Ashtadhyayi · Chapter 3.1
pratyayaḥ
paraś ca
ādy-udāttaś ca
anudāttau sup-pitau
gup-tij-kidbhyaḥ san
mān-badha-dān-śānbhyo dīrghaś ca abhyāsasya
dhātoḥ karmaṇaḥ samāna-kartṛkād icchāyāṃ vā
supa ātmanaḥ kyac
kāmyac ca
upamānād ācāre
kartuḥ kyaṅ salopaś ca
bhṛśādibhyo bhuvy-acver lopaś ca halaḥ
lohitādi-ḍājbhyaḥ kyaṣ
kaṣṭāya kramaṇe
karmaṇo romantha-tapobhyāṃ varti-caroḥ
bāṣpa-ūṣmabhyām udvamane
śabda-vaira-kalaha-abhra-kaṇva-meghebhyaḥ karaṇe
sukhādibhyaḥ kartṛ-vedanāyām
namo-varivaś-citraṅaḥ kyac
puccha-bhānḍa-cīvarāṇ ṇiṅ
muṇḍa-miśra-ślakṣṇa-lavaṇa-vrata-vastra-hala-kala-kṛta-tūstebhyo ṇic
dhātor eka-aco hala-ādeḥ kriyāsamabhihāre yaṅ
nityaṃ kauṭilye gatau
lupa-sada-cara-japa-jabha-daha-daśa-gṝbhyo bhāva-garhāyām
satyāpa-pāśa-rūpa-vīṇā-tūla-śloka-senā-loma-tvaca-varma-varṇa-cūrṇa-curādibhyo ṇic
hetumati ca
kaṇḍv-ādibhyo yak
gupū-dhūpa-vicchi-paṇi-panibhya āyaḥ
ṛter īyaṅ
kamer ṇiṅ
āyādaya ārdhadhātuke vā
san-ādyantā dhātavaḥ
syatāsī l̥luṭoḥ
sib-bahulaṃ leti
kās-pratyayād ām amantre liṭi
ij-ādeś ca gurumato 'nṛcchaḥ
daya-aya-āsaś ca
uṣa-vida-jāgṛbhyo 'nyatarasyām
bhī-hrī-bhṛ-huvāṃ śluvac ca
kṛñ ca anuprayujyate liṭi
vidāṅ-kurvantv ity anyatarasyām
abhyutsādayāṃ-prajanayām-cikayāṃ-ramayām-akaḥ pāvayām-kriyād vidām-akrann iti cchandasi
cli luḍi
cleḥ sic
śala ig-upadhād aniṭaḥ kṣaḥ
śliṣa āliṅgane
na dṛśaḥ
ṇi-śri-dru-srubhyaḥ kartari caṅ
vibhāṣā dheṭ-śvyoḥ
gupeś chandasi
na-unayati-dhvanayaty-elayaty-ardayatibhyaḥ
asyati-vakti-khyātibhyo 'ṅ
lipi-sici-hvaś ca
ātmanepadeṣv anyatarasyām
puṣādi-dyutādy-l̥ditaḥ prasmaipadeṣu
sarti-śāsty-artibhyaś ca
irito vā
jṝ-stambhu-mrucu-mlucu-grucu-glucu-gluñcu-śvibhyaś ca
kṛ-mṛ-dṛ-ruhibhyaś chandasi
ciṇ te padaḥ
dīpa-jana-budha-pūri-tāyi-pyāyibhyo 'nyatarasyām
acaḥ karmakartari
duhaś ca
na rudhaḥ
tapo 'nutāpe ca
ciṇ bhāvakarmaṇoḥ
sārvadhātuke yak
kartari śap
div-ādibhyaḥ śyan
vā bhrāśa-bhlāśa-bhramu-kramu-klamu-trasi-truti-laṣaḥ
yaso 'nupasargāt
saṃyasaś ca
sv-ādibhyaḥ śnuḥ
śruvaḥ śṛ ca
akṣo 'nyatarasyām
tanū-karaṇe takṣaḥ
tud-ādibhyaḥ śaḥ
rudḥ-ādibhyaḥ śnam
tan-ādi-kṛñbhyaḥ uḥ
dhinvi-kṛṇvyor a ca
kry-ādibhyaḥ śnā
stambhu-stumbhu-skambhu-skumbhu-skuñbhyaḥ śnuś ca
halaḥ śnaḥ śānajjñau
chandasi śāyaj api
vyatyayo bahulam
liṅy āśiṣy aṅ
karmavat karmaṇā tulyakriyaḥ
tapas tapaḥ-karmakasya+eva
na duha-snu-namāṃ yak-ciṇau
kuṣi-rajoḥ prācāṃ śyan parasmaipadaṃ ca
dhātoḥ
tatra+upapadaṃ saptamīstham
kṛd atiṅ
vā 'sarūpo 'striyām
kṛtyāḥ pragṇ vulaḥ
tavyat-tavya-anīyaraḥ
aco yat
por ad-upadhāt
śaki-sahoś ca
gada-mada-cara-yamaś ca anupasarge
avadya-paṇya-varyā garhya-paṇitavya-anirodheṣu
vahyaṃ karaṇam
aryaḥ svami-vaiśyayoḥ
upasaryā kālyā prajane
ajaryaṃ saṅgatam
vadaḥ supi kyap ca
bhuvo bhāve
hanas ta ca
eti-stu-śās-vṛ-dṛ-juṣaḥ kyap
ṛd upadhāc ca akl̥pi-cṛteḥ
ī ca khanaḥ
bhṛño 'sañjñāyām
mṛjer vibhāṣā
rājasūya-sūrya-mṛṣodya-rucya-kupya-kṛṣṭapacya-avyathyāḥ
bhidya-uddhyau nade
puṣya-siddhyau nakṣatre
vipūya-vinīya-jityā muṅja-kalka-haliṣu
praty-apibhyāṃ graheś chandasi
pada-asvairi-bāhyā-pakṣyeṣu ca
vibhāṣā kṛ-vṛṣoḥ
yugyaṃ ca patre
amāvasyad-anyatarasyām
chandasi niṣṭarkya-devahūya-praṇīya-unnīya-ucchiṣya-marya-starya-dhvarya-khanya-khānya-devayajyā-āpṛcchya-pratiṣīvya-brahmavādya-bhāvya-stāvya-upacāyyapṛḍāni
ṛ-halor ṇyat
or āvaśyake
āsu-yu-vapi-rapi-lapi-trapi-camaś ca
ānāyyo 'nitye
praṇāyyo 'sammatau
pāyya-sān-nāyya-nikāyya-dhāyyā māna-havir-nivāsa-sāmidhenīṣu
kratau kuṇḍapāyya-sañcāyyau
agnau paricāyya-upacāyya-samūhyāḥ
citya-agnicitye ca
ṇvul-tṛcau
nandi-grahi-pacādibhyo lyu-ṇiny-acaḥ
igupadha-jñā-prī-kiraḥ kaḥ
ātaś ca+upasarge
pā-ghrā-dhmā-dheṭ-dṛśaḥ śaḥ
anupasargāl limpa-vinda-dhāri-pāri-vedy-udeji-ceti-sāti-sāhibhyaś ca
dadāti-dadhātyor vibhāṣā
jvaliti-kasantebhyo ṇaḥ
śyā-ād-vyadha-āsru-saṃsrv-atīṇ-avasā-avahṛ-liha-śliṣa-śvasaś ca
du-nyor anupasarge
vibhāśā grahaḥ
gehe kaḥ
śilpini ṣvun
gasthakan
ṇyuṭ ca
haś ca vrīhi-kālayoḥ
pru-sṛ-lvaḥ samabhihāre vun
āśiṣi ca
Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0