Ashtadhyayi · Chapter 2.4
dvigur ekavacanam
dvandvaś ca prāṇi-tūrya-senā-aṅgānām
anuvāde caraṇānām
adhvaryu-kratur anapuṃsakam
adhyayanato 'viprakṛṣṭa-ākhyānām
jātir aprāṇinām
viśiṣṭa-liṅgo nadī deśo 'grāmāḥ
kṣudra-jantavaḥ
yeṣāṃ ca virodhaḥ śāśvatikaḥ
śūdrāṇām aniravasitānām
gavāśva-prabhṛtīni ca
vibhāṣā vṛkṣa-mṛga-tṛṇa-dhānya-vyañjana-paśu-śakuny-aśvavaḍava-pūrvāpara-adharottarāṇām
vipratiṣiddhaṃ ca anadhikaraṇa-vāci
na dadhipaya-ādīni
adhikarana-etāvattve ca
vibhāṣā samīpe
sa napuṃsakam
avyayībhāvaś ca
tatpuruṣo 'nañ-karmadhārayaḥ
sañjñāyāṃ kantā-uśīnareṣu
upajñā-upakramam tad-ādy-ācikhyāsāyām
chāyā bāhulye
sabhā rājā 'manusya-pūrvā
aśālā ca
vibhāṣā senā-surā-cchāyā-śālā-niśānām
paraval-liṅgaṃ dvandva-tatpuruṣayoḥ
pūrvavad-aśvava-ḍavau
hemanta-śiśirāv aho-rātre ca chandasi
rātra-ahna-ahāḥ puṃsi
apathaṃ napuṃsakam
ardharcāḥ puṃsi ca
idamo 'nvādeśe 'ś anudāttas tṛtīyā-ādau
etadas tra-tasos tra-tasau ca anudātau
dvitīyā-ṭā-ossv enaḥ
ārdhadhātuke
ado jagdhir lyap ti kiti
luṅ-sanor ghasl̥
ghañ-apoś ca
bahulaṃ chandasi
liṭy antarasyām
veño vayiḥ
hano vadha liṅi
luṅi ca
ātmanepadeṣv anyatarasyām
iṇo gā luṅi
ṇau gamir abodhane
sani ca
iṅaś ca
gāṅ liṭi
vibhāṣā luṅl̥ṅoḥ
ṇau ca saṃś-caṅoḥ
aster bhūḥ
bruvo baciḥ
cakṣiṅaḥ khyāñ
vā liṭi
ajer vy aghañ-apoḥ
vā yau
ṇya-kṣatriya-ārṣa-ñito yūni lug aṇ-iñoḥ
paila-ādibyaś ca
iñaḥ prācām
na taulvalibhyaḥ
tadrājasya bahuṣu tena+eva astriyām
yaska-ādibhyo gotre
yañ-añoś ca
atri-bhṛgu-kutsa-vasiṣṭha-gotama-aṅgirobhyaś ca
bahvac iñaḥ prācya-bhrateṣu
na gopavana-ādibhyaḥ
tika-kitava-ādibhyo dvandve
upaka-ādibhyo 'nyatarasyām advandve
āgastya-kauṇḍinyayor agasti-kuṇḍinac
supo dhātu-prātipadikayoḥ
adiprabhṛtibhyaḥ śapaḥ
bahulaṃ chandasi
yaṅo 'ci ca
juhoty-ādibhyaḥ śluḥ
bahulaṃ chandasi
gāti-sthā-ghu-pā-bhūbhyaḥ sicaḥ parasmaipadeṣu
vibhāṣā ghrā-dheṭ-śāc-chā-saḥ
tan-ādibhyas ta-thāsoḥ
mantre ghasa-hvara-naśa-vṛ-daha-ād-vṛc-kṛ-gami-janibhyo leḥ
āmaḥ
avyayād āp-supaḥ
na avyayībhāvād ato 'm tv apañcamyāḥ
tṛtīyā-saptamyor bahulam
luṭaḥ prathamasya ḍāraurasaḥ
Original text: Aṣṭādhyāyī · Edition: Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) · Data entry Ms. Mari Minamino · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0