Ashtanga Sangraha · Chapter 4.2

athāto jīrṇajvaracikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ /
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ //

dehadhātvabalatvena jvaro jīrṇo 'nuvartate //

rūkṣaṃ hi tejo jvarakṛttejasā rūkṣitasya ca /
vamanasvedakālāmbukaṣāyalaghubhojanaiḥ //

yaḥ syādatibalo dhātuḥ sahacārī sadāgatiḥ /
tasya saṃśamanaṃ sarpirdīptasyevāmbu veśmanaḥ //

vātapittajitāmagnyaṃ saṃskāramanurudhyate /
sutarāṃ taddhyato dadyādyathāsvauṣadhasādhitam //

viparītaṃ jvaroṣmāṇaṃ jayet pittaṃ ca śaityataḥ /
snehādvātaṃ ghṛtaṃ tulyaṃ yogasaṃskārataḥ kapham //

pūrve kaṣāyāḥ saghṛtāḥ sarve yojyā yathāmalam /
triphalāpicumandatvaṅmadhukaṃ bṛhatīdvayam /
samasūradalaṃ kvāthaḥ saghṛto jvarakāsahā //

nidigdhikātāmalaphītrāyamāṇākaliṅgakaiḥ /
kṛṣṇāṃśumatyativiṣākaṭukāsevyacandanaiḥ //

dhātrībilvaghanadrākṣāsārivābhiśca sādhitam /
hanti sadyo ghṛtaṃ jīrṇajvaraṃ kāsaṃ halīmakam /
aruciṃ viṣamaṃ vahniṃ yakṣmāṇaṃ ca navotthitam //

vāsāguḍūcītriphalātrāyamāṇāyavāsakāt /
kvāthe kṣīre ca vipacet jvaraghnaṃ kalkitairghṛtam /
pippalīmustamṛdvīkācandanotpalanāgairaḥ //

balādurālabhāmustātrāyatīnimbaparpaṭam /
pañcamūladvayaṃ yacca kvāthayitvā ghṛtaṃ pacet /
sakṣīraṃ kalkitairdrākṣāmedāmalakapauṣkaraiḥ //

śaṭhītāmalakīyuktaistacca jvaraharaṃ param /
kṣayakāsaśiraḥpārśvahṛcchūlāṃsābhitāpanut //

kulatthakolatriphalādaśamūlayavān pacet /
dvipalān saliladroṇe pūte piṣṭvāksakān kṣipet //

pañcakolakasaptāhvavayasthānimbatumburūn /
śaṭhīpuṣkaramūlārkamūlaprativiṣāvacāḥ //

kirātatiktakaṃ mustaṃ karkaṭākhyāṃ durālabhām /
naktamālamubhe pāṭhe kaṭukāśigrutejanīḥ //

somavalkadvirajanīkaṇṭakīkaṇṭakārikāḥ /
paṭolahiṅgugojihvākebukaṃ madanājjhaṭā //

lavaṇāni palāṃśāni kṣārānardhapalonmitān /
prasthaṃ cājyasya tatsiddhaṃ dīpanaṃ kaphavātajit //

hṛtplīhagrahaṇīgulmakāsaśvāsārśasāṃ hitam /
dīrghajvarābhibhūtānāṃ jvariṇāmamṛtopamam //

mañjiṣṭhātiviṣāpathyāvacānāgararohiṇīḥ /
devadāru haridrāṃ ca droṇe 'pāṃ pālikān pacet /
kvāthe 'smin sādhayet piṣṭairghṛtaprasthaṃ picūnmitaiḥ //

śṛṅgaverakaṇāhiṅgudvikṣārapaṭupañcakaiḥ /
tatkaphāvṛtasarvotthajvariṇāmamṛtopamam //

vardhmahidhmāruciśvāsakāsapāṇḍuvikāriṇām /
galagraha (granthi) pramehārśaḥ plīhāpasmāraśophinām /
udāvartaparītānāṃ mandāgnikṛmikoṣṭhinām //

guḍūcyā rasakalkābhyāṃ triphalāyā vṛṣasya ca /
mṛdvīkāyā balāyāśca siddhāḥ snehā jvaracchidaḥ //

jīrṇe ghṛte ca bhuñjīta mudumāṃsarasaudanam /
balaṃ hyalaṃ doṣaharaṃ paraṃ tacca balapradam //

