Ashtanga Sangraha · Chapter 4.20

athāto visarpacikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //

pūrvarūpeṣveva sarvavisarpāṇāṃ laṅghanaṃ rūkṣaṇaṃ sirāmokṣaṇamullekhanaṃ virecanaṃ ca kuryāt /
na tu kadācidapi snehanam //

nirāmeṣu kṣīṇakapheṣu ca śītavīryāṇi sarpīṃṣi tiktakatrāyamāṇāghṛtādīni pāne dadyāt /
tatra madanendrayavapaṭolapicumandamadhukekṣurasān vamane 'vacārayet /
drākṣātrivṛttriphalātrāyamāṇā virecane //

mustadevadārukuṣṭhaśatāhvāvārāhīdhānyākakṛṣṇagandhāvaṃśārtagalān lepasekeṣvanilaje hrasvavaḍhravallīkaṇṭakapañcamūlāni ca //

pitte tu kamalotpalaśaivālapaṅkadūrvāmṛṇālaśṛṅgāṭakakaśerukaśarkarādrīberakucandanamuktāmaṇigairikapayasyāprapauṇḍarīkamadhukapadmakaghṛtakṣīrāṇi nyagrodhādiṃ ca //

śleṣmaṇyajagandhāśvagandhāsaralakālakaiṣikāgaruvocarāsnāvacāśītaśivendravallīgomūtrāṇi varaṇādiṃ ca saṃsarge yathādoṣabalaṃ vikalpayet //

tatra kaphasthānāśrite sāme pittasthānagate ca rūkṣā viśītāḥ pralepapariṣekāḥ //

pitte tanavaḥ suśītāḥ saghṛtā vastrāntaritāḥ kṣaṇe kṣaṇe cāpanīyānye prayojyāḥ //

dvandvajeṣu yathāyathaṃ doṣāṃścikitset /
viśeṣeṇāgnivisarpe mahātiktakaṃ pibet /
granthivisarpe raktapittasaṃsargamavekṣya prāglaṅghanādīni virecanāntāni śamanāni ca yojayet /
tato vātaśleṣmaharaṃ karma //

śūle ca tadā snigdhāmloṣṇābhirutkārikābhirgranthīnāmupanāhanam /
vātakaphavisarpoktaiśca lepastaireva vā siddhena tailena toyena vā pariṣekaḥ /
limpedvā śuṣkamūlakasya kalkena naktamālatvaco vā /
bibhītakena vā vijayākṣanāgabalāgnimanthabhūrjagranthivaṃśapatrāṇāṃ vā //

dantīcitrakamūlatvakkāsīsārkasnuhīkṣīrabhallātakāsthibhiruṣṇairlepaḥ śilāmapi bhinatti /
dīrghakālaprasakte tu granthau triphalāṃ prayuñjīta /
madhupippalīrvā /
mustāsaktubhallātakāni vā /
sīghumadhuśarkarān vā /
mātuluṅgarasānuviddhāṃ madirāṃ vā /
girijatuṃ vā gulmabhedanaṃ vā /
taptalohopalādipīḍanaṃ vā /
jatrūrdhvagate tīkṣṇadhūmavamanāni ca //

tathāpyabhede kṣāreṇāgninā vā dahet /
pāṭayitvā vā śastreṇa pariśodhayet /
vidagdhaṃ vā raktamapanīyāpanīya punaḥpunaḥ svedayet /
evaṃ paryāyeṇa raktapitte vātaśleṣmaṇi cottiṣṭheta //

sarvasmin visarpe paryāgate vidārite ca vraṇavat /
tailaṃ ca dārvīviḍaṅgakampillakaiḥ granthivraṇasādhanaṃ sādhayet //

kardamake śīghrataraṃ sutarāṃ ca vamanādīni kṛtvā punarjalaukobhirasṛgavasecayet /
asṛkprakledāddhi tvaṅmāṃsasirāsnāvasaṅkledo bhavati /
pibecca kaṣāyaṃ ghanapaṭolapicumandānām /
mustośīrāmalakasārivāṇām /
candanotpalayoḥ /
paṭolādivargasya vā /
ghṛtamiśraṃ vā dārvītvaktiktāpaṭolayaṣṭyāhvāriṣṭamasūratriphalātrāyamāṇānām //

virekārthaṃ ca trivṛccūrṇaṃ sarpiṣā payasā drākṣārasena gharmāmbhasā vā pāyayet /
trāyamāṇāśṛtaṃ pittodvṛtto kṣīramiti /
bhavati cātra //

śreṣṭhāsrasrutirevātra visarpo hyasṛgāśrayaḥ /
yacca nāsāvasaṃsṛṣṭo raktapittena jāyate //

na ghṛtaṃ bahudoṣāya deyaṃ yanna virecanam /
tena doṣo hyupastabdhastvagraktapiśitaṃ pacet //