Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ashtadhyayi · Chapter 5.1

5.1.1

prāk-krītāc chaḥ

5.1.2

u-gavādibhyo yat

5.1.3

kaṃvalāc ca sañjñāyām

5.1.4

vibhāṣā havir-apūpa-ādibhyaḥ

5.1.5

tasmai hitam

5.1.6

śarīra-avayavād yat

5.1.7

khala-yava-māṣa-tila-vṛṣa-brahmaṇaś ca

5.1.8

ajāvibhyāṃ thyan

5.1.9

ātman-viśvajana-bhoga-uttarapadāt khaḥ

5.1.10

sarva-puruṣābhyāṃ ṇa-ḍhañau

5.1.11

māṇava-carakābhyāṃ khañ

5.1.12

tad-arthaṃ vikṛteḥ prakṛtau

5.1.13

chadir-upadhi-baler ḍhañ

5.1.14

ṛṣabha-upānahor ñyaḥ

5.1.15

carmaṇo 'ñ

5.1.16

tad asya tad asmin syād iti

5.1.17

parikhāyā ṭhañ

5.1.18

prāg-vateṣ ṭhañ

5.1.19

ā-arhād a-gopuccha-saṅkhyā-parimāṇāṭ ṭhak

5.1.20

asamāse niṣka-ādibhyaḥ

5.1.21

śatāc ca ṭhanyatāv aśate

5.1.22

saṅkhyāyā ati-śad-antāyāḥ kan

5.1.23

vator iḍ vā

5.1.24

viṃśati-triṃśadbhyāṃ ḍvun asañjñāyām

5.1.25

kaṃsāṭ ṭiṭhaṇ

5.1.26

śūrpād añ anyatarasyām

5.1.27

śatamāna-viṃśatika-sahasra-vasanād aṇ

5.1.28

adhyardhapūrva-dvigor lug asañjñāyām

5.1.29

vibhāṣā kārṣāpaṇa-sahasrābhyām

5.1.30

dvi-tri-pūrvān niṣkāt

5.1.31

bistāc ca

5.1.32

viṃśatikāt khaḥ

5.1.33

khāryā īkan

5.1.34

paṇa-pāda-māṣa-śatād yat

5.1.35

śāṇād vā

5.1.36

dvi-tri-pūrvād aṇ ca

5.1.37

tena krītam

5.1.38

tasya nimittaṃ saṃyoga-utpātau

5.1.39

godvyaco 'saṅkhyā-parimāṇa-aśva-ader yat

5.1.40

putrāc cha ca

5.1.41

sarvabhūmi-pṛthivībhyām aṇañau

5.1.42

tasya+īśvaraḥ

5.1.43

tatra vidita iti ca

5.1.44

loka-sarvalokāṭ ṭhañ

5.1.45

tasya vāpaḥ

5.1.46

pātrāt ṣṭhan

5.1.47

tad asmin vṛddhy-āya-lābha-śulka-upadā dīyate

5.1.48

pūraṇa-ardhāṭ ṭhan

5.1.49

bhāgād yac ca

5.1.50

tad dharati vahavty āvahati bhārād vaṃśādibhyaḥ

5.1.51

vasna-dravyābhyāṃ ṭhan-kanau

5.1.52

sambhavaty avaharati pacati

5.1.53

āḍhaka-ācita-pātrāt kho 'nyatarasyām

5.1.54

dvigoḥ ṣṭhaṃś ca

5.1.55

kulijāl lukkhau ca

5.1.56

so 'sya aṃśa-vasna-bhṛtayaḥ

5.1.57

tad asya parimāṇam

5.1.58

saṅkhyāyāḥ sañjñā-saṅgha-sūtra-adhyayaneṣu

5.1.59

paṅkti-viṃśati-triṃśac-catvāriṃśat-pañcāśat-ṣaṣṭi-saptaty-aśīti-navati-śatam

5.1.60

pañcad-daśatau varge vā

5.1.61

saptano 'ñ chandasi

5.1.62

triṃśac-catvāriṃśator brāhmaṇe sañjñāyāṃ ḍaṇ

5.1.63

tad arhati

5.1.64

cheda-ādibhyo nityam

5.1.65

śīrṣacchedād yac ca

5.1.66

daṇdādibhyaḥ