kaphapittaharā mudgakāravellādijā rasāḥ /
prāyeṇa tasmānna hitā jīrṇe vātottare jvare /
śūlodāvartaviṣṭambhajananā jvaravardhanāḥ //

na śāmyatyevamapi cejjvaraḥ kurvīta śodhanam /
śodhanārhasya vamanaṃ prāguktaṃ tasya yojayet /
āmāśayagate doṣe balinaḥ pālayan balam //

santarpaṇotthe vamanaṃ pippalīlavaṇāmbunā /
śarkarāmākṣikāmbhobhirdāhatṛṣṇolbaṇe jvare //

pakve tu śithile doṣe jvare vā viṣamadyaje /
modakaṃ triphalāśyāmātrivṛtpippalikesaraiḥ //

sasitāmadhubhirdadyādvyoṣādyaṃ vā virecanam /
drākṣādhātrīrasaṃ tadvatsadrākṣāṃ vā harītakīm /
rasamāmalakānāṃ vā ghṛtabhṛṣṭaṃ jvarāpaham //

lihyādvā trivṛtaścūrṇaṃ kṛṣṇātriphalayostathā /
sarpirmadhubhyāṃ triphalāṃ pibedrāksārasena vā //

āragvadhaṃ vā payasā mṛdvīkānāṃ rasena vā /
triphalāṃ trāyamāṇāṃ vā payasā jvaritaḥ pibet //

saghṛtaṃ triphalākvāthaṃ sarpiṣā vā vinā śṛtam /
payo 'nupānamuṣṇaṃ vā mṛdvīkāsvarasaṃ pibet /
viriktānāṃ ca saṃsargī maṇḍapūrvā yathākramam //

cyavamānaṃ jvarotkliṣṭamupekṣeta malaṃ sadā /
pakvo 'pi hi vikurvīta doṣaḥ koṣṭhe kṛtāspadaḥ //

atipravartamānaṃ vā pācayan saṅgrahaṃ nayet //

āmasaṅgrahaṇe doṣā doṣopakrama īritāḥ //

pāyayeddoṣaharaṇaṃ mohādāmajvare tu yaḥ /
prasuptaṃ kṛṣṇasarpaṃ sa karāgreṇa parāmṛśet //

jvarakṣīṇasya na hitaṃ vamanaṃ na virecanam /
kāmaṃ tu payasā tasya nirūhairvā harenmalān //

kṣīrocitasya prakṣīṇaśleṣmaṇo dāhatṛṅvataḥ /
kṣīraṃ pittānilārtasya pathyamapyatisāriṇaḥ //

tadvapurlaṃghanottaptaṃ pluṣṭaṃ vanamivāgninā /
divyāmbu jīvayettasya jvaraṃ cāśu niyacchati //

saṃskṛtaṃ śītamuṣṇaṃ vā tasmāddhāroṣṇameva vā /
vibhajya kāle yuñjīta jvariṇaṃ hantyato 'nyathā //

payaḥ saśuṇṭhīkharjūramṛdvīkāśarkarāghṛtam /
śṛtaśītaṃ madhuyutaṃ tṛḍdāhajvaranāśanam //

tadvaddrākṣābalāyaṣṭīsāribākaṇacandanaiḥ /
caturguṇenāmbhasā vā pippalyā vā śṛtaṃ pibet //

kāsācchvāsācchiraśśūlān pārśvaśūlāccirajvarāt /
mucyate jvaritaḥ pītvā pañcamūlīśṛtaṃ payaḥ //

śṛtamareṇḍamūlena bālavilvena vā jvarāt /
dhāroṣṇaṃ vā payaḥ pītvā vibaddhānilavarcasaḥ /
saraktapicchātisṛteḥ satṛṭśūlapravāhikāt //

siddhaṃ śuṇṭhībalāvyāghnīgokaṇṭakaguḍaiḥ payaḥ /
śophamūtraśakṛdvātavibandhajvarakāsajit //

vṛścīvabilvavarṣābhūsādhitaṃ jvaraśophanut /
śiṃśipāsārasiddhaṃ ca kṣīramāśu jvarāpaham //

nirūhastu balaṃ vahniṃ vijvaratvaṃ mudaṃ rucim /
doṣe yuktaḥ karotyāśu pakve pakvāśayaṃ gate //

pittaṃ vā kaphapittaṃ vā pakvāśayagataṃ haret /
sraṃsanaṃ trīnapi malān bastiḥ pakvāśayāśrayān //

prakṣīṇakaphapittasya trikapṛṣṭhakaṭīgrahe /
dīptāgnerbaddhaśakṛtaḥ prayuñjītānuvāsanam //

paṭolanimbacchadanakaṭukācaturaṅgulaiḥ /
sthirābalāgokṣurakamadanośīravālakaiḥ //

payasyardhodake kvāthaṃ kṣīraśeṣaṃ vimiśritam /
kalkitairmustamadanakṛṣṇāmadhukavatsakaiḥ /
bastiṃ madhughṛtābhyāṃ ca pīḍayejjvaranāśanam //

catasraḥ parṇinīryaṣṭīphalośīranṛpadrumān /
kvāthayet kalkayedyaṣṭīśatāhvāphalinīphalam /
mustaṃ ca bastiḥ saguḍakṣaudrasarpirjvarāpahaḥ //

trāyamāṇāmṛtāyaṣṭīmadanāṃśumatīdvayaiḥ /
sabalācandanavṛṣairjāṅgalaiśca mṛgadvijaiḥ //

kvāthe kṛte kṣipet piṣṭvā phalayaṣṭīkaṇāghanam /
sa sadyo jvarahā bastiḥ sājyakṣaudro 'lpasaindhavaḥ //

āmrādīnāṃ tvacaṃ śaṅkhaṃ candanaṃ madhukotpalam /
svarṇagaurikamāñjiṣṭhāmṛṇālāñjanapadmakam //

kṣīreṇa kalkitaṃ bastiṃ śītaṃ samadhuśarkaram /
dāhajvaraharaṃ dadyātsiddhaṃ taiścānuvāsanam //

jīvantīṃ madanaṃ medāṃ pippalīṃ madhukaṃ vacām /
ṛddhiṃ rāsnāṃ bilvaṃ śatapuṣpāṃ śatāvarīm //

piṣṭvā kṣīraṃ jalaṃ sarpistailaṃ caikatra sādhitam /
jvare 'nuvāsanaṃ kuryāttathā snehaṃ yathāmalam //

candanāgarukāśmaryapaṭolamadanotpalaiḥ /
paṭolāriṣṭamadanaguḍūcīmadhukairapi /
ye ca siddhiṣu vakṣyante bastayo jvaranāśanāḥ //

śiroruggauravaśleṣmaharamindriyabodhanam /
jīrṇajvare rucikaraṃ dadyānnasyaṃ virecanam /
snaihikaṃ śūnyaśiraso dāhārte pittanāśanam //

dhūmagaṇḍūṣakavalān yathādoṣaṃ ca kalpayet /
pratiśyāyāsyavairasyaśiraḥ kaṇṭhāmayāpahān //

arucau mātuluṅgasya kesaraṃ sājyasaindhavam /
dhātrīdrākṣāsitānāṃ vā kalkamāsyena dhārayet //

yathopaśayasaṃsparśān śītoṣṇadravyakalpitān /
abhyaṅgālepasekādīn jvare jīrṇe tvagāśrite /
kuryādañjanadhūpāṃśca tathaivāgantuje 'pi tān //

dāhe sahasradhautena sarpiṣābhyaṅgamācaret //

sūtroktaiśca gaṇaistaistairmadhurāmlakaṣāyakaiḥ /
dūrvādibhirvā pittaghnaiḥ śodhanādigaṇoditaiḥ //

śītavīryairhimasparśaiḥ kvāthakalkīkṛtaiḥ pacet /
tailaṃ sakṣīramabhyaṅgātsadyo dāhajvarāpaham //

candanaṃ madhukaṃ kālā drākṣā madhurasā niśā /
tatsiddhaṃ pūrvavattailaṃ dāhajvaraharaṃ param //

śiro gātraṃ ca taireva nātipiṣṭaiḥ pralepayet /
tatkvāthena parīṣekamavagāhaṃ ca yojayet /
tathāranālasalilakṣīraśuktaghṛtādibhiḥ //

kapitthamātuluṅgāmlavidārīlodhradāḍimaiḥ /
badarīpallavotthena phenenāriṣṭakasya vā //

karpūrapadmakośīrakālīyāmbukucandanaiḥ /
tuṅgapriyaṅguśaivālakamalotpalakardamaiḥ //

vetrāgralodhrapuṇḍrāhvairāranālena kalkitaiḥ /
lepā vyastaiḥ samastairvā dāhaghnā varṇakāriṇaḥ //

dhātrītvakpatranaladaśaṅkhavyāghranakhotpalaiḥ /
candanāñjanamustaiśca savṛkṣāmlāmlavetasaiḥ //

sajīvakaiḥ samadhukaiḥ sapalāśaiḥ sadāḍimaiḥ /
bījapūrarasakṣaudraśuktayuktaiḥ pralepitaiḥ //

śirasyaṅge ca tṛṭchardidāhamohaśirorujaḥ /
naśyanti gaṇḍāḥ piṭakāḥ pralāpaśca jvarārtijaḥ //

gaurāmalakakalkaśca sāmlaḥ sājyaśca tadguṇaḥ /
madhūkamadhukodīcyanīlotpalamadhūlikāḥ //

jayanti madhusarpirbhyāṃ līḍhā dāhajvarabhramān /
kāsāsṛkpittavīsarpaśvāsahidhmāvamīrapi //

vāmyaṃ ca vāmayedāśu śītena madhuvāriṇā /
yo varṇitaḥ pittaharo doṣopakramaṇe kramaḥ /
taṃ ca śīlayataḥ śīghraṃ sadāho naśyati jvaraḥ //

vallakīmadhuraṃ gītaṃ candrikā harmyamastakam /
haranti dāhaṃ hārāśca haricandanaśītalāḥ //

dāhaṃ mandāniloddhūtāḥ kulyāḥ salilamālinaḥ /
calatpravālāṅgulibhistarjayanti mahādrumāḥ //

vācaḥ śiśūnāmavyaktā yoṣito madanāturāḥ /
dāhaṃ nirbhatsayantyāśu sajjanānāṃ ca sūnṛtāḥ //

rucibhedānurodhena nānāśaktisamanvitaḥ /
dāhaśītajvaraharaḥ kāntākāntāṅgasaṅgamaḥ /
dāhaśītavyupaśame tāstato 'panayet punaḥ //

vīryoṣṇairuṣṇasaṃsparśaistagarāgarukuṅkumaiḥ /
kuṣṭhasthauṇeyaśaileyasaralāmaradārubhiḥ //

nakharāsnāpuravacācaṇḍalaudvayacorakaiḥ /
pṛthvīkāśigrusurasahiṃsrādhyāmakasarṣapaiḥ //

daśamūlamṛtairaṇḍadvayapattūrarohiṣaiḥ /
tamālapatrapūtīkasallakīdhānyadīpyakaiḥ //

misimāṣakulatthāgniprakīryānākulīdvayaiḥ /
anyaiśca tadvidhairdravyaiḥ śīte tailaṃ jvare pacet //

kvathitaiḥ kalphitairyuktaiḥ surāsauvīrakādibhiḥ /
tenābhyajyāt sukhoṣṇena taiḥ supiṣṭaiśca lepayet //

kavoṣṇaistaiḥ parīṣekamavagāhaṃ ca yojayet /
kevalairapi tadvacca śuktagomūtramastubhiḥ //

kuṅkumāgarukastūrīnakhailāsuradārubhiḥ /
śaileyacaṇḍātvaṅmustarāsnākapivacāmayaiḥ //

pṛthak pradehāḥ sarvairvā śītaghnā dṛḍhakalkitāḥ /
yavacūrṇaṃ ghṛtābhyaktaṃ pacet kṣīre caturguṇe //

darvīpralepanaṃ lepaṃ jvarārtasya prayojayet /
āragvadhādivargaṃ ca pānābhyañjanalepane //

dhūpānagarujānye ca vakṣyante viṣamajvare /
agnyanagnikṛtān svedān svedi bheṣajabhojanam //

saṃsargabalayoge ca vātaśleṣmanibarhaṇam /
garbhabhūveśmaśayanaṃ kuthakambalarallakān //

nirdhūmadīptairaṅgārairhasantīśca hasantikāḥ /
madyaṃ satryūṣaṇaṃ takraṃ kulatthavrīhikodravān //

saṃśīlayedvepathumān yaccānyadapi pittalam /
ajājyāḥ saguḍaṃ kalkaṃ saguḍaṃ vāmṛtārasam //

rasaṃ vārtākaphalajaṃ pibedvā madhusaṃyutam /
madhukāgarukauntīnāṃ kalko vyāghranakhasya ca //

madyena pītaḥ sakṣaudrastīvraśītajvarāpahaḥ /
dayitāḥ stanaśālinyaḥ pīnā vibhramabhūṣaṇāḥ //

yauvanāsavamattāśca tamāliṅgeyuraṅganāḥ /
vītaśītaṃ ca vijñāya tāstato 'panayet punaḥ //

ānāhe kālavit kuryāt kriyāmalasakoditām /
pippalīpippalīmūlayavānīcitrasādhitām //

yavāgūṃ pāyayeccainamanilasyānulomanīm /
sopadravo 'pi cedevaṃ jvaraḥ śīto na śāmyati //

atyudīrṇe 'nilakaphe svasthāne pittadhāmni vā /
takrānupānaṃ trapusaṃ bhakṣayitvānalaṃ bhajet //

ā ssvedasambhavāttiṣṭhet prāvṛtastadvadātape /
tato vimṛditasnāto yuktāśī syādgate jvaro //

śamaṃ tau pittavṛdhyaiva prapadyete svadhāma ca /
nivartate tataḥ śīghraṃ vātaśleṣmodbhavo jvaraḥ //

svarjjikākuṣṭhamañjiṣṭhālākṣāmūrvāniśauṣadhaiḥ /
satakraṃ sādhitaṃ tailamabhyaṅgāddāhaśītajit //

vamanaiśca virekaiśca bastibhiśca yathākramam /
jvarānupacareddhīmān kaphapittānilodbhavān //

saṃsṛṣṭaiḥ sannipatitairekānekolbaṇaiḥ samaiḥ /
jvarān doṣakramāpekṣī yathoktairauṣadhairjayet //

vardhanenaikadosasya kṣapaṇenocchritasya vā /
kaphasthānānupūrvyā vā sannipātajvaraṃ jayet //

nidrānivāraṇopāyaḥ sanyāsābhihito hitaḥ /
sannipāte viśeṣeṇa dāruṇo 'yamupadravaḥ //

sannipātajvarasyānte karṇamūle sudāruṇaḥ /
śophaḥ sañjāyate tena kaścideva vimucyate //

raktāvasecanaiḥ śīghraṃ sarpiṣpānaiśca taṃ jayet /
pradehaiḥ kaphapittaghnairnāvanaiḥ kavalagrahaiḥ //

śītoṣṇasnigdharūkṣādyairjvaro yasya na śāmyati /
śākhānusārī tasyāśu muñcedbāhvāḥkramātsirām //

ayameva vidhiḥ kāryo viṣame 'pi yathāyatham /
jvare vibhajya vātādīnyaścānantaramucyate //

paṭolakaṭukāmustāprāṇadāmadhukaiḥ kṛtāḥ /
tricatuṣpañcaśaḥ kvāthā viṣamajvaranāśanāḥ //

yojayettriphalāṃ pathyā guḍūcīṃ pippalīṃ pṛthak /
taistairvidhānaiḥ saguḍaṃ bhallātakamathāpi vā //

laṅghanaṃ bṛṃhaṇaṃ vāpi jvarāgamanavāsare /
prātaḥ satailaṃ laśunaṃ prāgbhaktaṃ vā tathā ghṛtam //

jīrṇaṃ tadvaddadhi payastakraṃ sarpiśca ṣaṭpalam /
kalyāṇakaṃ pañcagavyaṃ tiktākhyaṃ vṛṣasādhitam //

pañcagavyasya mahato vidhinā pañcamāhiṣam /
pañcājaṃ caturauṣṭraṃ ca siddhaṃ siddhaṃ ghṛtaṃ tathā //

kaṭurohiṇimañjiṣṭhāvṛṣagranthikacitrakaiḥ /
pāṭhāsvaguptādviniśaiḥ pañcagavyasya pañcasu //

prastheṣu saṃyutaiḥ sevyaṃ viṣamajvarajit param /
vāksvarasmṛtimedhāgnibalārogyavṛṣatvakṛt //

kolāgnimanthatriphalākvāthe dadhnā ghṛtaṃ pacet /
tilvakāvāpametacca viṣamajvaranāśanam //

śṛtakṣīraghṛtakṣaudrasitākṛṣṇāḥ svajāhatāḥ /
viṣamajvarahṛdrogakṣatakāsakṣayāpahāḥ //

surāṃ tīkṣṇaṃ ca yanmadyṃa śikhitittiridakṣajam /
māṃsaṃ medhyoṣṇavīryaṃ ca sahānnena prakāmataḥ //

sevitvā tadahaḥ svapyādathavā punarullikhet /
sarpiṣo mahatīṃ mātrāṃ pītvā vā chardayet punaḥ //

nīlinīmajagandhāṃ ca trivṛtāṃ kaṭurohiṇīm /
pibejjvarasyāgamane snehasvedopapāditaḥ //

āsthāpanaṃ vā tadahardadyātsvinnasya yāpanam /
payasā vṛpadaṃśasya śakṛdvā tadahaḥ pibet //

mastunā vā vṛṣaśakṛt surayā vātha saindhavam /
manohvā saindhavaṃ kṛṣṇā tailena nayanāñjanam //

yojyā hiṅgusamā vyāghrīvasā nasye sasaindhavā /
purāṇasarpiḥ saṃhasya vasā tadvat sasaindhavā //

palaṅkaṣā nimbapatraṃ vacā kuṣṭhaṃ harītakī /
sarṣapāḥ sayavāḥ sarpirdhūpo viḍvā biḍālajā //

puradhyāmavacāsarjanimbārkāgarudārubhiḥ /
dhūpo jvareṣu sarveṣu kāryo 'yamaparājitaḥ //

sahadevāvacābhadrānākulībhiḥprayojayet /
dhūpanodvartanālepān sarvajvaranibarhaṇān //

dhūmanasyāñjanottāsā ye coktāścittavaikṛte /
davāśrayaṃ ca bhaiṣajyaṃ jvarān sarvānapohati /
viśeṣādviṣamān prāyaste hyāgantvanubandhajāḥ //

yathāsvaṃ ca sirāṃ vidhyedaśāntau viṣamajvare //

rasasaṃsthe tu sarvasmin kuryādvamanalaṅghane /
sekasaṃśamanāleparaktamokṣānasṛksthite //

tīkṣṇān virekān māṃsasthe medoghnaṃ medasi sthite /
asthisthe vātaśamanamabhyaṅgasvedamardanam /
jvare vātārtiśamanaṃ viśeṣādbastikarma ca //

kevalānilavīsarpavisphoṭābhihatajvare /
sarpiṣpānahimālepasekamāṃsarasāśanam //

kuryādyathāsvamuktaṃ ca raktamokṣādisādhanam /
grahotthe bhūtavidyoktaṃ maṇimantrādisādhanam /
auṣadhīgandhaje pittaśamanaṃ viṣajidriṣe //

iṣṭairarthairmanojñaiśca yathādosaśamena ca /
hitāhitavivekaiśca jvaraṃ krodhādijaṃ jayet //

krodhajo yāti kāmena śāntiṃ krodhena kāmajaḥ /
bhayaśokodbhavau tābhyāṃ bhīśokābhyāṃ tathetarau /
śāpātharvaṇamantrotthe vidhirdaivavyapāśrayaḥ //

te jvarāḥ kevalāḥpūrva vyāpyante 'nantaraṃ malaiḥ /
tasmāddoṣānusāreṇa teṣvāhārādi kalpayet /
na hi jvaro 'nubadhnāti mārutādyairvinākṛtaḥ //

kathāstrivargasaṃyuktā ruṅnidrādivinodinīḥ /
śastā vicitrāḥ śṛṇuyānna pretavyādhitāśrayāḥ //

jvarakālasmṛtiṃ cāsya hāribhirviṣayairharet /
tyajedābalalābhācca vyāyāmasnānamaithunam //

gurvasātmyaṃ vidāhyannaṃ yaccānyajjvarakāraṇam /
na vijvaro 'pi sahasā sarvānnīno bhavet tathā //

sadyaḥ prāṇaharo yasmāttasmāttasya viśeṣataḥ /
tasyāṃ tasyāmavasthāyāṃ kuryāttattadhiṣagjitam //

manobhirāmā viṣayā vacanaṃ hlādi dakṣiṇam /
karuṇārdraṃ manaḥ śuddhaṃ sarvajvaraniṣūdanam //

mātaraṃ pitaraṃ devān vaidyān viprān haraṃ harim /
pūjayecchīlayeddānadamasatyadayārjavān /
dhārayecca sadā mantramaṇiratnamahauṣadhīḥ //

āryāvalokitaṃ parṇaśabarīmaparājitām /
praṇamedāryatārāṃ ca sarvajvaranivṛttaye //

japaṃstathā gatoṣṇīṣaṃ sarvavyādhicikitsitam /
āgantudoṣasahajaiḥ sarvarogairvimucyate //