā-bhyāṃ ca
go-r a-taddhita-luK-i
agra=ā-khyā-y-ām uras-aḥ
grāma-kauṭā-hyāṃ ca takṣṇ-aḥ
at-eḥ śuun-aḥ
upa-mā-n-āt a-prāṇi-ṣu
ut-tara=mṛga-ūrv-āt=ca sakth-n-aḥ
nāv-aḥ=dvigo-ḥ
ardh-āt=ca
khāry-āḥ prāc-ām
dvi-tri-hyām añjale-ḥ
an-as-ant-āt napuṃsak-āt=chandas-i
brahmaṇ-aḥ jāna-pada=ākhyā-y-ām
ku-mahat=bhyām anya-ara-yām
dvaṃdv-āt cU-da-ṣa=ha-nt-āt sam-ā-ār-e
avyayībhāv-e śarad=ra-bhṛti-bhyaḥ
an-as=ca
napuṃsak-āt=any-tara-syām
nadī-paurṇa-māsī-āgra-āy-aṇī-hyaḥ
jhaY-aḥ
gire-s=ca senaka-sya
bahuvrīh-au sakthi=akṣṇo-ḥ sva=ṛg-āt ṢaC
aṛgule-r dāru-ṇ-i
dvi-tri-bhyāṃ Ṣa mūrdhn-aḥ
aP pūr-aṇ-ī-pra-māṇy-oḥ
antar-bahir-bhyāṃ ca lomn-aḥ
aC=nāsikā-y-āḥ saṃjñā-y-āṃ nas-aṃ ca a-sthū-l-e
upa-sarg-āt=ca
su-prāt-a-su-śv-a-su-div-a-śāri-kukṣ-a-catur-aśr-a=eṇī-pad-a=aja-pad-a-proṣṭha-ad-ā-ḥ
naÑ-dus-su-hyaḥ hali-sakthy-or anya-tara-yām
nitya-m asiC prajā-medhay-oḥ
bahu-prajās=chandas-i
dharm-āt=aniC keval-āt
jambhā su-har-i-ta-tṛṇa-some-hyaḥ
dakṣiṇermā lub-dha-yog-e
iC karma-vy-ati-hār-e
dvi-daṇḍ-i=ādi-bhyas=ca
pra-sam-bhyāṃ jānu-n-or jñu-ḥ
ūrdhv-āt vibhāṣā
ūdhas-aḥ=anaṄ
dhanuṣ-as=ca
vā saṃjñā-y-ām
jāyā-y-āḥ niṄ
gandha-sya iT ud=pūti-su-surabhi-hyaḥ
alpa=ā-khyā-y-ām
upa-mān-āt=ca
kumbha-pad-ī-ṣu ca
saṃ-khyā-su-pūrva-sya
vayas-i danta-sya datṚ
chandas-i ca
striy-āṃ saṃjñā-y-ām
vibhāṣā śyāva=arokā-bhyām
agra=anta-śuddha-śubhra-vṛṣa-varāhe-hyas=a
kakuda-sya=ava-sthā-y-āṃ lopa-ḥ
tri-kakud=parvat-e
ud=vi-bhyām kākuda-sya
pūrṇ-āt vibhāṣā
su-hṛd=dur-hṛd-au mitra=a-mitray-oḥ
uras=pra-bhṛ-ti-bhyaḥ kaP
in-aḥ striy-ām
nadī=ṛT-as=ca
śeṣ-āt vibhāṣā
na saṃjñā-y-ām
īyas-as=ca
vand-i-t-e bhrātu-ḥ
ṛT-as=chandas-i
nāḍī-tantry-oḥ sva=aṛg-e
niṣ-pra-vāṇi-s=ca
Original text: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0