5.1.67

chandasi ca

5.1.68

pātrād ghaṃś ca

5.1.69

kaḍaṅkaradakṣiṇāc cha ca

5.1.70

sthālībilāt

5.1.71

yajña-rtvigbhyāṃ gha-khañau

5.1.72

pārāyaṇa-turāyaṇa-cādnrāyaṇaṃ vartayati

5.1.73

saṃśayamāpannaḥ

5.1.74

yojanaṃ gacchati

5.1.75

pathaḥ ṣkan

5.1.76

pantho ṇa nityam

5.1.77

uttarapathen āhṛtaṃ ca

5.1.78

kālāt

5.1.79

tena virvṛttam

5.1.80

tam adhīṣṭo bhṛto bhūto bhāvī

5.1.81

māsād vayasi yatkhañau

5.1.82

dvigor yap

5.1.83

ṣaṇmāsāṇ ṇyac ca

5.1.84

avayasi ṭhaṃś ca

5.1.85

samāyāḥ khaḥ

5.1.86

dvigor vā

5.1.87

rātry-ahaḥ-saṃvatsarāc ca

5.1.88

varṣāl luk ca

5.1.89

cittavati nityam

5.1.90

ṣaṣṭikāḥ ṣaṣṭirātreṇa pacyante

5.1.91

vatsarāntāc chaś chandasi

5.1.92

saṃparipūrvāt kha ca

5.1.93

tena parijayya-labhya-kārya-sukaram

5.1.94

tad asya brahmacaryam

5.1.95

tasya ca dakṣiṇā yajñākhyebhyaḥ

5.1.96

tatra ca dīyate kāryaṃ bhavavat

5.1.97

vyuṣṭa-ādibhyo 'ṇ

5.1.98

tena yathākathāca-hastābhyāṃ ṇa-yatau

5.1.99

sampādini

5.1.100

karma-veṣād yat

5.1.101

tasmai prathavati santāpa-ādibhyāḥ

5.1.102

yogād yac ca

5.1.103

karmaṇa ukañ

5.1.104

samayas tad asya prāptam

5.1.105

ṛtoraṇ

5.1.106

chandasi ghas

5.1.107

kālād yat

5.1.108

prakṛṣṭe ṭhañ

5.1.109

prayojanam

5.1.110

viśākhā-aṣāḍhād aṇ mantha-daṇḍayoḥ

5.1.111

anupravacana-ādibhyaś chaḥ

5.1.112

samāpanāt sapūrvapadāt

5.1.113

aikāgārikaṭ caure

5.1.114

ākālikaḍ-ādyantavacane

5.1.115

tena tulyaṃ kriyā ced vatiḥ

5.1.116

tatra tasya+iva

5.1.117

tad arham

5.1.118

upasargāc chandasi dhātv-arthe

5.1.119

tasya bhāvas tva-talau

5.1.120

ā ca tvāt

5.1.121

na nañpūrvāt tatpuruṣād acatura-saṅgatal-avaṇa-vaṭa-budha-kata-rasa-lasebhyaḥ

5.1.122

pṛthv-ādibhya imanij vā

5.1.123

varṇa-dṛḍha-ādibhyaḥ ṣyañ ca

5.1.124

guṇavacana-brāhmaṇādibhyaḥ karmaṇi ca

5.1.125

stonād yan nalopaś ca

5.1.126

sakhyur yaḥ

5.1.127

kapi-jñātyor ḍhak

5.1.128

patyantapurohitādibhyo yak

5.1.129

prāṇabhṛjjāti-vayovacana-udgātrādibhyo 'ñ

5.1.130

hāyanānta-yuvādibhyo 'ṇ

5.1.131

ig-antāś ca laghu-pūrvāt

5.1.132

ya-upadhād guru-upottamād vuñ

5.1.133

dvandva-manojña-ādibhyaś ca

5.1.134

gotracaraṇāc chlāghā-atyākāra-tadaveteṣu

5.1.135

hotrābhyaś chaḥ

5.1.136

brahmaṇas tvaḥ

Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc