Ashtanga Sangraha · Chapter 6.37

athātaḥ kṣudrarogapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //

ajagallikāmapakvāṃ jalaukobhirgrāhayet /
yavakṣāraśuktisaurāṣṭrīkalkaiśca lepayet //

yavaprakhyādīn pāṣāṇagardabhāntān svedayitvā suradārukuṣṭhamanaśśilālairlepayet //

pakvāṃstu sahājagallikayā vraṇavadupācaret /

mukhadūṣikāṃ lodhratuvarikābhyāṃ vā pradihyāt /
vaṭapatranārikelaśuktibhyāṃ vā saindhavavacākṣibheṣajasiddhārthakairvā /
evamaśāntau chardayet /
lalāṭe ca sirāṃ vidhyet //

padmakaṇṭakeṣu nimbāmbuvāntaṃ nimbodakasiddhaṃ sarpiḥ sakṣaudraṃ pāyayet /
nimbāragvadhakaṣāyeṇa codvartanam //

vivṛtādīn jālagardabhāntanirivellikāṃ ca pittavisarpavaccikitset //

viśeṣato rājikāmapākaśarkarāmūrvākaṇṭakaśarkarābhiḥ kṣīrapiṣṭAabhirlepayet /
abhīkṣṇaṃ ca mṛjāśīlanam /
jālagardabhe dhātrīphalānyupayuñjīta //

agnirohiṇīmapi pratyākhyāya pittavisarpadupācaret pakvāṃ tu madhuravargasiddhena sarpiṣāṃ ropayet //

vidārikāṃ jalavāsinībhirgrāhayitvā bilvamūlanagavṛttikavarṣābhvajakarṇapalāśakalkena pralimpet /
anupaśāmyantīṃ tvabhyajya svedayitvā vimlāpayet /
pakvāṃ śastreṇa vidārya nimbatilapaṭolakalkena pracchādya badhnīyāt /
kṣīrivṛkṣakadarakhadirakaṣāyo vraṇaprakṣālanam /
śuddhāṃ madhurakaṣāyasaṃskṛtena tailena ropayet //

śarkarārbudaṃ medorbudavadupācaret //

balmīkaṃ hastasya pādasya copariṣṭānmarmaṇi vā jātaṃ pravṛddhamatibahucchidrāvṛtaṃ saśophaṃ ca varjayet //

atonyathā tu prāk kṛtaśuddheḥ śoṇitamapaharet /
saktupalalalavaṇaguḍūcyārevataśyāmādantīkulatthikāmūrlelaipayet //

pakve tu sarvāṃ gatiṃ duṣṭamāṃsāni ca śastreṇa samyakśodhayitvāgninā kṣāreṇa vā dahet //

suśuddhe tu vraṇe bhallātakamanaśśilālailākālānusāryagarucandanairnimbatailaṃ ropaṇārthaṃ śrapayet //

kadaraṃ śastreṇotkṛtya snehena dahet //

ruddhagude niruddhamaṇivaccikitsā //

cippaṃ śoṇitāvasekasaṃśodhanairupācaret /
vyapagatoṣmāṇañcainamuṣṇāmbunā pariṣicya yathāyogaṃ śastreṇa parikartyāpanayet //

tato rasāñjanarocanānepālītejohvākalkairamlapiṣṭaiḥ śodhayitvā kāleyakāgaruharidrārasāñjanasiddhenatailena ropayet /
madhurakaṣāyasiddhena vā /
alpāvaśiṣṭaṃ ca sarjarasacūrṇena pūrayet //

kunakhamapi praduṣṭamevamevopakramet //

alasetvamlakāñjikāvasiktau caraṇau nimbatilapaṭolīkāsīsarocanākalkenākalkenālepayet /
nidigdhikārasasiddhena sarṣapatailenābhyajya rocanākāsīsamanaśśilācūrṇaiḥ pratisārayet //

tilakālakān maṣāṃśca sūryakāntenāgninā vā dahet kṣāreṇa vā /
carmakaliṃ jatumaṇiṃ ca tadvacchastreṇotkṛtya //

lāñcchanavyaṅganīlikāsu yathāsannāṃ sirāṃ vidhyet /
kṣīrīvṛkṣavalkakalkaiśca kṣīrapiṣṭairlepayet /
balātibalāmadhukaharidrābhirvā /
madhukāgarupayasyākālīyakairvā /
taruṇakapitthatindukarajanībhirvā /
amlikāmūlena vā /
sūkaradaṃṣṭrayā vā madhughṛtayuktayā //

viśeṣeṇa vyaṅgeṣvasṛksrāvapūrvamarjunaparipoṭairlepaḥ /
kṣaudreṇa vā piṣṭā mañjiṣṭhā /
ajākṣīreṇavārdradāḍimatvak /
tenaiva vā bālāmalakaṃ gomūtreṇa saptāhaṃ sthitam /
dadhimaṇḍena vā kāleyakalodhrotpalakiñjalkam /
navanītena vā śvetāśvakhurajamaṣī //

tatrāpi vātajeṣu devadārudurālabhābṛhatīmañjiṣṭhāmūrvāpāmārgatrāyantītrāyamāṇāśukanasābalāvidārīyavabadarakulatthabilvotpalaśatāvarīdarbhamūlakvāthe śṛṅgīviḍaṅgagarbhaṃ ghṛtaṃ vipakvamadhobhaktaṃ pānamabhyaṅgaṃ nāvanaṃ ca sāyaṃ yojayet //

pralepaṃ ca nyagrodhadevadāruharītakīpūtīkarañjamadanaphalacūrṇairghṛtayuktaiḥ /
badaramajjākodravalājacūrṇena vā saghṛtena /
śvetacamarāsthitālapatrīstanyamadhughṛtairvā //

paitteṣu balāmadhukamāgadhikākṣīrakākolīsvaguptāphalakākamācītugāhvābhiḥ sapayaḥ sarpiḥ siddhaṃ pūrvavat prayojayet //

mṛdvīkāśvetapākīkharjūraparūṣakasauvīrabadaradvimedāpunarnavakaśerukāpravālavidrumamṛṇālairvā sakṣīraiḥ //

upasnigdhaṃ cainamikṣurasenobhayato virecayet //

kṛtarudhirāvasecanānetāṃśca vyaṅgān madhukasārivābalācandanalodhrotpalairghṛtayuktairālepayet /
prapauṇḍarīkamadhukapadmakanīlotpalasārivākadalīmūlapravālasuvarṇagairikairvā /
śītamadhuramannapānaṃ pravātamahaḥsvapnaṃ saumanasyaṃ ca seveta //

kaphajeṣu daśamūladevadāruharītakīśvadaṃṣṭrāmalakīkvāthe mustakuṣṭhaharidrāmaratarukalkaistadvat sādhitaṃ sarpistadvadevopayuñjīta //

tuttharocanālodhrapriyaṅgukāleyakaiḥ samadhughṛtairlepaḥ /
devadārusaralabalāśigrumūlairvā /
manaśśilātuttharasāñjanairvā /
mṛdunā vā kṣāreṇa daśamātrāḥ pralepaḥ //

raktajeṣu kṣīrasarpiḥsnigdhasya sirāṃ visrāvayet /
vamanavirecane ca pittavat kuryāt /
ālepaścāsya candanamadhukakalkena ghṛtavatā /
sarjarasanīlotpalaśaṅkhavetasakadalīmūlamūrvāmadhukakalkena vā //

prasuptau vātakuṣṭhoktakramo 'nte cāgninā dāhaḥ //

utkoṭhe pittaśleṣmaharo vidhiḥ sakṣāralavaṇaṃ ca tailamabhyaṅgaḥ /
koṭhe kuṣṭhacikitsitamīkṣeta //