Ashtanga Sangraha · Chapter 6.13

athātaḥ sandhisitāsitarogavijñānīyaṃ nāmā dhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //

vāyuḥ kruddhaḥ sirāḥ prāpya jalābhaṃ jalavāhinīḥ /
aśru srāvayate vartmaśuklasandheḥ kanīnakāt /
tena netramarugrāgaśophaṃ syāt sa jalāsravaḥ //

kaphāt kaphāsrave śvetaṃ picchilaṃ bahalaṃ sravet //

kaphena śophastīkṣṇāgraḥ kṣārabudbudakopamaḥ /
pṛthumūlaścalaḥ snigdhaḥ savarṇo mṛdupicchilaḥ /
mahānapākaḥ kaṇḍūmānupanāhaḥ sa nīrujaḥ //

raktādraktāsrave tāmraṃ bahūṣṇaṃ cāśru saṃsravet //

vartmasandhyāśrayā śukle piṭakā dāhaśūlinī /
tāmrā mudgopamā bhinnā raktaṃ sravati parvaṇī //

pūyāsrāve malāḥ sāsrā vartmasandheḥ kanīnakāt /
srāvayanti muhuḥ pūyaṃ sāsṛk tvaṅmāṃsapākataḥ //

pūyālaso vraṇaḥ sūkṣmaḥ śophasaṃrambhapūrvakaḥ /
kanīnasandhāvādhmāyī pūyāsrāvī savedanaḥ //

kanīnasyāntaralajī śopho ruktodadāhavān //

apāṅge vā kanīne vā kaṇḍūṣāpakṣmapoṭavān /
pūyāsrāvī kṛmigranthiḥ granthiḥ kṛmiyuto 'rtimān //

upanāhakṛmigranthipūyālasakaparvaṇīḥ /
śastreṇa sādhayet pañca sālajīnāsravāṃstyajet //

pittaṃ kuryāt site bindūnasitaśyāvapītakān /
malāktādarśatulyaṃ vā sarvaṃ śuklamadāharuk /
rogo 'yaṃ śuktikāsaṃjñaḥ saśakṛdbhedatṛḍjvaraḥ //

kaphācchukle samaṃ śvetaṃ ciravṛdhyadhimāṃsakam //

śuklārmaśophastvarujaḥ savarṇo bahalo mṛduḥ /
guruḥ snigdhombubindvābho balāsagrathitaḥ smṛtaḥ //

bindubhiḥ piṣṭadhavalairutsannaiḥ piṣṭakaṃ vadet //

raktarājītataṃ śuklamūṣyate yat savedanam /
saśophāśrūpadehaṃ ca sirotpātaḥ sa śoṇitāt //

upekṣitaḥ sirotpāto rājīstā eva vardhayan /
kuryāt sāsraṃ sirāharṣaṃ tenākṣyudvīkṣaṇākṣamam //

sirājālaṃ sirājālaṃ bṛhadraktaṃ ghanonnatam //

śoṇitārma samaṃ ślakṣṇaṃ padmābhamādhimāṃsakam //

nīrukślakṣṇorjuno binduḥ śaśalohitalohitaḥ //

mṛdvāśuvṛdhyaruṅmāṃsaṃ prastāri śyāvalohitam //

prastāryarma malaiḥ sāsraiḥ snāvarma snāvasannibham //

śuṣkāsṛkpiṇḍavacchyāvaṃ yanmāṃsaṃ bahalaṃ pṛthu //

adhimāṃsārma tat dāhagharṣavatyaḥ sirāvṛtāḥ /
kṛṣṇāsannāḥ sirāsaṃjñāḥ piṭakāḥ sarṣapopamāḥ //

śuktiharṣasirotpātapiṣṭakagrathitārjunam /
sādhayedauṣadhaiḥ ṣaṭkaṃ śeṣaṃ śastreṇa saptakam //

navotthaṃ tadapi dravyairarmoktaṃ yattu pañcadhā /
tacchedyamasitaprāptaṃ māṃsasnāvasirāvṛtam /
carmoddālavaducchrāyi dṛṣṭiprāptaṃ tu varjayet //

pittaṃ kṛṣṇe 'thavā dṛṣṭau śuklaṃ todāśrurāgavat /
chitvā tvacaṃ janayati tena syātkṛṣṇamaṇḍalam //

pakvajambūnibhaṃ kiñcinnimnaṃ ca kṣataśukrakam /
tat kṛcchrasādhyaṃ yāpyaṃ tu dvitīyapaṭalavyadhāt //

tatra todādibāhulyaṃ sūcīviddhābhakṛṣṇatā /
tṛtīyapaṭalacchedādasādhyaṃ nicitaṃ vraṇaiḥ //

śaṅkhaśuklaṃ kaphātsādhyaṃ nātiruk śuddhaśukrakam //

ātāmrapicchilāsrasrudātāsrapiṭakātiruk /
ajāviṭsadṛśocchrāyakārṣṇyā varjyāsṛjājakā //

sirāśukraṃ malaiḥ sāsraistajjuṣṭaṃ kṛṣṇamaṇḍalam /
satodadāhatāmrābhiḥ sirābhiravatanyate //
animittoṣṇaśītācchaghanāsrasrucca tattyajet //

doṣaiḥ sāsraiḥ sadṛkkṛṣṇaṃ nīyate śuklarūpatām /
dhavalāsropaliptābhaṃ niṣpāvārdhadalākṛti //

atitīvrarujārāgadāhaśvayathupīḍitam /
pākātyayena tacchukraṃ varjayettīvravedanam //

yasya vā liṅganāśo 'ntaḥśyāvaṃ yadvā salohitam /
atyutsedhāvagāḍhaṃ vā sāsranāḍīvraṇāvṛtam //

purāṇaṃ viṣamaṃ madhye vicchinnaṃ yacca śukrakam /
pañcetyuktā gadāḥ kṛṣṇe sādhyāsādhyavibhāgataḥ //