Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ashtadhyayi · Chapter 4.1

4.1.1

ṅy-āp-prātipadikāt

4.1.2

sv-au-jas-am-auṭ-chaṣ-ṭā-bhyāṃ-bhis-ṅebhyām-bhyas-ṅasi-bhyāṃ-bhyas-ṅas-os-ām-ṅy-os-sup

4.1.3

striyām

4.1.4

ajādy-ataṣ ṭāp

4.1.5

ṛn-nebhyo ṅīp

4.1.6

ugitaś ca

4.1.7

vano ra ca

4.1.8

pādo 'nyatarasyām

4.1.9

ṭāb ṛci

4.1.10

na ṣaṭsvasrādibhyaḥ

4.1.11

manaḥ

4.1.12

ano bahuvrīheḥ

4.1.13

ḍāb ubhābhyām anyatarasyām

4.1.14

anupasarjanāt

4.1.15

ṭiḍ-ḍha-aṇ-añ-dvayasaj-daghnañ-mātrac-tayap-ṭhak-ṭhañ-kañ-kvarapkhyunām

4.1.16

yañaś ca

4.1.17

prācāṃ ṣpha taddhitaḥ

4.1.18

sarvatra lohitādi-katantebhyaḥ

4.1.19

kauravya-māṇḍūkābhyāṃ ca

4.1.20

vayasi prathame

4.1.21

dvigoḥ

4.1.22

aparimāṇa-bista-ācita-kambalyebhyo na taddhitaluki

4.1.23

kāṇḍa-antāt kṣetre

4.1.24

puruṣāt pramāṇe 'nyatarasyām

4.1.25

bahuvrīher ūdhaso ṅīṣ

4.1.26

saṅkhyāvyayāderṅīp

4.1.27

dāma-hāyana-anāc ca

4.1.28

ana upadhālopino 'nyatarasyām

4.1.29

nityaṃ sañjñā-chandasoḥ

4.1.30

kevala-māmaka-bhāgadheya-pāpa-apara-samāna-āryakṛta-sumaṅgala-bheṣajāc ca

4.1.31

rātreś ca ajasau

4.1.32

antarvat-pativator nuk

4.1.33

patyur no yajñasaṃyoge

4.1.34

vibhāṣā sapūrvasya

4.1.35

nityaṃ sapatnyādiṣu

4.1.36

pūtakrator ai ca

4.1.37

vṛṣākapy-agni-kusita-kusidānām udāttaḥ

4.1.38

manor au vā

4.1.39

varṇād anudāttāt topadhātto naḥ

4.1.40

anyato ṅīṣ

4.1.41

ṣid-gaurādibhyaś ca

4.1.42

jānapada-kuṇḍa-goṇa-sthala-bhāja-nāga-kāla-nīla-kuśa-kāmuka-kabarād vṛtty-amatra-āvapana-akṛtrimā-śrāṇā-sthaulya-varṇa-anācchādana-ayovikāra-maithunecchā-keśaveśeṣu

4.1.43

śoṇāt prācām

4.1.44

vā+uto guṇavacanāt

4.1.45

bahva-ādibhyaś ca

4.1.46

nityaṃ chandasi

4.1.47

bhuvaś ca

4.1.48

puṃyogād ākhyāyām

4.1.49

indra-varuṇa-bhava-śarva-rudra-mṛḍa-hima-araṇya-yava-yavana-mātula-ācāryāṇāmānuk

4.1.50

krītāt karaṇa-pūrvāt

4.1.51

ktād alpāakhyāyām

4.1.52

bahuvrīheś ca antodattāt

4.1.53

asvāṅga-pūrvapadād vā

4.1.54

svāṅgāc ca+upasarjanād asaṃyoga-upadhāt

4.1.55

nāsikā-udara-oṣṭha-jaṅghā-danta-karṇa-śṛṅgāc ca

4.1.56

na kroḍādi-bahvacaḥ

4.1.57

saha-nañ-vidyamāna-pūrvāc ca

4.1.58

nakha-mukhāt sañjñāyām

4.1.59

dīrghajihvī ca cchandasi

4.1.60

dik-pūrvapadān ṅīp

4.1.61

vāhaḥ

4.1.62

sakhy aśiṣvī iti bhāṣāyām

4.1.63

jāter astrīviṣayād aya-upadhāt

4.1.64

pāka-karṇa-parṇa-puṣpa-phala-mūla-vāla-uttarapadāc ca

4.1.65

ito manusya-jāteḥ

4.1.66

ūṅ utaḥ

4.1.67

bāhvantāt sañjñāyām

4.1.68

paṅgoś ca

4.1.69

ūru-uttarapadād aupamye

4.1.70

saṃhita-śapha-lakṣaṇa-vāma-ādeś ca

4.1.71

kadru-kamaṇḍalvoś chandasi

4.1.72

sañjñāyām

4.1.73

śārṅgarava-ādy-año ṅīn

4.1.74

yaṅaś cāp

4.1.75

āvaṅyāc ca

4.1.76

taddhitāḥ

4.1.77

yūnas tiḥ

4.1.78

aṇ-iñor anārṣayor guru-upottamayoḥ ṣyaṅ gotre

4.1.79

gora-avayavāt

4.1.80

krauḍy-ādibhyaś ca

4.1.81

daivayajñi-śaucivṛkṣi-sātyamugri-kāṇṭheviddhibhyo 'nyatarasyām

4.1.82

samarthānāṃ prathamād vā

4.1.83

prāg dīvyato 'ṇ

4.1.84

aśvapatyādibhyaś ca

4.1.85

dity-adity-āditya-paty-uttarapadāṇ ṇyaḥ

4.1.86

utsa-ādibhyo 'ñ

4.1.87

strī-puṃsābhyāṃ nañ-snañau bhavanāt

4.1.88

dvigor lug-anapatye

4.1.89

gotre 'lug-aci

4.1.90

yūni luk

4.1.91

phak-phiñor anyatarasyām

4.1.92

tasya apatyam

4.1.93

eko gotre

4.1.94

gotrād yūny astriyāṃ

4.1.95

ata iñ

4.1.96

bāhv-ādibhyaś ca

4.1.97

sudhātur akaṅ ca

4.1.98

gotre kuñja-ādibhyaś cphañ

4.1.99

naḍādibhyaḥ phak

4.1.100

harita-ādibhyo 'ñaḥ

4.1.101

yañ-iñoś ca

4.1.102

śaradvac-chunaka-darbhād bhṛgu-vatsa-āgrāyaṇeṣu

4.1.103

droṇa-parvata-jīvantād anyatarasyām

4.1.104

anṛṣy-ānantarye bida-ādibhyo 'ñ

4.1.105

garga-ādibhyo yañ

4.1.106

madhu-babhvror brāhmaṇa-kauśikayoḥ

4.1.107

kapi-bodhād āṅgirase

4.1.108

vataṇḍāc ca

4.1.109

luk striyām

4.1.110

aśvādibhyaḥ phañ

4.1.111

bhargāt traigarte

4.1.112

śiva-ādibhyo 'ṇ

4.1.113

avṛddhābhyo nadī-mānuṣībhyas tannāmikābhyaḥ

4.1.114

ṛṣy-andhaka-vṛṣṇi-kurubhyaś ca

4.1.115

mātur ut saṅkhyā-saṃ-bhadra-pūrvāyāḥ

4.1.116

kanyāyāḥ kanīna ca

4.1.117

vikarṇa-śuṅga-chaṅgalād vatsa-bharadvāja-atriṣu

4.1.118

pīlāyā vā

4.1.119

ṭhak ca maṇḍūkāt

4.1.120

strībhyo ḍhak

4.1.121

dvyacaḥ

4.1.122

itaś-ca-aniñaḥ

4.1.123

śubhra-ādibhyaś ca

4.1.124

vikarṇa-kuṣītakāt kāṣyape

4.1.125

bhravo vuk ca

4.1.126

kalyāṇyādīnām inaṅ

4.1.127

kulaṭāyā

4.1.128

caṭakāyā airak

4.1.129

godhāyā ḍhrak

4.1.130

ārag udīcām

4.1.131

kṣudrābhyo vā

4.1.132

pitṛṣvasuś chaṇ

4.1.133

ṭhaki lopaḥ

4.1.134

mātṛ-ṣvasuś ca

4.1.135

catuṣpādbhyo ḍhañ

4.1.136

gṛṣṭy-ādibhyaś ca

4.1.137

rāja-śvaśurād yat

4.1.138

kṣatrād ghaḥ

4.1.139

kulāt khaḥ

4.1.140

apūrvapadād anyatrasyāṃ yaṅ-ḍhakañau

4.1.141

mahākulād añ-khañau

4.1.142

duṣkulāḍ ḍhak

4.1.143

svasuś chaḥ

4.1.144

bhrātur vyac ca

4.1.145

vyan sapatne

4.1.146

revaty-ādibhyaṣ ṭhak

4.1.147

gotra-striyāḥ kutsane ṇa ca

4.1.148

vṛddhāṭ ṭhak sauvīreṣu bahulam

4.1.149

pheś cha ca

4.1.150

phāṇḍāhṛti-mimatābhyāṃ ṇa-phiñau

4.1.151

kurvādibhyo ṇyaḥ

4.1.152

senānta-lakṣaṇa-kāribhyaś ca

4.1.153

udīcām iñ

4.1.154

tikādibhyaḥ phiñ

4.1.155

kauśalya-kārmāryābhyāṃ ca

4.1.156

aṇo dvyacaḥ

4.1.157

udīcāṃ vṛddhād agotrāt

4.1.158

vākina-adīnāṃ kuk ca

4.1.159

putrāntād anyatarasyām

4.1.160

prācām avṛddhāt phin bahulam

4.1.161

manor jātāv añ-ayatau ṣuk ca

4.1.162

apatyeaṃ pautraprabhṛti gotram

4.1.163

jīvati tu vaṃśye yuvā

4.1.164

bhrātari ca jyāyasi

4.1.165

vā anyasmin sapiṇḍe sthaviratare jivati

4.1.166

vṛddhasya ca pūjāyām

4.1.167

yūnaś ca kutsāyām

4.1.168

janapada-śabdāt kṣatriyād añ

4.1.169

sālveya-gāndhāribhyāṃ ca

4.1.170

dvy-añ-magadha-kaliṅg-asūramasād aṇ

4.1.171

vṛddha-it-kosala-ajādāñ ñyaṅ

4.1.172

kuru-nādibhyo ṇyaḥ

4.1.173

sālvāvayava-pratyagratha-kalakūṭa-aśmakād iñ

4.1.174

te tadrājāḥ

4.1.175

kambojāl luk

4.1.176

striyām avanti-kunti-kurubhyaś ca

4.1.177

ataś ca

4.1.178

na prācya-bharga-ādi-yaudheya-ādibhyaḥ

Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc