Ashtanga Sangraha · Chapter 4.19

athātaḥ śvayathucikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //

śvayathuṣu doṣajeṣu sarveṣu sarvasareṣvāmānubaddheṣu laṅghana pācanaśodhanānyādau yojayet /
snehajeṣu virūkṣaṇānyauṣadhāni virūkṣaṇottheṣu snehanāni /
tatrāmajeṣu laṅghitavato laghvannamaśitasya bhadradārunāgaramaricaprativiṣāviḍaṅgendrayavānuṣṇāmbunā /
nāgaradevadārupathyāvarṣābhvo vā /
pañcakolakājājīnidigdhikāmustapāṭhārajanīrvā /
mūtravartiṃ vā navāyasaṃ vā /
gurubhinnapurīṣastu takraṃ savyoṣasauvarcalakṣaudram /
guḍaharītakīṃ vā śīlayet //

itarastrivṛttryūṣaṇakaṭurohiṇyayaścūrṇāni triphalākvāthena /
vyoṣayavakṣārāyorajāṃsi vā /
bibhītakakalkaṃ vā taṇḍulāmbunā /
gugguluṃ vā gomūtreṇa /
harītakīṃ vā /
tulyaguḍāṃ vā śuṇṭhīṃ punarnavakaṣāyānupānām /
ārdrakaṃ vā tulyaguḍamardhapalābhivṛddhaṃ pañcapalaprakarṣaṃ prayuñjīta /
māsamayaṃ prayogaḥ śophaśoṣārśaḥ śvāsakāsaprasekapīnasālasakāgnisādagulmodarapramehapāṇḍukāmalāmanovikārānapaharati /
ārdrakarasaṃ vā śālikṣīrāhāraḥ pibet //

nivṛttāmadoṣaḥ śṛtāni payāṃsi sarpīṃṣi ca /
trikaṭukairaṇḍaśyāmāmūlaiḥ siddhaṃ kṣīram /
mahauṣadhamuruṅgīmūlābhyāṃ vā /
varṣābhūmayūrakapañcakolairvā /
kumbhanikumbhavyoṣāgnikairvā karabhīkṣīravṛttirvā syāt gomūtraṃ mahaṣīmūtraṃ vā sakṣīraṃ kṣīrāśanaḥ pibet //

dāḍimayavānīyavānakadhanikāpāṭhāmlavetasamaricapañcakolabilvaphalayāvaśūkānakṣamātrān salilāḍhake vipācya tatkaṣāyeṇa ghṛtaprasthaṃ sādhayecchophārśogulmamehāgnisādaharam /
arśovihitavidhinā citrakadadhno navanītamādadīta /
taccitrakamūlagarbhaṃ sacitrakakalkatakrasiddhaṃ samānaṃ pūrveṇa //

yathādoṣocchrayaṃ ca dhānvantaraṃ kalyāṇakaṃ pañcagavyaṃ tiktaṃ mahātiktamudaroktāni vā tilvakacaturthāni ghṛtāni pāyayet //

daśamūlakvāthakaṃse pathyāśataṃ guḍatulonmiśramādhiśrayet /
lehībhūte tatra trikaṭukatrijātakayavakṣāracūrṇaṃ prakṣipet kṣaudrārdhaprasthaṃ ca /
etā daśamūlaharītakyo 'tipravṛddhamapi śvayathumudarārocakāvipākapāṇḍurogagulmamehaśvāsakāsakārśyāmavātāmlapittamūtraśukradoṣāṃśca nighnanti //

śaṭhīpuṣkaramūlakāravīcitrakājājījīvantībilvamadhyayavakṣāravṛkṣāmlairdaśamūlena ca parigṛhītāni ghṛtatailabhṛṣṭāni peyādīnyannānyalpasnehalavaṇānyupakalpayet /
sparśasukhāṃścābhyaṅgapradehasekān //

