Arthashastra · Chapter 07.7
vijigīṣur dvitīyāṃ prakṛtim evam upagṛhṇīyāt //
sāmantaṃ sāmantena sambhūya yāyāt, yadi vā manyeta "pārṣṇiṃ me na grahīṣyati, pārṣṇi.grāhaṃ vārayiṣyati, yātavyaṃ na^abhisariṣyati, bala.dvaiguṇyaṃ me bhaviṣyati, vīvadha.āsārau me pravartayiṣyati, parasya vārayiṣyati, bahv.ābādhe me pathi kaṇṭakān mardayiṣyati, durga.aṭavy.apasāreṣu daṇḍena cariṣyati, yātavyam aviṣahye doṣe saṃdhau vā sthāpayiṣyati,
labdha.lābha.aṃśo vā śatrūn anyān me viśvāsayiṣyati" iti //
dvaidhī.bhūto vā kośena daṇḍaṃ daṇḍena kośaṃ sāmantānām anyatamāl lipseta //
teṣāṃ jyāyaso^adhikena^aṃśena samāt samena hīnādd hīnena^iti sama.saṃdhiḥ //
viparyaye viṣama.saṃdhiḥ //
tayor viśeṣa.lābhād atisaṃdhiḥ //
vyasaninam apāya.sthāne saktam anarthinaṃ vā jyāyāṃsaṃ hīno bala.samena lābhena paṇeta //
paṇitas tasya^apakāra.samartho vikrameta, anyathā saṃdadhyāt //
evaṃ.bhūto vā hīna.śakti.pratāpa.pūraṇa.arthaṃ sambhāvya.artha.abhisārī mūla.pārṣṇi.trāṇa.arthaṃ vā jyāyāṃsaṃ hīno bala.samād viśiṣṭena lābhena paṇeta //
paṇitaḥ kalyāṇa.buddhim anugṛhṇīyāt, anyathā vikrameta //
jāta.vyasana.prakṛti.randhram upasthita.anarthaṃ vā jyāyāṃsaṃ hīno durga.mitra.pratiṣṭabdho vā hrasvam adhvānaṃ yātu.kāmaḥ śatrum ayuddham eka.anta.siddhiṃ vā lābham ādātu.kāmo bala.samādd hīnena lābhena paṇeta //
paṇitas tasya^apakāra.samartho vikrameta, anyathā saṃdadhyāt //
arandhra.vyasano vā jyāyān dur.ārabdha.karmāṇaṃ bhūyaḥ kṣaya.vyayābhyāṃ yoktu.kāmo dūṣya.daṇḍaṃ pravāsayitu.kāmo dūṣya.daṇḍam āvāhayitu.kāmo vā pīḍanīyam ucchedanīyaṃ vā hīnena vyathayitu.kāmaḥ saṃdhi.pradhāno vā kalyāṇa.buddhir hīnaṃ lābhaṃ pratigṛhṇīyāt //
kalyāṇa.buddhinā sambhūya^arthaṃ lipseta, anyathā vikrameta //
evaṃ samaḥ samam atisaṃdadhyād anugṛhṇīyād vā //
para.anīkasya pratyanīkaṃ mitra.aṭavīnāṃ vā, śatror vibhūmīnāṃ deśikaṃ mūla.pārṣṇi.trāṇa.arthaṃ vā samo bala.samena lābhena paṇeta //
paṇitaḥ kalyāṇa.buddhim anugṛhṇīyāt, anyathā vikrameta //
jāta.vyasana.prakṛti.randhram aneka.viruddham anyato labhamāno vā samo bala.samādd hīnena lābhena paṇeta //
paṇitas tasya^apakāra.samartho vikrameta, anyathā saṃdadhyāt //
evaṃ.bhūto vā samaḥ sāmanta.āyatta.kāryaḥ kartavya.balo vā bala.samād viśiṣṭena lābhena paṇeta //
paṇitaḥ kalyāṇa.buddhim anugṛhṇīyāt anyathā vikrameta //
jāta.vyasana.prakṛti.randhram abhihantu.kāmaḥ sv.ārabdham eka.anta.siddhiṃ vā^asya karma.upahantu.kāmo mūle yātrāyāṃ vā prahartu.kāmo yātavyād.bhūyo labhamāno vā jyāyāṃsaṃ hīnaṃ samaṃ vā bhūyo yāceta //
bhūyo vā yācitaḥ sva.bala.rakṣā.arthaṃ durdharṣam anya.durgam āsāram aṭavīṃ vā para.daṇḍena marditu.kāmaḥ prakṛṣṭe^adhvani kāle vā para.daṇḍaṃ kṣaya.vyayābhyāṃ yoktu.kāmaḥ para.daṇḍena vā vivṛddhas tam eva^ucchettu.kāmaḥ para.daṇḍam ādātu.kāmo vā bhūyo dadyāt //
jyāyān vā hīnaṃ yātavya.apadeśena haste kartu.kāmaḥ param ucchidya vā tam eva^ucchettu.kāmaḥ, tyāgaṃ vā kṛtvā pratyādātu.kāmo bala.samād viśiṣṭena lābhena paṇeta //
paṇitas tasya^apakāra.samartho vikrameta, anyathā saṃdadhyāt //
yātavya.saṃhito vā tiṣṭhet, dūṣya.amitra.aṭavī.daṇḍaṃ vā^asmai dadyāt //
jāta.vyasana.prakṛti.randhro vā jyāyān hīnaṃ bala.samena lābhena paṇeta //
paṇitas tasya^apakāra.samartho vikrameta, anyathā saṃdadhyāt //
evaṃ.bhūtaṃ hīnaṃ jyāyān bala.samādd hīnena lābhena paṇeta //
paṇitas tasya^apakāra.samartho vikrameta, anyathā saṃdadhyāt //
KAZ07.7.31ab/ ādau budhyeta paṇitaḥ paṇamānaś ca kāraṇam //
KAZ07.7.31cd/ tato vitarkya.ubhayato yataḥ śreyaś tato vrajet //E
(yātavya.vṛttiḥ - anugrāhya.mitra.viśeṣāh)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0