Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 13.2

13.2.01

muṇḍo jaṭilo vā parvata.guha.āvāsī catur.varṣa.śata.āyur bruvāṇaḥ prabhūta.jaṭila.ante.vāsī nagara.abhyāśe tiṣṭhet //

13.2.02

śiṣyāś ca^asya mūla.phala.upagamanair amātyān rājānaṃ ca bhagavad.darśanāya yojayeyuḥ //

13.2.03

samāgatāś ca rājñā pūrva.rāja.deśa.abhijñānāni kathayet, "śate śate ca varṣāṇāṃ pūrṇe^aham agniṃ praviśya punar bālo bhavāmi, tad iha bhavat samīpe caturtham agniṃ pravekṣyāmi, avaśyaṃ me bhavān mānayitavyaḥ, trīn varān vṛṇīṣṇa(vṛṣīṣva)" iti //

13.2.04

pratipannaṃ brūyāt "sapta.rātram iha saputra.dāreṇa prekṣā.prahavaṇa.pūrvaṃ vastavyam" iti //

13.2.05

vasantam avaskandeta //

13.2.06

muṇḍo vā jaṭilo vā sthānika.vyañjanaḥ prabhūta.jaṭila.ante.vāsī vasta.śoṇita.digdhāṃ veṇu.śalākāṃ suvarṇa.cūrṇena^avalipya valmīke nidadhyād upajihvika.anusaraṇa.artham, svarṇa.nālikāṃ vā //

13.2.07

tataḥ sattrī rājñaḥ kathayet "asau siddhaḥ puṣpitaṃ nidhiṃ jānāti" iti //

13.2.08

sa rājñā pṛṣṭhaḥ "tathā" iti brūyāt, tac ca^abhijñānaṃ darśayet, bhūyo vā hiraṇyam antar.ādhāya //

13.2.09

brūyāc ca^enaṃ "nāga.rakṣito^ayaṃ nidhiḥ praṇipāta.sādhyaḥ" iti //

13.2.10

pratipannaṃ brūyāt "sapta.rātram" iti samānam //

13.2.11

sthānika.vyañjanaṃ vā rātrau tejana.agni.yuktam ekānte tiṣṭhantaṃ sattriṇaḥ krama.abhīnītaṃ rājñaḥ kathayeyuḥ "asau siddhaḥ sāmedhikaḥ" iti //

13.2.12

taṃ rājā yam arthaṃ yāceta tam asya kariṣyamāṇaḥ "sapta.rātram" iti samānam //

13.2.13

siddha.vyañjano vā rājānaṃ jambhaka.vidyābhiḥ pralobhayet //

13.2.14

taṃ rājā^iti samānam //

13.2.15

siddha.vyañjano vā deśa.devatām abhyarhitām āśritya prahavaṇair abhīkṣṇaṃ prakṛti.mukhyān abhisaṃvāsya krameṇa rājānam atisaṃdadhyāt //

13.2.16

jaṭila.vyañjanam antar.udaka.vāsinaṃ vā sarva.śvetaṃ taṭa.suruṅgā.bhūmi.gṛha.apasaraṇaṃ varuṇaṃ nāga.rājaṃ vā sattriṇaḥ krama.abhinītaṃ rājñaḥ kathayeyuḥ //

13.2.17

taṃ rājā^iti samānam //

13.2.18

jana.pada.ante.vāsī siddha.vyañjano vā rājānaṃ śatru.darśanāya yojayet //

13.2.19

pratipannaṃ bimbaṃ kṛtvā śatrum āvāhayitvā niruddhe deśe ghātayet //

13.2.20

aśva.paṇya.upayātā vaidehaka.vyañjanāḥ paṇya.upāyana.nimittam āhūya rājānaṃ paṇya.parīkṣāyām āsaktam aśva.vyatikīrṇaṃ vā hanyuḥ, aśvaiś ca prahareyuḥ //

13.2.21

nagara.abhyāśe vā caityam āruhya rātrau tīkṣṇāḥ kumbheṣu nālīn vā vidulāni dhamantaḥ "svāmino mukhyānāṃ vā māṃsāni bhakṣayiṣyāmaḥ, pūjā no vartatām" ity avyaktaṃ brūyuḥ //

13.2.22

tad eṣāṃ naimittika.mauhūrtika.vyañjanāḥ khyāpayeyuḥ //

13.2.23

maṅgalye vā hrade taṭāka.madhye vā rātrau tejana.taila.abhyaktā nāga.rūpiṇaḥ śakti.musalāny ayomayāni niṣpeṣayantas tathaiva brūyuḥ //

13.2.24

ṛkṣa.carma.kañcukino vā^agni.dhūma.utsarga.yuktā rakṣo.rūpaṃ vahantas trir apasavyaṃ nagaraṃ kurvāṇāḥ śva.sṛgāla.vāśita.antareṣu tathaiva brūyuḥ //

13.2.25

caitya.daivata.pratimāṃ vā tejana.tailena^abhra.paṭalac.channena^agninā vā rātrau prajvālya tathaiva brūyuḥ //

13.2.26

tad anye khyāpayeyuḥ //

13.2.27

daivata.pratimānām abhyarhitānāṃ vā śoṇitena prasrāvam atimātraṃ kuryuḥ //

13.2.28

tad anye deva.rudhira.saṃsrāve saṃgrāme parājayaṃ brūyuḥ //

13.2.29

saṃdhi.rātriṣu śmaśāna.pramukhe vā caityam ūrdhva.bhakṣitair manuṣyaiḥ prarūpayeyuḥ //

13.2.30

tato rakṣo.rūpī manuṣyakaṃ yāceta //

13.2.31

yaś ca^atra śūra.vādiko^anyatamo vā draṣṭum āgacchet tam anye loha.musalair hanyuḥ, yathā rakṣobhir hata iti jñāyeta //

13.2.32

tad adbhutaṃ rājñas tad.darśinaḥ sattriṇaś ca kathayeyuḥ //

13.2.33

tato naimititka.mauhūrtika.vyañjanāḥ śāntiṃ prāyaś.cittaṃ brūyuḥ "anyathā mahad akuśalaṃ rājño deśasya ca" iti //

13.2.34

pratipannaṃ "eteṣu sapta.rātram eka.eka.mantra.bali.homaṃ svayaṃ rājñā kartavyam" iti brūyuḥ //

13.2.35

tataḥ samānam //

13.2.36

etān vā yogān ātmani darśayitvā pratikurvīta pareṣām upadeśa.artham //

13.2.37

tataḥ prayojayed yogān //

13.2.38

yoga.darśana.pratīkāreṇa vā kośa.abhisaṃharaṇaṃ kuryāt //

13.2.39

hasti.kāmaṃ vā nāga.vana.pālā hastinā lakṣaṇyena pralobhayeyuḥ //

13.2.40

pratipannaṃ gahanam eka.ayanaṃ vā^atinīya ghātayeyuḥ, baddhvā vā^apahareyuḥ //

13.2.41

tena mṛgayā.kāmo vyākhyātaḥ //

13.2.42

dravya.strī.lolupam āḍhya.vidhavābhir vā parama.rūpa.yauvanābhiḥ strībhir dāya.nikṣepa.artham upanītābhiḥ sattriṇaḥ pralobhayeyuḥ //

13.2.43

pratipannaṃ rātrau sattrac.channāḥ samāgame śastra.rasābhyāṃ ghātayeyuḥ //

13.2.44

siddha.pravrajita.caitya.stūpa.daivata.pratimānām abhīkṣṇa.abhigamaneṣu vā bhūmi.gṛha.suruṅga.ārūḍha.bhitti.praviṣṭās tīkṣṇāḥ param abhihanyuḥ //
KAZ13.2.45ab/ yeṣu deśeṣu yāḥ prekṣāḥ prekṣate pārthivaḥ svayam /
KAK13.2.45cd/ yātrā.vihāre ramate yatra krīḍati vā^ambhasi //
KAZ13.2.46ab/ dhig.ukty.ādiṣu sarveṣu yajña.prahavaṇeṣu vā /
KAZ13.2.46cd/ sūtikā.preta.rogeṣu prīti.śoka.bhayeṣu vā /
KAZ13.2.47ab/ pramādaṃ yāti yasmin vā viśvāsāt sva.jana.utsave //
KAZ13.2.47cd/ yatra^asya^ārakṣi.saṃcāro durdine saṃkuleṣu vā /
KAZ13.2.48ab/ vipra.sthāne pradīpte vā praviṣṭe nirjane^api vā /
KAZ13.2.48cd/ vastra.ābharaṇa.mālyānāṃ phelābhiḥ śayana.āsanaiḥ //
KAZ13.2.49ab/ madya.bhojana.phelābhis tūryair vā^abhigatāḥ saha /
KAZ13.2.49cd/ prahareyur ariṃ tīkṣṇāḥ pūrva.praṇihitaiḥ saha //E
KAZ13.2.50ab/ yathaiva praviśeyuś ca dviṣataḥ sattra.hetubhiḥ /
KAZ13.2.50cd/ tathaiva ca^apagaccheyur ity uktaṃ yoga.vāmanam //
(apasarpa.praṇidhih)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc