Āryāsaptaśatī · Verses 121-140
uṣasi parivartayantyā muktā-dāmopavītatāṃ nītam |
puruṣāyita-vaidagdhyaṃ vrīḍāvati kairna kalitaṃ te
uḍḍīnānām eṣāṃ prāsādāt taruṇi pakṣiṇāṃ paṅktiḥ |
visphurati vaijayantī-pavana-cchinnāpaviddheva
ujjāgarita-bhrāmita-dantura-dala-ruddha-madhukara-prakare |
kāñcana-ketaki mā tava vikasatu saurabhya-sambhāraḥ
ullasita-bhrūḥ kim atikrāntaṃ cintayasi nistaraṅgākṣi |
kṣudrāpacāra-virasaḥ pākaḥ premṇo guḍasyeva
uddiśya niḥsarantīṃ sakhīm iyaṃ kapaṭa-kopa-kuṭila-bhrūḥ |
evam avataṃsam ākṣipad āhata-dīpo yathā patati
udito 'pi tuhina-gahane gagana-prānte na dīpyate tapanaḥ |
kaṭhina-ghṛta-pūra-pūrṇe śarāva-śirasi pradīpa iva
udgamanopaniveśana-śayana-parāvṛtti-valana-calaneṣu |
aniśaṃ sa mohayati māṃ hṛl-lagnaḥ śvāsa iva dayitaḥ
ujjhita-saubhāgya-mada-sphuṭa-yācñānaṅga-bhītayor yūnoḥ |
akalita-manasor ekā dṛṣṭir dūtī nisṛṣṭārthī
uttama-bhujaṅga-saṅgama-nispanda-nitamba-cāpalas tasyāḥ |
mandara-girir iva vibudhair itas tataḥ kṛṣyate kāyaḥ
upanīya kalama-kuḍavaṃ kathayati sabhayaś cikitsake halikaḥ |
śoṇaṃ somārdha-nibhaṃ vadhū-stane vyādhim upajātam
unmukulitādhara-puṭe-bhūti-kaṇa-trāsa-mīlitārdhākṣi |
dhūmo 'pi neha virama-bhramaro 'yaṃ śvasitam anusarati
upari pariplavate mama bāleyaṃ gṛhiṇi haṃsa-māleva |
sarasa iva nalina-nālā tvam āśayaṃ prāpya vasasi punaḥ
utkampa-gharma-picchila-doḥ-sādhika-hasta-vicyutaś cauraḥ |
śivam āśāste sutanu-stanayos tava pañcalāñcalayoḥ
utkṣipta-bāhu-darśita-bhuja-mūlaṃ cūta-mukula mama sakhyā |
ākṛṣyamāṇa rājati bhavataḥ param ucca-pada-lābhaḥ
ucca-kuca-kumbha-nihito hṛdayaṃ cālayati jaghana-lagnāgraḥ |
atinimna-madhya-saṅkrama-dāru-nibhas taruṇi tava hāraḥ
ullasita-śīta-dīdhiti-kalopakaṇṭhe sphuranti tāraughāḥ |
kusumāyudha-vidhṛta-dhanur-nirgata-makaranda-bindu-nibhāḥ
upanīya priyam asamaya-vidaṃ ca me dagdha-mānam apanīya |
narmopakrama eva kṣaṇade dūtīva calitāsi
uttama-vanitaika-gatiḥ karīva sarasī-payaḥ sakhī-dhairyam |
āskanditoruṇā tvaṃ hastenaiva spṛśan harasi
iti vibhāvyākhyā-sametā u-kāra-vrajyā ||
ū-kāra-vrajyā
ūḍhāmunātivāhaya pṛṣṭhe lagnāpi kālam acalāpi |
sarvaṃsahe kaṭhora-tvacaḥ kim aṅkena kamaṭhasya
iti vibhāvyākhyā-sametā ū-kāra-vrajyā ||
ṛ-kāra-vrajyā
ṛjunā nidhehi caraṇau parihara sakhi nikhila-nāgarācāram |
iha ḍākinīti pallī-patiḥ kaṭākṣe'pi daṇḍayati
Original text: Āryāsaptaśatī · Edition: Ramakant Tripathi, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhawan, 1965 (Vidyabhawan Sanskrit Granthamala 127) · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0