Ashtadhyayi · Chapter 4.1
ṅy-āp-prātipadikāt
sv-au-jas-am-auṭ-chaṣ-ṭā-bhyāṃ-bhis-ṅebhyām-bhyas-ṅasi-bhyāṃ-bhyas-ṅas-os-ām-ṅy-os-sup
striyām
ajādy-ataṣ ṭāp
ṛn-nebhyo ṅīp
ugitaś ca
vano ra ca
pādo 'nyatarasyām
ṭāb ṛci
na ṣaṭsvasrādibhyaḥ
manaḥ
ano bahuvrīheḥ
ḍāb ubhābhyām anyatarasyām
anupasarjanāt
ṭiḍ-ḍha-aṇ-añ-dvayasaj-daghnañ-mātrac-tayap-ṭhak-ṭhañ-kañ-kvarapkhyunām
yañaś ca
prācāṃ ṣpha taddhitaḥ
sarvatra lohitādi-katantebhyaḥ
kauravya-māṇḍūkābhyāṃ ca
vayasi prathame
dvigoḥ
aparimāṇa-bista-ācita-kambalyebhyo na taddhitaluki
kāṇḍa-antāt kṣetre
puruṣāt pramāṇe 'nyatarasyām
bahuvrīher ūdhaso ṅīṣ
saṅkhyāvyayāderṅīp
dāma-hāyana-anāc ca
ana upadhālopino 'nyatarasyām
nityaṃ sañjñā-chandasoḥ
kevala-māmaka-bhāgadheya-pāpa-apara-samāna-āryakṛta-sumaṅgala-bheṣajāc ca
rātreś ca ajasau
antarvat-pativator nuk
patyur no yajñasaṃyoge
vibhāṣā sapūrvasya
nityaṃ sapatnyādiṣu
pūtakrator ai ca
vṛṣākapy-agni-kusita-kusidānām udāttaḥ
manor au vā
varṇād anudāttāt topadhātto naḥ
anyato ṅīṣ
ṣid-gaurādibhyaś ca
jānapada-kuṇḍa-goṇa-sthala-bhāja-nāga-kāla-nīla-kuśa-kāmuka-kabarād vṛtty-amatra-āvapana-akṛtrimā-śrāṇā-sthaulya-varṇa-anācchādana-ayovikāra-maithunecchā-keśaveśeṣu
śoṇāt prācām
vā+uto guṇavacanāt
bahva-ādibhyaś ca
nityaṃ chandasi
bhuvaś ca
puṃyogād ākhyāyām
indra-varuṇa-bhava-śarva-rudra-mṛḍa-hima-araṇya-yava-yavana-mātula-ācāryāṇāmānuk
krītāt karaṇa-pūrvāt
ktād alpāakhyāyām
bahuvrīheś ca antodattāt
asvāṅga-pūrvapadād vā
svāṅgāc ca+upasarjanād asaṃyoga-upadhāt
nāsikā-udara-oṣṭha-jaṅghā-danta-karṇa-śṛṅgāc ca
na kroḍādi-bahvacaḥ
saha-nañ-vidyamāna-pūrvāc ca
nakha-mukhāt sañjñāyām
dīrghajihvī ca cchandasi
dik-pūrvapadān ṅīp
vāhaḥ
sakhy aśiṣvī iti bhāṣāyām
jāter astrīviṣayād aya-upadhāt
pāka-karṇa-parṇa-puṣpa-phala-mūla-vāla-uttarapadāc ca
ito manusya-jāteḥ
ūṅ utaḥ
bāhvantāt sañjñāyām
paṅgoś ca
ūru-uttarapadād aupamye
saṃhita-śapha-lakṣaṇa-vāma-ādeś ca
kadru-kamaṇḍalvoś chandasi
sañjñāyām
śārṅgarava-ādy-año ṅīn
yaṅaś cāp
āvaṅyāc ca
taddhitāḥ
yūnas tiḥ
aṇ-iñor anārṣayor guru-upottamayoḥ ṣyaṅ gotre
gora-avayavāt
krauḍy-ādibhyaś ca
daivayajñi-śaucivṛkṣi-sātyamugri-kāṇṭheviddhibhyo 'nyatarasyām
samarthānāṃ prathamād vā
prāg dīvyato 'ṇ
aśvapatyādibhyaś ca
dity-adity-āditya-paty-uttarapadāṇ ṇyaḥ
utsa-ādibhyo 'ñ
strī-puṃsābhyāṃ nañ-snañau bhavanāt
dvigor lug-anapatye
gotre 'lug-aci
yūni luk
phak-phiñor anyatarasyām
tasya apatyam
eko gotre
gotrād yūny astriyāṃ
ata iñ
bāhv-ādibhyaś ca
sudhātur akaṅ ca
gotre kuñja-ādibhyaś cphañ
naḍādibhyaḥ phak
harita-ādibhyo 'ñaḥ
yañ-iñoś ca
śaradvac-chunaka-darbhād bhṛgu-vatsa-āgrāyaṇeṣu
droṇa-parvata-jīvantād anyatarasyām
anṛṣy-ānantarye bida-ādibhyo 'ñ
garga-ādibhyo yañ
madhu-babhvror brāhmaṇa-kauśikayoḥ
kapi-bodhād āṅgirase
vataṇḍāc ca
luk striyām
aśvādibhyaḥ phañ
bhargāt traigarte
śiva-ādibhyo 'ṇ
avṛddhābhyo nadī-mānuṣībhyas tannāmikābhyaḥ
ṛṣy-andhaka-vṛṣṇi-kurubhyaś ca
mātur ut saṅkhyā-saṃ-bhadra-pūrvāyāḥ
kanyāyāḥ kanīna ca
vikarṇa-śuṅga-chaṅgalād vatsa-bharadvāja-atriṣu
pīlāyā vā
ṭhak ca maṇḍūkāt
strībhyo ḍhak
dvyacaḥ
itaś-ca-aniñaḥ
śubhra-ādibhyaś ca
vikarṇa-kuṣītakāt kāṣyape
bhravo vuk ca
kalyāṇyādīnām inaṅ
kulaṭāyā
caṭakāyā airak
godhāyā ḍhrak
ārag udīcām
kṣudrābhyo vā
pitṛṣvasuś chaṇ
ṭhaki lopaḥ
mātṛ-ṣvasuś ca
catuṣpādbhyo ḍhañ
gṛṣṭy-ādibhyaś ca
rāja-śvaśurād yat
kṣatrād ghaḥ
kulāt khaḥ
apūrvapadād anyatrasyāṃ yaṅ-ḍhakañau
mahākulād añ-khañau
duṣkulāḍ ḍhak
svasuś chaḥ
bhrātur vyac ca
vyan sapatne
revaty-ādibhyaṣ ṭhak
gotra-striyāḥ kutsane ṇa ca
vṛddhāṭ ṭhak sauvīreṣu bahulam
pheś cha ca
phāṇḍāhṛti-mimatābhyāṃ ṇa-phiñau
kurvādibhyo ṇyaḥ
senānta-lakṣaṇa-kāribhyaś ca
udīcām iñ
tikādibhyaḥ phiñ
kauśalya-kārmāryābhyāṃ ca
aṇo dvyacaḥ
udīcāṃ vṛddhād agotrāt
vākina-adīnāṃ kuk ca
putrāntād anyatarasyām
prācām avṛddhāt phin bahulam
manor jātāv añ-ayatau ṣuk ca
apatyeaṃ pautraprabhṛti gotram
jīvati tu vaṃśye yuvā
bhrātari ca jyāyasi
vā anyasmin sapiṇḍe sthaviratare jivati
vṛddhasya ca pūjāyām
yūnaś ca kutsāyām
janapada-śabdāt kṣatriyād añ
sālveya-gāndhāribhyāṃ ca
dvy-añ-magadha-kaliṅg-asūramasād aṇ
vṛddha-it-kosala-ajādāñ ñyaṅ
kuru-nādibhyo ṇyaḥ
sālvāvayava-pratyagratha-kalakūṭa-aśmakād iñ
te tadrājāḥ
kambojāl luk
striyām avanti-kunti-kurubhyaś ca
ataś ca
na prācya-bharga-ādi-yaudheya-ādibhyaḥ
Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0