Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ashtadhyayi · Chapter 5.2

5.2.1

dhānyānāṃ bhavane kṣetre khañ

5.2.2

vrīhi-śālyor ḍhak

5.2.3

yava-yavaka-ṣaṣṭikād yat

5.2.4

vibhāṣā tila-māṣa-umā-bhaṅgā-aṇubhyaḥ

5.2.5

sarvacarmaṇaḥ kṛtaḥ kha-khañau

5.2.6

yathāmukha-sammukhasya darśanaḥ khaḥ

5.2.7

tat sarva-ādeḥ pathy-aṅga-karma-patra-pātraṃ vyāpnoti

5.2.8

āprapadaṃ prāpnoti

5.2.9

anupada-sarvānna-aya-anayaṃ baddhā-bhakṣayati-neyeṣu

5.2.10

parovara-parampara-putrapautram anubhavati

5.2.11

avārapāra-atyanta-anukāmaṃ gāmī

5.2.12

samāṃsamāṃ vijāyate

5.2.13

adyaśvīnā avaṣṭabdhe

5.2.14

āgavīnaḥ

5.2.15

anugv-alaṅgāmī

5.2.16

adhvano yat-khau

5.2.17

abhyamitrāc cha ca

5.2.18

goṣṭhāt khañ bhūtapūrve

5.2.19

aśvasyaikāhagamaḥ

5.2.20

śālīna-kaupīne adhṛṣṭa-akāryayoḥ

5.2.21

vrātena jīvati

5.2.22

sāptapadīnaṃ sakhyam

5.2.23

haiyaṅgavīnaṃ sañjñāyām

5.2.24

tasya pāka-mūle pīlvadi-karṇādibhyaḥ kuṇab-jāhacau

5.2.25

pakṣāt tiḥ

5.2.26

tena vittaś cuñcup-caṇapau

5.2.27

vi-nañbhyāṃ nā-nāñau nasaha

5.2.28

veḥ śālac-chaṅkaṭacau

5.2.29

saṃ-pra-udaś ca kaṭac

5.2.30

avāt kuṭārac ca

5.2.31

nate nāsikāyāḥ sañjñāyāṃ ṭīṭañ-nāṭaj-bhraṭacaḥ

5.2.32

nerbiḍajbirīsacau

5.2.33

inac piṭac cika ci ca

5.2.34

upa-adhibhyāṃ tyakann āsanna-ārūḍhayoḥ

5.2.35

karmaṇi ghaṭo 'ṭhac

5.2.36

tad asya sañjātaṃ tārakā-ādibhya itac

5.2.37

pramāṇe dvayasaj-daghnañ-mātracaḥ

5.2.38

puruṣa-hastibhyām aṇ ca

5.2.39

yat-tad-etebhyaḥ parimāṇe vatup

5.2.40

kim-idam-bhyāṃ vo ghaḥ

5.2.41

kimaḥ saṅkhyāparimāṇe ḍati ca

5.2.42

saṅkhyāyā avayave tayap

5.2.43

dvi-tribhyāṃ tayasya ayaj vā

5.2.44

ubhād udātto nityam

5.2.45

tad asminn adhikam iti daśāntāḍ ḍaḥ

5.2.46

śadanta-viṃśateś ca

5.2.47

saṅkhyāyā guṇasya nimāne mayaṭ

5.2.48

tasya pūraṇe ḍaṭ

5.2.49

na antād asaṅkhyā-āder maṭ

5.2.50

thaṭ ca chandasi

5.2.51

ṣaṭ-kati-katipaya-caturāṃ thuk

5.2.52

bahu-pūga-gaṇa-saṅghasya tithuk

5.2.53

vator ithuk

5.2.54

dves tīyaḥ

5.2.55

treḥ samprasāraṇaṃ ca

5.2.56

viṃśaty-ādibhyas tamaḍ anyatarasyām

5.2.57

nityaṃ śatādi-māsa-ardhamāsa-saṃvatsarāc ca

5.2.58

ṣaṣṭyādeś ca asaṅkhyādeḥ

5.2.59

matau chaḥ sūkta-sāmnoḥ

5.2.60

adhyāya-anuvākayor luk

5.2.61

vimukta-ādibhyo 'ṇ

5.2.62

goṣadādibhyo vun

5.2.63

tatra kuśalaḥ pathaḥ

5.2.64

ākarśādibhyaḥ kan

5.2.65

dhana-hiraṇyāt kāme

5.2.66

svāṅgebhyaḥ prasite

5.2.67

udarāṭ ṭhagādyūne

5.2.68

sasyena parijātaḥ

5.2.69

aṃśaṃ hāri

5.2.70

tantrād-acira-apahṛte

5.2.71

brāhmaṇaka-uṣṇike sañjñāyām

5.2.72

śītoṣṇābhyāṃ kāriṇi

5.2.73

adhikam

5.2.74

anuka-abhika-abhīkaḥ kamitā

5.2.75

pārśvena anvicchati

5.2.76

ayaḥśūla-daṇḍa-ajinābhyāṃ ṭhak-ṭhañau

5.2.77

tāvatithaṃ grahaṇam iti lug vā

5.2.78

sa eṣāṃ grāmaṇīḥ

5.2.79

śṛṅkhalam asya bandhanaṃ karabhe

5.2.80

utka unamanāḥ

5.2.81

kāla-prayojanād roge

5.2.82

tad asminn annaṃ prāye sañjñāyām

5.2.83

kulmāṣād añ

5.2.84

śrotriyaṃ śchando 'dhīte

5.2.85

śrāddham anenan bhuktam ini-ṭhanau

5.2.86

pūrvādiniḥ

5.2.87

sapūrvāc ca

5.2.88

iṣṭa-ādibhyaś ca

5.2.89

chandasi paripanthi-paripariṇau paryavasthātari

5.2.90

anupady-anveṣṭā

5.2.91

sākṣād draṣṭari sañjñāyām

5.2.92

kṣetriyac parakṣetre cikitsyaḥ

5.2.93

indriyam-indraliṅgam-indradṛṣṭam-indrasṛṣṭam-indrajuṣṭam-indradattam iti vā

5.2.94

tad asya asty asminn iti matup

5.2.95

rasādibhyaś ca

5.2.96

prāṇisthād āto laj anyatarasyām

5.2.97

sidhma-ādibhyaś ca

5.2.98

vatsāṃsābhyāṃ kāmabale

5.2.99

phenād ilac ca

5.2.100

lomādi-pāmādi-picchādibhyaḥ śa-na-ilacaḥ

5.2.101

prajñā-śraddhā-arcā-vṛttibhyo ṇaḥ

5.2.102

tapaḥ-sahasrābhyāṃ vini-inī

5.2.103

aṇ ca

5.2.104

sikatā-śarkarābhyāṃ ca

5.2.105

deśe lub-ilacau ca

5.2.106

danta unnata urac

5.2.107

ūṣa-suṣi-muṣka-madho raḥ

5.2.108

dyu-drubhyāṃ maḥ

5.2.109

keśād vo 'nyatarasyām

5.2.110

gāṇḍyajagāt sañjñāyām

5.2.111

kāṇḍa-āṇḍād īrann-īracau

5.2.112

rajaḥ-kṛṣy-āsuti-pariṣado valac

5.2.113

danta-śikhāt sañjñāyām

5.2.114

jyotsnā-tamisrā-śṛṅgiṇa-ūrjasvinn-ūrjasvala-gomin-malina-malīmasāḥ

5.2.115

ata iniṭhanau

5.2.116

vrīhyādibhyaś ca

5.2.117

tundādibhya ilac ca

5.2.118

eka-go-pūrvāṭ ṭhañ nityam

5.2.119

śata-sahasra-antāc ca niṣkāt

5.2.120

rūpād āhata-praśaṃsayor yap

5.2.121

as-māyā-medhā-srajo viniḥ

5.2.122

bahulaṃ chandasi

5.2.123

ūrṇāyā yus

5.2.124

vāco gminiḥ

5.2.125

ālajāṭacau bahubhāṣiṇi

5.2.126

svāminn-aiśvarye

5.2.127

arśa-ādibhyo 'c

5.2.128

dvandva-upatāpa-garhyāt prāṇisthād iniḥ

5.2.129

vāta-atisārābhyāṃ kuk ca

5.2.130

vayasi pūraṇāt

5.2.131

sukha-ādibhyaś ca

5.2.132

dharma-śīla-varṇāntāc ca

5.2.133

hastāj jātau

5.2.134

varṇād brāhmacāriṇi

5.2.135

puṣkara-ādibhyo deśe

5.2.136

balādibhyo matub anyatarasyām

5.2.137

sañjñāyāṃ man-mābhyām

5.2.138

kaṃ-śaṃbhyāṃ ba-bha-yus-ti-tu-ta-yasaḥ

5.2.139

tundi-bali-vaṭer bhaḥ

5.2.140

ahaṃ-śubhamor yus

Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc