Arthashastra · Chapter 13.3

śreṇī.mukhyam āptaṃ niṣpātayet //

sa param āśrtya pakṣa.apadeśena sva.viṣayāt sācivya.kara.sahāya.upādānaṃ kurvīta //

kṛta.apasarpa.upacayo vā param anumānya svāmino dūṣya.grāmaṃ vīta.hasty.aśvaṃ dūṣya.amātyaṃ daṇḍam ākrandaṃ vā hatvā parasya preṣayet //

jana.pada.eka.deśaṃ śreṇīm aṭavīṃ vā sahāya.upādāna.arthaṃ saṃśrayeta //

viśvāsam upagataḥ svāminaḥ preṣayet //

tataḥ svāmī hasti.bandhanam aṭavī.ghātaṃ vā^apadiśya gūḍham eva praharet //

etena^amātya.aṭavikā vyākhyātāḥ //

śatruṇā maitrīṃ kṛtvā^amātyān avakṣipet //

te tat.śatroḥ preṣayeyuḥ "bhartāraṃ naḥ prasādaya" iti //

sa yaṃ dūtaṃ preṣayet, tam upālabheta "bhartā te mām amātyair bhedayati, na ca punar iha^āgantavyam" iti //

atha^ekam amātyaṃ niṣpātayet //

sa param āśritya yoga.apasarpa.aparakta.dūṣyān aśaktimataḥ stena^āṭavikān ubhaya.upaghātakān vā parasya^upaharet //

āpta.bhāva.upagataḥ pravīra.puruṣa.upaghātam asya^upahared anta.pālam āṭavikaṃ daṇḍa.cāriṇaṃ vā "dṛḍham asau ca^asau ca te śatruṇā saṃdhatte" iti //

atha paścād abhityakta.śāsanair enān ghātayet //

daṇḍa.bala.vyavahāreṇa vā śatrum udyojya ghātayet //

kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā parasya.amitraṃ rājānam ātmany apakārayitvā^abhiyuñjīta //

tataḥ parasya preṣayet "asau te vairī mama^apakaroti, tam ehi sambhūya haniṣyāvaḥ, bhūmau hiraṇye vā te parigrahaḥ" iti //

pratipannam abhisatkṛtya^āgatam avaskandena prakāśayuddhena vā śatruṇā ghātayet //

abhiviśvāsana.arthaṃ bhūmi.dāna.putra.abhiṣeka.rakṣā.apadeśena vā grāhayet //

aviṣahyam upāṃśu.daṇḍena vā ghātayet //

sa ced daṇḍaṃ dadyān na svayam āgacchet tam asya vairiṇā ghātayet //

daṇḍena vā prayātum icchen na vijigīṣuṇā tathā^apy enam ubhayataḥ.sampīḍanena ghātayet //

aviśvasto vā pratyekaśo yātum icched rājya.eka.deśaṃ vā yātavyasya^ādātu.kāmaḥ, tathā^apy enaṃ vairiṇā sarva.saṃdohena vā ghātayet //

vairiṇā vā saktasya daṇḍa.upanayena mūlam anyato hārayet //

śatru.bhūmyā vā mitraṃ paṇeta, mitra.bhūmyā vā śatrum //

tataḥ śatru.bhūmi.lipsāyāṃ mitreṇa^ātmany apakārayitvā^abhiyuñjīta - iti samānāḥ pūrveṇa sarva eva yogāḥ //

śatruṃ vā mitra.bhūmi.lipsāyāṃ pratipannaṃ daṇḍena^anugṛhṇīyāt //

tato mitra.gatam atisaṃdadhyāt //

kṛta.pratividhāno vā vyasanam ātmano darśayitvā mitreṇa^amitram utsāhayitvā^ātmānam abhiyojayet //

tataḥ sampīḍanena ghātayet, jīva.grāheṇa vā rājya.vinimayaṃ kārayet //

mitreṇa^āśritaś cet^śatrur agrāhye sthātum icchet sāmanta.ādibhir mūlam asya hārayet //

daṇḍena vā trātum ichet tam asya ghātayet //

tau cen na bhidyeyātāṃ prakāśam eva^anyonya.bhūmyā paṇeta //

tataḥ parasparaṃ mitra.vyañjanā vā ubhaya.vetanā vā dūtān preṣayeyuḥ "ayaṃ te rājā bhūmiṃ lipsate śatru.saṃhitaḥ" iti //

tayor anyataro jāta.āśaṅka.āroṣaḥ, pūrvavac ceṣteta //

durga.rāṣṭra.daṇḍa.mukhyān vā kṛtya.pakṣa.hetubhir abhivikhyāpya pravrājayet //

te yuddha.avaskanda.avarodha.vyasaneṣu śatrum atisaṃdadhyuḥ //

bhedaṃ vā^asya sva.vargebhyaḥ kuryuḥ //

abhityakta.śāsanaiḥ pratisamānayeyuḥ //

lubdhaka.vyañjanā vā māṃsa.vikrayeṇa dvāhsthā dauvārika.apāśrayāś cora.abhyāgamaṃ parasya dvis trir iti nivedya labdha.pratyayā bhartur anīkaṃ dvidhā niveśya grāma.vadhe^avaskande ca dviṣato brūyuḥ "āsannaś cora.gaṇaḥ, mahāṃś ca^ākrandaḥ, prabhūtaṃ sainyam āgacchatu" iti //

tad arpayitvā grāma.ghāta.daṇḍasya sainyam itarad ādāya rātrau durga.dvāreṣu brūyuḥ "hataś cora.gaṇaḥ, siddha.yātram idaṃ sainyam āgatam, dvāram apāvriyatām" iti //

pūrva.praṇihitā vā dvārāṇi dadyuḥ //

taiḥ saha prahareyuḥ //

kāru.śilpi.pāṣaṇḍa.kuśīlava.vaidehaka.vyañjanān āyudhīyān vvā para.durge praṇidadhyāt //

teṣāṃ gṛha.patika.vyañjanāḥ kāṣṭha.tṛṇa.dhānya.paṇya.śakaṭaiḥ praharaṇa.āvaraṇāny abhihareyuḥ, deva.dhvaja.pratimābhir vā //

tatas tad.vyañjanāḥ pramatta.vadham avaskanda.pratigraham abhipraharaṇaṃ pṛṣṭhataḥ śaṅkha.dundubhi.śabdena vā "praviṣṭam" ity āvedayeyuḥ //

prākāra.dvāra.aṭṭālaka.dānam anīka.bhedaṃ ghātaṃ vā kuryuḥ //

sārtha.gaṇa.vāsibhir ātivāhikaiḥ kanyā.vāhikair aśva.paṇya.vyavahāribhir upakaraṇa.hārakair dhānya.kretṛ.vikretṛbhir vā pravrajita.liṅgibhir dūtaiś ca daṇaḍ.atinayanam, saṃdhi.karma.viśvāsana.artham //

iti rāja.apasarpāḥ //

eta eva^aṭavīnām apasarpāḥ kaṇṭaka.śodhana.uktāś ca //

vrajam aṭavy.āsannam apasarpāḥ sārthaṃ vā corair ghātayeyuḥ //

kṛta.saṃketam anna.pānaṃ ca^atra madana.rasa.viddhaṃ vā kṛtvā^apagaccheyuḥ //

go.pālaka.vaidehakāś ca tataś corān gṛhīta.loptra.bhārān madana.rasa.vikāra.kāle^avaskandayeyuḥ //

saṃkarṣaṇa.daivatīyo vā muṇḍa.jaṭila.vyañjanaḥ prahavaṇa.karmaṇā madana.rasa.yogena^atisaṃdadhyāt //

atha^avaskandaṃ dadyāt //

śauṇḍika.vyañjano vā daivata.preta.kārya.utsava.samājeṣv āṭavikān surā.vikraya.upāyana.nimittaṃ madana.rasa.yogena^atisaṃdadhyāt //

atha^avaskandaṃ dadyāt //
KAZ13.3.58ab/ grāma.ghāta.praviṣṭāṃ vā vikṣipya bahudhā^aṭavīm /
KAZ13.3.58cd/ ghātayed iti corāṇām apasarpāḥ prakīrtitāḥ //E
(paryupāsana.karma - avamardah)