Arthashastra · Chapter 12.2
sa cet saṃdhau na^avatiṣṭheta, brūyād enaṃ - "ime śatru.ṣaḍ.varga.vaśagā rājāno vinaṣṭāḥ, teṣām anātmavatāṃ na^arhasi mārgam anugantum //
dharmam arthaṃ ca^avekṣasva //
mitra.mukhā hy amitrās te ye tvā sāhasam adharmam artha.atikramaṃ ca grāhayanti //
śūrais tyakta.ātmabhiḥ saha yoddhuṃ sāhasam, jana.kṣayam ubhayataḥ kartum adharmaḥ, dṛṣṭam arthaṃ mitram aduṣṭaṃ ca tyaktum artha.atikramaḥ //
mitravāṃś ca sa rājā, bhūyaś ca^etena^arthena mitrāṇy udyojayiṣyati yāni tvā sarvato^abhiyāsyanti //
na ca madhyama.udāsīnayor maṇḍalasya vā parityaktaḥ, bhavāṃs tu parityaktaḥ yattvā samudyuktam upaprekṣante "bhūyaḥ kṣaya.vyayābhyāṃ yujyatām, mitrāc ca bhidyatām, atha^enaṃ parityakta.mūlaṃ sukhena^ucchetsyāmaḥ" iti //
sa bhavān na^arhati mitra.mukhānām amitrāṇāṃ śrotum, mitrāṇy udvejayitum amitrāṃś ca śreyasā yoktum, prāṇa.saṃśayam anarthaṃ ca^upagantum" iti yacchet //
tathā^api pratiṣṭhamānasya prakṛti.kopam asya kārayed yathā saṃgha.vṛtte vyākhyātaṃ yoga.vāmane ca //
tīkṣṇa.rasada.prayogaṃ ca //
yad uktam ātma.rakṣitake rakṣyaṃ tatra tīkṣṇān rasadāṃś ca prayuñjīta //
bandhakī.poṣakāḥ parama.rūpa.yauvanābhiḥ strībhiḥ senā.mukhyān unmādayeyuḥ //
bahūnām ekasyāṃ dvayor vā mukhyayoḥ kāme jāte tīkṣṇāḥ kalahān utpādayeyuḥ //
kalahe parājita.pakṣaṃ paratra.apagamane yātrā.sāhāyya.dāne vā bhartur yojayeyuḥ //
kāma.vaśān vā siddha.vyañjanāḥ sāṃvadanikībhir oṣadhībhir atisaṃdhānāya mukhyeṣu rasaṃ dāpayeyuḥ //
vaidehaka.vyañjane vā rāja.mahiṣyāḥ subhagāyāḥ preṣyām āsannāṃ kāma.nimittam arthena^abhivṛṣya parityajet //
tasya^eva paricāraka.vyañjana.upadiṣṭaḥ siddha.vyañjanaḥ sāṃvadanikīm oṣadhīṃ dadyāt "vaidehaka.śarīre^avaghātavyā" iti //
siddhe subhagāyā apy enaṃ yogam upadiśet "rāja.śarīre^avadhātavyā" iti //
tato rasena^atisaṃdadhyāt //
kārtāntika.vyañjano vā mahā.mātraṃ "rāja.lakṣaṇa.sampannam" krama.abhinītaṃ brūyāt //
bhāryām asya bhikṣukī "rāja.patnī rāja.prasavinī vā bhaviṣyasi" iti //
bhāryā.vyañjanā vā mahā.mātraṃ brūyāt "rājā kila mām avarodhayiṣyati, tava^antikāya pattra.lekhyam ābharaṇaṃ ca^idaṃ parivrājikayā^āhṛtam" iti //
sūda.ārālika.vyañjano vā rasa.prayoga.arthaṃ rāja.vacanam arthaṃ ca^asya lobhanīyam abhinayet //
tad asya vaidehaka.vyañjanaḥ pratisaṃdadhyāt, kārya.siddhiṃ ca brūyāt //
evam ekena dvābhyāṃ tribhir ity upāyair eka.ekam asya mahā.mātraṃ vikramāya^apagamanāya vā yojayet - iti //
durgeṣu ca^asya śūnya.pāla.āsannāḥ sattriṇaḥ paura.jānapadeṣu maitrī.nimittam āvedayeyuḥ - "śūnya.pālena^uktā yodhāś ca^adhikaraṇasthāś ca "kṛcchra.gato rājā jīvann āgamiṣyati, na vā, prasahya vittam ārjayadhvam, amitrāṃś ca hata" iti //
bahulī.bhūte tīkṣṇāḥ paurān niśāsv āhārayeyuḥ, mukhyāṃś ca^abhihanyuḥ "evaṃ kriyante ye śūnya.pālasya na śuśrūṣante" iti //
śūnya.pāla.sthāneṣu ca saśoṇitāni śastra.vitta.bandhanāny utsṛjeyuḥ //
tataḥ sattriṇaḥ "śūnya.pālo ghātayati vilopayati ca" ity āvedayeyuḥ //
evaṃ jānapadān samāhartur bhedayeyuḥ //
samāhartṛ.puruṣāṃs tu grāma.madhyeṣu rātrau tīkṣṇā hatvā brūyuḥ "evaṃ kriyante ye jana.padam adharmeṇa bādhante" iti //
samutpanne doṣe śūnya.pālaṃ samāhartāraṃ vā prakṛti.kopena ghātayeyuḥ //
tat.kulīnam aparuddhaṃ vā pratipādayeyuḥ //
KAZ12.2.33ab/ antaḥ.pura.pura.dvāraṃ dravya.dhānya.parigrahān /
KAZ12.2.33cd/ daheyus tāṃś ca hanyur vā brūyur asya^ārta.vādinaḥ //E
(senā.mukhya.vadhah<dvitīyo bhāgah> - maṇḍala.protsāhanam)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0