Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 12.4

12.4.01

ye ca^asya durgeṣu vaidehakavyañjanāḥ, grāmesu gṛhapatika.vyañjanāḥ, jana.pada.saṃdhiṣu go.rakṣaka.tāpasa.vyañjanāḥ, te sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānāṃ paṇya.āgāra.pūrvaṃ preṣayeyuḥ "ayaṃ deśo hāryaḥ" iti //

12.4.02

āgatāṃś ca^eṣāṃ durge gūḍha.puruṣān artha.mānābhyām abhisatkṛtya prakṛtic.chidrāṇi pradarśayeyuḥ //

12.4.03

teṣu taiḥ saha prahareyuḥ //

12.4.04

skandha.āvāre vā^asya śauṇḍika.vyañjanaḥ putram abhityaktaṃ sthāpayitvā^avaskanda.kāle rasena pravāsayitvā "naiṣecanikam" iti madana.rasa.yuktān madyakumbhān^śataśaḥ prayacchet //

12.4.05

śuddhaṃ vā madyaṃ pādyaṃ vā madyaṃ dadyād ekam ahaḥ, uttaraṃ ras.siddhaṃ prayacchet //

12.4.06

śuddhaṃ vā madyaṃ daṇḍa.mukhyebhyaḥ pradāya mada.kāle rasa.siddhaṃ prayacchet //

12.4.07

daṇḍa.mukhya.vyañjano vā putram abhityaktam iti samānam //

12.4.08

pākva.māṃsika.audanika.auṇḍika.āpūpika.vyañjanā vā paṇya.viśeṣam avaghoṣayitvā paraspara.saṃgharṣeṇa kālikaṃ samarghataram iti vā parān āhūya rasena sva.paṇyāny apacārayeyuḥ //

12.4.09

surā.kṣīra.dadhi.sarpis.tailāni vā tad.vyavahartṛ.hasteṣu gṛhītā striyo bālāś ca rasa.yukteṣu sva.bhājaneṣu parikireyuḥ //

12.4.10

"anena^argheṇa, viśiṣṭaṃ vā bhūyo dīyatām" iti tatra^eva^avākireyuḥ //

12.4.11

etāny eva vaidehaka.vyañjanāḥ, paṇya.vireyeṇa^āhartāro vā //

12.4.12

hasty.aśvānāṃ vidhā.yavaseṣu rasam āsannā dadyuḥ //

12.4.13

karma.kara.vyañjanā vā rasa.aktaṃ yavasam udakaṃ vā vikrīṇīran //

12.4.14

cira.saṃsṛṣṭā vā go.vāṇijakā gavām aja.avīnāṃ vā yūthāny avaskanda.kāleṣu pareṣāṃ moha.sthāneṣu pramuñceyuḥ, aśva.khara.uṣṭramahiṣa.ādīnāṃ duṣṭāṃś ca //

12.4.15

tad.vyañjanā vā cucchundarī.śoṇita.akta.akṣān //

12.4.16

lubdhaka.vyañjanā vā vyāla.mṛgān pañjarebhyaḥ pramuñceyuḥ, sarpa.grāhā vā sarpān ugra.viṣān, hasti.jīvino vā hastinaḥ //

12.4.17

agni.jīvino vā^agnim avasṛjeyuḥ //

12.4.18

gūḍha.puruṣā vā vimukhān patty.aśva.ratha.dvipa.mukhyān abhihanyuḥ, ādīpayeyur vā mukhya.āvāsān //

12.4.19

dūṣya.amitra.āṭavika.vyañjanāḥ praṇihitāḥ pṛṣṭha.abhighātam avaskanda.pratigrahaṃ vā kuryuḥ //

12.4.20

vana.gūḍhā vā pratyanta.skandham upaniṣkṛṣya^abhihanyuḥ, eka.ayane vīvadha.āsāra.prasārān vā //

12.4.21

sasaṃketaṃ vā rātri.yuddhe bhūri.tūryam āhatya brūyuḥ "anupraviṣṭāḥ smo, labdhaṃ rājyam" iti //

12.4.22

rāja.āvāsam anupraviṣṭā vā saṃkuleṣu rājānaṃ hanyuḥ //

12.4.23

sarvato vā prayātam ena(?eva?) mleccha.āṭavika.daṇṭa.cāriṇaḥ sattra.apāśrayāḥ stambha.vāṭa.apāśrayā vā hanyuḥ //

12.4.24

lubdhaka.vyañjanā vā^avaskanda.saṃkuleṣu gūḍha.yuddha.hetubhir abhihanyuḥ //

12.4.25

eka.ayane vā śaila.stambha.vāṭa.khañjana.antar.udake vā sva.bhūmi.balena^abhihanyuḥ //

12.4.26

nadī.saras.taṭāka.setu.bandha.bheda.vegena vā plāvayeyuḥ //

12.4.27

dhānvana.vana.durga.nimna.durgasthaṃ vā yoga.agni.dhūmābhyāṃ nāśayeyuḥ //

12.4.28

saṃkaṭa.gatam agninā, dhānvana.gataṃ dhūmena, nidhāna.gataṃ rasena, toya.avagāḍhaṃ duṣṭa.grāhair udaka.caraṇair vā tīkṣṇāḥ sādhayeyuḥ, ādīpta.āvāsān niṣpatantaṃ vā //
KAZ12.4.29ab/ yoga.vāmana.yogābhyāṃ yogena^anyatamena vā /
KAZ12.4.29cd/ amitram atisaṃdadhyāt saktam uktāsu bhūmiṣu //E
(yoga.atisamdhānam - daṇḍa.atisamdhānam - eka.vijayah)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc