Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 07.2

07.2.01

saṃdhi.vigrahayos tulyāyāṃ vṛddhau saṃdhim upeyāt //

07.2.02

vigrahe hi kṣaya.vyaya.pravāsa.pratyavāyā bhavanti //

07.2.03

tena^āsana.yānayor āsanaṃ vyākhyātam //

07.2.04

dvaidhī.bhāva.saṃśrayayor dvaidhī.bhāvaṃ gacchet //

07.2.05

dvaidhī.bhūto hi sva.karma.pradhāna ātmana eva^upakaroti, saṃśritas tu parasya^upakaroti, na^ātmanaḥ //

07.2.06

yad.balaḥ sāmantas tad.viśiṣṭa.balam āśrayet //

07.2.07

tad.viśiṣṭa.bala.abhāve tam eva^āśritaḥ kośa.daṇḍa.bhūmīnām anyatamena^asya^upakartum adṛṣṭaḥ prayateta //

07.2.08

mahā.doṣo hi viśiṣṭa.bala.samāgamo rājñām, anyatra^ari.vigṛhītāt //

07.2.09

aśakye daṇḍa.upanatavad varteta //

07.2.10

yadā ca^asya prāṇa.haraṃ vyādhim antaḥ.kopaṃ śatru.vṛddhiṃ mitra.vyasanam upasthitaṃ vā tan.nimittām ātmanaś ca vṛddhiṃ paśyet tadā sambhāvya.vyādhi.dharma.kārya.apadeśena^apayāyāt //

07.2.11

sva.viṣayastho vā na^upagacchet //

07.2.12

āsanno vā^asya cchidreṣu praharet //

07.2.13

balīyasor vā madhya.gatas trāṇa.samartham āśrayeta, yasya vā^antardhiḥ syāt, ubhau vā //

07.2.14

kapāla.saṃśrayas tiṣṭhet, mūla.haram itarasya^itaram apadiśan //

07.2.15

bhedam ubhayor vā paraspara.apadeśaṃ prayuñjīta, bhinnayor upāṃśu.daṇḍam //

07.2.16

pārśvastho vā balasthayor āsanna.bhayāt pratikurvīta //

07.2.17

durga.apāśrayo vā dvaidhī.bhūtas tiṣṭhet //

07.2.18

saṃdhi.vigraha.krama.hetubhir vā ceṣṭeta //

07.2.19

dūṣya.amitra.āṭavikān ubhayor upagṛhṇīyāt //

07.2.20

etayor anyataraṃ gacchaṃs tair eva^anyatarasya vyasane praharet //

07.2.21

dvābhyām upahato vā maṇḍala.apāśrayas tiṣṭhet, madhyamam udāsīnaṃ vā saṃśrayeta //

07.2.22

tena saha^ekam upagṛhya^itaram ucchindyād, ubhau vā //

07.2.23

dvābhyām ucchinno vā madhyama.udāsīnayos tat.pakṣīyāṇāṃ vā rājñāṃ nyāya.vṛttim āśrayeta //

07.2.24

tulyānāṃ vā yasya prakṛtayaḥ sukhyeyur enam, yatrastho vā śaknuyād ātmānam uddhartum, yatra vā pūrva.puruṣa.ucitā gatir āsannaḥ sambandho vā, mitrāṇi bhūyāṃsy atiśaktimanti vā bhaveyuḥ //
KAZ07.2.25ab/ priyo yasya bhaved yo vā priyo^asya kataras tayoḥ /
KAZ07.2.25cd/ priyo yasya sa taṃ gacched ity āśraya.gatiḥ parā //E
(sama.hīna.jyāyasāṃ guṇa.abhiniveśaḥ - hīna.saṃdhayah)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc