Āryāsaptaśatī · Verses 61-80
aṅke stanandhayas tava caraṇe paricārikā priyaḥ pṛṣṭhe |
asti kim u labhyam adhikaṃ gṛhiṇi yadā śaṅkase bālām
adhara udastaḥ kūjitam āmīlitam akṣi lolito mauliḥ |
āsāditam iva cumbana-sukham asparśe'pi taruṇābhyām
atirabhasena bhujo 'yaṃ vṛti-vivareṇa praveśitaḥ sadanam |
dayitāsparśollasito nāgacchati vartmanā tena
ambara-madhya-niviṣṭaṃ tavedam aticapalam alaghu jaghana-taṭam |
cātaka iva navam abhraṃ nirīkṣamāṇo na tṛpyāmi
ayam andhakāra-sindhura-bhārākrāntāvanī-bharākrāntaḥ |
unnata-pūrvādri-mukhaḥ kūrmaḥ sandhyāsram udvamati
antarbhūto nivasati jaḍe jaḍaḥ śiśira-mahasi hariṇa iva |
ajaḍe śaśīva tapane sa tu praviṣṭo 'pi niḥsarati
agaṇita-janāpavādā tvat-pāṇi-sparśa-harṣa-taraleyam |
āyāsyato varākī jvarasya talpaṃ prakalpayati
apy eka-vaṃśa-januṣoḥ paśyata pūrṇatva-tucchatā-bhājoḥ |
jyā-kārmukayoḥ kaścid guṇa-bhūtaḥ kaścid api bhartā
abhinava-keli-klāntā kalayati bālā krameṇa gharmāmbhaḥ |
jyām arpayituṃ namitā kusumāstra-dhanur lateva madhu
asatī kulajā dhīrā prauḍhā prativeśinī yad āsaktim |
kurute sarasā ca tadā brahmānandaṃ tṛṇaṃ manye
avirala-patitāśru vapuḥ pāṇḍu snigdhaṃ tavopanītam idam |
śata-dhautam ājyam iva me smara-śara-dāha-vyathāṃ harati
antar nipatita-guñjā-guṇa-ramaṇīyaś cakāsti kedāraḥ |
nija-gopī-vinaya-vyaya-khedena vidīrṇa-hṛdaya iva
amunā hatam idam idam iti rudatī prativeśine'ṅgam aṅgam iyam |
roṣa-miṣa-dalita-lajjā gṛhiṇī darśayati pati-purataḥ
iti vibhāvyākhyā-sametā a-kāra-vrajyā ||
ā-kāra-vrajyā
āntaram api bahiri va hi vyañjayituṃ rasam aśeṣataḥ satatam |
asatī sat-kavi-sūktiḥ kāca-ghaṭīti trayaṃ veda
āloka eva vimukhī kvacid api divase na dakṣiṇā bhavasi |
chāyeva tad api tāpaṃ tvam eva me harasi mānavati
ājñā kākur yācñā-kṣepo hasitaṃ ca śuṣka-ruditaṃ ca |
iti nidhuvana-pāṇḍityaṃ dhyāyaṃs tasyā na tṛpyāmi
ājñāpayiṣyasi padaṃ dāsyasi dayitasya śirasi kiṃ tvarase |
asamaya-mānini mugdhe mā kuru bhagnāṅkuraṃ prema
āsādya bhaṅgam anayā dyūte vihitābhirucita-keli-paṇe |
niḥsārayatākṣāniti kapaṭa-ruṣotsāritāḥ sakhyaḥ
ādaraṇīya-guṇā sakhi mahatā nihitāsi tena śirasi tvam |
tava lāghava-doṣo 'yaṃ saudha-patākeva yac calasi
ārdram api stana-jaghanān nirasya sutanu tvayaitad unmuktam |
kha-stham avāptum iva tvāṃ tapanāṃśūn aṃśukaṃ pibati
Original text: Āryāsaptaśatī · Edition: Ramakant Tripathi, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhawan, 1965 (Vidyabhawan Sanskrit Granthamala 127) · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0