śaileyasthauṇeyakaśrīveṣṭakāgarudevadāruhareṇukākuṣṭhadhyāmakapadmakamāṃsīmāgadhikāvanyadhānyatālīsapatrakacaturjātakapalāśāmbudāmbupriyaṅguspṛkkānakhaiḥ ślakṣṇapiṣṭaistailamabhyaṅgaṃ pacet /
taiśca pradehaṃ kuryāt /
sarṣapasauvarcalasaindhavaśārṅgeṣṭābhiśca /
kevalairvākṣamajjābhiḥ //

viśeṣataścaikāṅgajeṣu punarnavahiṃsrākośātakīkaravīrakiṃśukātiviṣardhivṛddhimūṣikaparṇīhastikarṇanalikānākulīsthūlakākādanīsālatriphalādevadārulodhratālaparṇīdaśapatrikājayantībhiḥ pralepaḥ //

mūlakatoyena kavoṣṇena vṛkṣakārkanaktamālanimbavarṣābhūkvāthena vā snānam //

athānilaje śvayathau trivṛtameraṇḍatailaṃ vārdhamāsaṃ māsaṃ vā pibet /
eraṇḍatailameva ca viḍvātasaṅge prāgbhaktaṃ payasā rasairvā /
vātaharābhyaṅgasvedopanāhāṃśca kuryāt /
viśeṣeṇa caikāṅgage mātuluṅgāgnimanthaśuṇṭhī devadāruhiṃsrāpralepaḥ //

pittaje nyagrodhādisiddhaṃ sarpiḥ pibet /
tiktakaṃ vā /
mūrchāratitṛḍdāheṣu kṣīram /
tadeva tu sraṃsanārthī mūtrayuktam /
abhayāmaradārumadhukakaṭukādantīcandananiculapaṭolamūrvādārvītrāyamāṇopakulyāviśālākvāthaḥ sasarpirupayuktaḥ śvayathuviṣavīsarpajvaradāhapipāsāntaḥsantāpasannipātānupaśamayati /
ghṛtakṣīrakṣīrivṛkṣavetasamañjiṣṭhāmṛṇālacandanādibhiḥ śītavīryaiḥ kalpayedabhyaṅgādīn //

kaphotthe tvāragvadhādisādhitaṃ tailaṃ pibet /
kṣāramūtratakrāsavāriṣṭāṃśca /
bhallātakacitrakavyoṣaviḍaṅgabṛhatīphalāni pṛthak prasthāṃśānyacchadhānyāmladroṇe gomayāgninā tribhāgaśeṣamavatārayet /
tatpūtaśītaṃ mastukalaśena sitopalātulayā ca yuktamagnikamāgadhikākalkalipte dṛḍhe bhāṇḍe samāvāpya vaihāyase suguptaṃ sthāpayet /
tato daśāhasthito 'yamupayukto bhallātakāriṣṭaḥ śophodarārśobhagandaragrahaṇīkṛmikuṣṭhamehakārśyakikkasān satvaramapanayati //

triphalāmaricadrākṣāpippalīkāśmaryaphalānāṃ pratyekaṃ śataṃ guḍatulāmudakadroṇaṃ ca madhuliptabhājanasthaṃ saptāhamuṣṇe kāle dvisaptāhaṃ śīte dhārayet /
ayamaṣṭaśatariṣṭaḥ samānaḥ pūrveṇa /
purāṇapiṇyākakṛṣṇāśigrutvagatasīsikatā mūtrapiṣṭāḥ sukhoṣṇāḥ pralepe dadyāt /
ekrāṅgage tu kālāsaralājaśṛṅgyajagandhāśvagandhaikaiṣikāḥ /
śuṇṭhīkulatthatarkārīkuṣṭhārjakacitrakajalamūtrāṇi snāne /
caṇḍāgaruṇī vilepane //

saṃsargasannipātayoryathādoṣodayamidameva sādhanam /
ekadeśāśraye ca śvayathau yathāsannaṃ vamanādīni raktāvasecanaṃ ca kurvīteti /
bhavati cātra //

prāyo 'bhighātādanilaḥ saraktaḥ śophaṃ sarāgaṃ prakaroti tatra /
visarpanunmārutaraktanucca kāryaṃ viṣaghnaṃ viṣaje ca karma //

grāmyābjānūpaṃ piśitamabalaṃ śuṣkaśākaṃ tilānnaṃ /
gauḍaṃ piṣṭānnaṃ dadhisalavaṇaṃ picchilaṃ madyamamlam /
dhānā vallūraṃ samaśanamatho gurvasātmyaṃ vidāhi /
svapnaṃ cārātrau śvayathugadavān varjayenmaithunaṃ ca //