Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 12.5

12.5.01

daiva.tejyāyām(devatā.ijyāyām?) yātrāyām amitrasya bahūni pūjā.āgama.sthānāni bhaktitaḥ //

12.5.02

tatra^asya yogam ubjayet //

12.5.03

devatā.gṛha.praviṣṭasya^upari yantra.mokṣaṇena gūḍha.bhittiṃ śilāṃ vā pātayet //

12.5.04

śilā.śastra.varṣam uttama.āgārāt, kapāṭam avapātitaṃ vā, bhitti.praṇihitam eka.deśa.baddhaṃ vā parighaṃ mokṣayet //

12.5.05

devatā.deha.dhvaja.praharaṇāni vā^asya^upariṣṭāt pātayet //

12.5.06

sthāna.āsana.gamana.bhūmiṣu vā^asya go.maya.pradehena gandha.udaka.prasekena vā rasam aticārayet, puṣpa.cūrṇa.upahāreṇa vā //

12.5.07

gandha.praticchannaṃ vā^asya tīkṣṇaṃ dhūmam atinayet //

12.5.08

śūlakūpam avapātanaṃ vā śayana.āsanasya^adhastād yantra.baddha.talam enaṃ kīla.mokṣaṇena praveśayet //

12.5.09

pratyāsanne vā^amitre jana.padāj janam avarodha.kṣamam atinayet //

12.5.10

durgāc ca^anavarodha.kṣamam apanayet, pratyādeyam ari.viṣayaṃ vā preṣayet //

12.5.11

jana.padaṃ ca^ekasthaṃ śaila.vana.nadī.durgeṣv aṭavī.vyavahiteṣu vā putra.bhrātṛ.parigṛhītaṃ sthāpayet //

12.5.12

uparodha.hetavo daṇḍa.upanata.vṛtte vyākhyātāḥ //

12.5.13

tṛṇa.kāṣṭham ā.yojanād dāhayet //

12.5.14

udakāni ca dūṣayet, avasrāvayec ca //

12.5.15

kūpa.kūṭa.avapāta.kaṇṭakinīś ca bahir ubjayet //

12.5.16

suruṅgām amitra.sthāne bahu.mukhīṃ kṛtvā nicaya.mukhyān abhihārayet, amitraṃ vā //

12.5.17

para.prayuktāyāṃ vā suruṅgāyāṃ parikhām udaka.antikīṃ khānayet, kūpa.śālām anusālaṃ vā //

12.5.18

toya.kumbhān kāṃsya.bhāṇḍāni vā śaṅkā.sthāneṣu sthāpayet khāta.abhijñāna.artham //

12.5.19

jñāte suruṅgā.pathe pratisuruṅgāṃ kārayet //

12.5.20

madhye bhittvā dhūmam udakaṃ vā prayacchet //

12.5.21

prativihita.durgo vā mūle dāyād<am> kṛtvā pratilomām asya diśaṃ gacchet, yato vā mitrair bandhubhir āṭavikair vā saṃsṛjyeta parasya^amitrair dūṣyair vā mahadbhiḥ, yato vā gato^asya mitrair viyogaṃ kuryāt pārṣṇiṃ vā gṛhṇīyāt rājyaṃ vā^asya hārayet vīvadha.āsāra.prasārān vā vārayet, yato vā śaknuyād ākṣikavad apakṣepeṇa^asya prahartum, yato vā
svaṃ rājyaṃ trāyeta mūlasya^upacayaṃ vā kuryāt //

12.5.22

yataḥ saṃdhim abhipretaṃ labheta tato vā gacchet //

12.5.23

saha.prasthāyino vā^asya preṣayeyuḥ "ayaṃ te śatrur asmākaṃ hasta.gataḥ, paṇyaṃ viprakāraṃ vā^apadiśya hiraṇyam antaḥ.sāra.balaṃ ca preṣaya yasya^enam arpayema baddhaṃ pravāsitaṃ vā" iti //

12.5.24

pratipanne hiraṇyaṃ sāra.balaṃ ca^ādadīta //

12.5.25

anta.pālo vā durga.sampradāne bala.eka.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet //

12.5.26

jana.padam ekasthaṃ vā ghātayitum amitra.anīkam āvāhayet //

12.5.27

tad avaruddha.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet //

12.5.28

mitra.vyañjano vā bāhyasya preṣayet "kṣīṇam asmin durge dhānyaṃ snehāḥ kṣāro lavaṇaṃ vā, tad amuṣmin deśe kāle ca pravekṣyati, tad upagṛhāṇa" iti //

12.5.29

tato rasa.viddhaṃ dhānyaṃ snehaṃ kṣāraṃ lavaṇaṃ vā dūṣya.amitra.āṭavikāḥ praveśayeyuḥ, anye vā^abhityaktāḥ //

12.5.30

tena sarva.bhāṇḍa.vīvadha.grahaṇaṃ vyākhyātam //

12.5.31

saṃdhiṃ vā kṛtvā hiraṇya.eka.deśam asmai dadyāt, vilambamānaḥ śeṣam //

12.5.32

tato rakṣā.vidhānāny avasrāvayet //

12.5.33

agni.rasa.śastrair vā praharet //

12.5.34

hiraṇya.pratigrāhiṇo vā^asya vallabhān anugṛhṇīyāt //

12.5.35

parikṣīṇo vā^asmai durgaṃ dattvā nirgacchet //

12.5.36

suruṅgayā kukṣi.pradareṇa vā prākāra.bhedena nirgacchet //

12.5.37

rātrāv avaskandaṃ dattvā siddhas tiṣṭhet, asiddhaḥ pārśvena^apagacchet //

12.5.38

pāṣaṇḍac.chadmanā manda.parivāro nirgacchet //

12.5.39

preta.vyañjano vā gūḍhair nihriyeta //

12.5.40

strī.veṣa.dhārī vā pretam anugacchet //

12.5.41

daivata.upahāra.śrāddha.prahavaṇeṣu vā rasa.viddham anna.pānam avasṛjya //

12.5.42

kṛta.upajāpo dūṣya.vyañjanair niṣpatya gūḍha.sainyo^abhihanyāt //

12.5.43

evaṃ gṛhīta.durgo vā prāśya.prāśaṃ caityam upasthāpya daivata.pratimāc.chidraṃ praviśya^āsīta, gūḍha.bhittiṃ vā, daivata.pratimā.yuktaṃ vā bhūmi.gṛham //

12.5.44

vismṛte suruṅgayā rātrau rāja.āvāsam anupraviśya suptam amitraṃ hanyāt //

12.5.45

yantra.viśleṣaṇaṃ vā viśleṣya^adhastād avapātayet //

12.5.46

rasa.agni.yogena^avaliptaṃ gṛhaṃ jatu.gṛhaṃ vā^adhiśayānam amitram ādīpayet //

12.5.47

pramada.vana.vihārāṇām anyatame vā vihāra.sthāne pramattaṃ bhūmi.gṛha.suruṅgā.gūḍha.bhitti.praviṣṭās tīkṣṇā hanyuḥ, gūḍha.praṇihitā vā rasena //

12.5.48

svapato vā niruddhe deśe gūḍhāḥ striyaḥ sarpa.rasa.agni.dhūmān upari muñceyuḥ //

12.5.49

pratyutpanne vā kāraṇe yad yad upapadyeta tat tad amitre^antaḥ.pura.gate gūḍha.saṃcāraḥ prayuñjīta //

12.5.50

tato gūḍham eva^apagacchet, svajana.saṃjñāṃ ca prarūpayet //
KAZ12.4.51ab/ dvāhsthān varṣadharāṃś ca^anyān nigūḍha.upahitān pare /
KAZ12.4.51cd/tūrya.saṃjñābhir āhūya dviṣat.śeṣāṇi ghātayet //E
(upajāpah)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc