Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 14.3

14.3.01

mārjāra.uṣṭra.vṛka.varāha.śva.avi.dvāgulī.naptṛ.kāka.ulūkānām anyeṣāṃ vā niśā.carāṇāṃ sattvānām ekasya dvayor bahūnāṃ vā dakṣiṇāni vāmāni ca^akṣīṇi gṛhītvā dvidhā cūrṇaṃ kārayet //

14.3.02

tato dakṣiṇaṃ vāmena vāmaṃ dakṣiṇena samabhyajya rātrau tamasi ca paśyati //
KAZ14.3.03ab/ eka.āmlakaṃ varāha.akṣi kha.dyotaḥ kāla.śārivā /
KAZ14.3.03cd/ etena^abhyakta.nayano rātrau rūpāṇi paśyati //

14.3.04

tri.rātra.upoṣitaḥ puṣyeṇa śastra.hatasya śūla.protasya vā puṃsaḥ śiraḥ.kapāle mṛttikāyāṃ yavān āvāsya^avikṣīreṇa secayet //

14.3.05

tato yava.virūḍha.mālām ābadhya naṣṭac.chāyā.rūpaś carati //

14.3.06

tri.ratra.upoṣitaḥ puṣyeṇa śva.mārjāra.ulūka.vāgulīnāṃ dakṣiṇāni vāmāni ca^akṣīṇi dvidhā cūrṇaṃ kārayet //

14.3.07

tato yathā.svam abhyakta.akṣo naṣṭac.chāyā.rūpaś carati //

14.3.08

tri.rātra.upoṣitaḥ puṣyeṇa puruṣa.ghātinaḥ kāṇḍakasya śalākām añjanīṃ ca kārayet //

14.3.09

tato anyatamena^akṣi.cūrṇena^abhyakta.akṣo naṣṭac.chāyā.rūpaś carati //

14.3.10

tri.rātra.upoṣitaḥ puṣyeṇa kālāyasīm añjanīṃ śalākāṃ ca kārayet //

14.3.11

tato niśā.carāṇāṃ sattvānām anyatamasya śiraḥ.kapālam añjanena pūrayitvā mṛtāyāḥ striyā yonau praveśya dāhayet //

14.3.12

tad añjanaṃ puṣyeṇa^uddhṛtya tasyām añjanyāṃ nidadhyāt //

14.3.13

tena^abhyakta.akṣo naṣṭa.chāyā.rūpaś carati //

14.3.14

yatra brāhmaṇam āhita.agniṃ dagdhaṃ dahyamānaṃ vā paśyet tatra tri.rātra.upoṣitaḥ puṣyeṇa svayaṃ.mṛtasya vāsasā prasevaṃ kṛtvā citā.bhasmanā pūrayitvā tam ābadhya naṣṭac.chāyā.rūpaś carati //

14.3.15

brāhmaṇasya preta.kārye yo gaur māryate tasya^asthi.majja.cūrṇa.pūrṇā^ahi.bhastrā paśūnām antar.dhānam //

14.3.16

sarpa.daṣṭasya bhasmanā pūrṇā pracalāka.bhastrā mṛgāṇām antar.dhānam //

14.3.17

ulūka.vāgulī.puccha.purīṣa.jānv.asthi.cūrṇa.pūrṇā^ahi.bhastrā pakṣiṇām antar.dhānam //

14.3.18

ity aṣṭāv antar.dhāna.yogaḥ //
KAZ14.3.19ab/ "baliṃ vairocanaṃ vande śata.māyaṃ ca śambaram /
KAZ14.3.19cd/ bhaṇḍīra.pākaṃ narakaṃ nikumbhaṃ kumbham eva ca //
KAZ14.3.20ab/ devalaṃ nāradaṃ vande vande sāvarṇi.gālavam /
KAZ14.3.20cd/ eteṣām anuyogena kṛtaṃ te svāpanaṃ mahat //
KAZ14.3.21ab/ yathā svapanty ajagarāḥ svapanty api camū.khalāḥ /
KAZ14.3.21cd/ tathā svapantu puruṣā ye ca grāme kutūhalāḥ //
KAZ14.3.22ab/ bhaṇḍakānāṃ sahasreṇa ratha.nemi.śatena ca /
KAZ14.3.22cd/ imaṃ gṛhaṃ pravekṣyāmi tūṣṇīm āsantu bhāṇḍakāḥ //
KAZ14.3.23ab/ namas.kṛtvā ca manave baddhvā śunaka.phelakāḥ /
KAZ14.3.23cd/ ye devā deva.lokeṣu mānuṣeṣu ca brāhmaṇāḥ //
KAZ14.3.24ab/ adhyayana.pāragāḥ siddhā ye ca kaulāsa tāpasāḥ /
KAZ14.3.24cd/ etebhyaḥ sarva.siddhebhyaḥ kṛtaṃ te svāpanaṃ mahat //

14.3.25

atigacchanti ca mayy apagacchantu saṃhatāḥ //

14.3.26

alite, valite, manave svāhā //

14.3.27

etasya prayogaḥ //

14.3.28

tri.rātra.upoṣitaḥ kṛṣṇa.catur.daśyāṃ puṣya.yoginyāṃ śva.pākī.hastād vilakha.avalekhanaṃ krīṇīyāt //

14.3.29

tan.māṣaiḥ saha kaṇḍolikāyāṃ kṛtvā^asaṃkīrṇa ādahane nikhānayet //

14.3.30

dvitīyasyāṃ caturdaśyām uddhṛtya kumāryā peṣayitvā gulikāḥ kārayet //

14.3.31

tata ekāṃ gulikām abhimantrayitvā yatra^etana mantreṇa kṣipati tat sarvaṃ prasvāpayati //

14.3.32

etena^eva kalpena śvā.vidhaḥ śalyakaṃ tri.kālaṃ triśvetam asaṃkīrṇa ādahane nikhānayet //

14.3.33

dvitīyasyāṃ caturdaśyām uddhṛtya^ādahana.bhasmanā saha yatra.etena mantreṇa kṣipati tat sarvaṃ prasvāpayati //
KAZ14.3.34ab/ "suvarṇa.puṣpīṃ brahmāṇīṃ brahmāṇaṃ ca kuśa.dhvajam /
KAZ14.3.34cd/ sarvāś ca devatā vande vande sarvāṃś ca tāpasān //
KAZ14.3.35ab/ vaśaṃ me brāhmaṇā yāntu bhūmi.pālāś ca kṣatriyāḥ /
KAZ14.3.35cd/ vaśaṃ vaiśyāś ca śūdrāś ca vaśatāṃ yāntu me sadā //

14.3.36

svāhā - amile kimile vayu.cāre prayoge phakke vayuhve vihāle danta.kaṭake svāhā //
KAZ14.3.37ab/ sukhaṃ svapantu śunakā ye ca grāme kutūhalāḥ /
KAZ14.3.37cd/ śvā.vidhaḥ śalyakaṃ ca^etat tri.śvetaṃ brahma.nirmitam //
KAZ14.3.38ab/ prasuptāḥ sarva.siddhā hi etat te svāpanaṃ kṛtam /
KAZ14.3.38cd/ yāvad grāmasya sīmāntaḥ sūryasya^udgamanād iti //

14.3.39

svāhā" //

14.3.40

etasya prayogaḥ //

14.3.41

śvā.vidhaḥ śalyakāni tri.śvetāni, sapta.rātra.upoṣitaḥ kṛṣṇa.caturdaśyāṃ khādirābhiḥ samidhāmir(?) agnim etena mantreṇa^aṣṭa.śata.sampātaṃ kṛtvā madhu.ghṛtābhyām abhijuhuyāt //

14.3.42

tata ekam etena mantreṇa grāma.dvāri gṛha.dvāri vā yatra nikhanyate tat sarvaṃ prasvāpayati //
KAZ14.3.43ab/ "baliṃ vairocanaṃ vande śatamāyaṃ ca śambaram /
KAZ14.3.43cd/ nikumbhaṃ narakaṃ kumbhaṃ tantu.kacchaṃ mahā.asuram //
KAZ14.3.44ab/ armālavaṃ pramīlaṃ ca maṇḍa.ulūkaṃ ghaṭa.ubalam /
KAZ14.3.44cd/ kṛṣṇa.kaṃsa.upacāraṃ ca paulomīṃ ca yaśasvinīm //
KAZ14.3.45ab/ abhimantrayitvā gṛhṇāmi siddhy.arthaṃ śava.śārikām /
KAZ14.3.45cd/ jayatu jayati ca namaḥ śalaka.bhūtebhyaḥ svāhā //
KAZ14.3.46ab/ sukhaṃ svapantu śunakā ye ca grāme kutūhalāḥ /
KAZ14.3.46cd/ sukhaṃ svapantu siddha.arthā yam arthaṃ mārgayāmahe /
KAZ14.3.46ec/ yāvad astam ayād udayo yāvad arthaṃ phalaṃ mama //

14.3.47

iti svāhā //

14.3.48

etasya prayogaḥ //

14.3.49

catur.bhakta.upavāsī kṛṣṇa.caturdaśyām asaṃkīrṇa ādahane baliṃ kṛtvā^etena mantreṇa śava.śārikāṃ gṛhītvā pautrī.poṭṭalikaṃ badhnīyāt //

14.3.50

tan.madhye śvā.vidhaḥ śalyakena viddhvā yatra^etena mantreṇa nikhanyate tat sarvaṃ prasvāpayati //
KAZ14.3.51ab/ "upaimi śaraṇaṃ ca^agniṃ daivatāni diśo daśa /
KAZ14.3.51cd/ apayāntu ca sarvāṇi vaśatāṃ yāntu me sadā //

14.3.52

svāhā" //

14.3.53

etasya prayogaḥ //

14.3.54

tri.rātra.uposṣitaḥ puṣyeṇa śarkarā eka.viṃśati.sampātaṃ kṛtvā madhu.ghṛtābhyām abhijuhuyāt //

14.3.55

tato gandha.mālyena pūjayitvā nikhānayet //

14.3.56

dvitīyena puṣyeṇa^uddhṛtya^ekāṃ śarkarām abhimantrayitvā kapāṭam āhanyāt //

14.3.57

abhyantarm catasṛṇāṃ śarkarāṇāṃ dvāram apāvriyate //

14.3.58

catur.bhakta.upavāsī kṛṣṇa.caturdaśyāṃ bhagnasya puruṣasya^asthnā ṛṣabhaṃ kārayet, abhimantrayec ca^etena //

14.3.59

dvi.go.yuktaṃ go.yānam āhṛtaṃ bhavati //

14.3.60

tataḥ parama.ākāśe virāmati //

14.3.61

ravi.sagandhaḥ parighamati sarvaṃ pṛṇāti //

14.3.62

"caṇḍālī.kumbhī.tumba.kaṭuka.sāra.oghaḥ sanārī.bhago^asi - svāhā //

14.3.63

tāla.udghāṭanaṃ prasvāpanaṃ ca //

14.3.64

tri.rātra.upoṣitaḥ puṣyeṇa śastra.hatasya śūla.protasya vā puṃsaḥ śiraḥ.kapāle mṛttikāyāṃ tuvarī.rāvāsya^udakena secayet //(?)

14.3.65

jātānāṃ puṣyeṇa^eva gṛhītvā rajjukāṃ vartayet //

14.3.66

tataḥ sajyānāṃ dhanuṣāṃ yantrāṇāṃ ca purastāc chedanaṃ jyāc.chedanaṃ karoti //

14.3.67

udaka.ahi.bhastrām ucchvāsa.mṛttikayā striyāḥ puruṣasya vā pūrayet, nāsikā.bandhanaṃ mukha.grahaś ca //

14.3.68

varāha.bhastrām ucchvāsamṛttikayā pūrayitvā markaṭa.snāyunā^avabadhnīyāt, ānāha.kāraṇam //

14.3.69

kṛṣṇa.caturdaśyāṃ śastra.hatāyā goḥ kapilāyāḥ pittena rāja.vṛkṣamayīm amitra.pratimām añjyāt, andhī.karaṇam //

14.3.70

catur.bhakta.upavāsī kṛṣṇa.caturdaśyāṃ baliṃ kṛtvā śūla.protasya puruṣasya^asthnā kīlakān kārayet //

14.3.71

eteṣām ekaḥ purīṣe mūtre vā nikhāta ānāhaṃ karoti, pade^asya^āsane vā nikhātaḥ śoṣeṇa mārayati, āpaṇe kṣetre gṛhe vā vṛttic.chedaṃ karoti //

14.3.72

etena^eva kalpena vidyud.dagdhasya vṛkṣasya kīlakā vyākhyātāḥ //
KAZ14.3.73ab/ punar navam avācīnaṃ nimbaḥ kāma.madhuś ca yaḥ /
KAZ14.3.73cd/ kapi.roma manuṣya.asthi baddhvā mṛtaka.vāsasā //
KAZ14.3.74ab/ nikhanyate gṛhe yasya dṛṣṭvā vā yat padaṃ nayet /
KAZ14.3.74cd/ saputra.dāraḥ sadhana.strīn pakṣān na^ativartate //
KAZ14.3.75ab/ punar navam avācīnaṃ nimbaḥ kāma.madhuś ca yaḥ /
KAZ14.3.75cd/ svayaṃ.guptā manuṣya.asthi pade yasya nikhanyate //
KAZ14.3.76ab/ dvāre gṛhasya senāyā grāmasya nagarasya vā /
KAZ14.3.76cd/saputra.dāraḥ sadhana.strīn pakṣān na^ativartate //
KAZ14.3.77ab/ aja.markaṭa.romāṇi mārjāra.nakulasya ca /
KAZ14.3.77cd/ brāhmaṇānāṃ śva.pākānāṃ kāka.ulūkasya ca^āharet /
KAZ14.3.77cd/ etena viṣṭhā^avakṣuṇṇā sadya utsāda.kārikā //
KAZ14.3.78ab/ preta.nirmālikā kiṇvaṃ romāṇi nakulasya ca /
KAZ14.3.78cd/ vṛścika.āly(?).ahi.kṛttiś ca pade yasya nikhanyate /
KAZ14.3.78ef/ bhavaty apuruṣaḥ sadyo yāvat tan na^apanīyate //

14.3.79

tri.rātra.upoṣitaḥ puṣyeṇa śastra.hatasya śūla.protasya vā puṃsaḥ śiraḥ.kapāle mṛttikāyāṃ guñjā āvāsya^udakena secayet //

14.3.80

jātānām amāvāsyāyāṃ paurṇamāsyāṃ vā puṣya.yoginyāṃ guñja.vallīr grāhayitvā maṇḍalikāni kārayet //

14.3.81

teṣv anna.pāna.bhājanāni nyastāni na kṣīyante //

14.3.82

rātri.prekṣāyāṃ pravṛttāyāṃ pradīpa.agniṣu mṛta.dhenoḥ stanān utkṛtya dāhayet //

14.3.83

dagdhān vṛṣa.mūtreṇa peṣayitvā nava.kumbham antar.lepayet //

14.3.84

taṃ grāmam apasavyaṃ pariṇīya yat tatra nyastaṃ nava.nītam eṣāṃ tat sarvam āgacchati //

14.3.85

kṛṣṇa.caturdaśyāṃ puṣya.yoginyāṃ śuno lagnakasya yonau kālāyasīṃ mudrikāṃ preṣayet //

14.3.85

tāṃ svayaṃ patitāṃ gṛhṇīyāt //

14.3.87

tayā vṛkṣa.phalāny ākāritāny āgacchanti //
KAZ14.3.88ab/ mantra.bhaiṣajya.samyuktā yogā māyā.kṛtāś ca ye /
KAZ14.3.88cd/ upahanyād amitrāṃs taiḥ sva.janaṃ ca^abhipālayet //E
(sva.bala.upaghāta.pratīkārah)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc