Arthashastra · Chapter 07.16
anujñāta.saṃdhi.paṇa.udvega.karaṃ balavān vijigīṣamāṇo yataḥ sva.bhūmiḥ sva.ṛtu.vṛttiś ca sva.sainyānām, adurga.apasāraḥ śatrur.apārṣṇir anāsāraś ca, tato yāyāt //
viparyaye kṛta.pratīkāro yāyāt //
sāma.dānābhyāṃ durbalān upanamayet, bheda.daṇḍābhyāṃ balavataḥ //
niyoga.vikalpa.samuccayaiś ca^upāyānām anantara.eka.antarāḥ prakṛtīḥ sādhayet //
grāma.araṇya.upajīvi.vraja.vaṇik.patha.anupālanam ujjhita.apasṛta.apakāriṇāṃ ca^arpaṇam iti sāntvam ācaret //
bhūmi.dravya.kanyā.dānam abhayasya ca^iti dānam ācaret //
sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatama.upagraheṇa kośa.daṇḍa.bhūmi.dāya.yācanam iti bhedam ācaret //
prakāśa.kūṭa.tūṣṇīṃ.yuddha.durga.lambha.upāyair amitra.pragrahaṇam iti daṇḍam ācaret //
evam utsāhavato daṇḍa.upakāriṇaḥ sthāpayet, sva.prabhāvavataḥ kośa.upakāriṇaḥ, prajñāvato bhūmy.upakāriṇaḥ //
teṣāṃ paṇya.pattana.grāma.khani.saṃjātena ratna.sāra.phalgu.kupyena dravya.hasti.vana.vraja.samutthena yāna.vāhanena vā yad bahuśa upakaroti tac citra.bhogam //
yad daṇḍena kośena vā mahad upakaroti tan mahā.bhogam //
yad daṇḍa.kośa.bhūmībhir upakaroti tat sarva.bhogam //
yad amitram ekataḥ pratikaroti tad ekato.bhogi //
yad amitram āsāraṃ ca^ubhayataḥ pratikaroti tad ubhayato.bhogi //
yad amitra.āsāra.prativeśa.āṭavikān sarvataḥ pratikaroti tat sarvato.bhogi //
pārṣṇi.grāhaś ca^āṭavikaḥ śatru.mukhyaḥ śatrur vā bhūmi.dāna.sādhyaḥ kaścid āsādyeta, nirguṇayā bhūmyā^enam upagrāhayet, apratisambaddhayā durgastham, nirupajīvyayā^āṭavikaṃ - //
pratyādeyayā tat.kulīnaṃ śatroḥ, apacchinnayā śatror aparuddhaṃ nitya.amitrayā śreṇī.balam, balavat.sāmantayā saṃhata.balam, ubhābhyāṃ yuddhe pratilomam, - //
alabdha.vyāyāmayā^utsāhinam, śūyayā^ari.pakṣīyam, karśitayā^apavāhitam, mahā.kṣaya.vyaya.niveśayā gata.pratyāgatam, anapāśrayayā pratyapasṛtam, pareṇa^anadhivāsyayā svayam eva bhartāram upagrāhayet //
teṣāṃ mahā.upakāraṃ nirvikāraṃ ca^anuvartayet //
pratilomam upāṃśunā sādhayet //
upakāriṇam upakāra.śaktyā toṣayet //
prayāsataś ca^artha.mānau kuryād, vyasaneṣu ca^anugraham //
svayaṃ.āgatānāṃ yathā.iṣṭa.darśanaṃ pratividhānaṃ ca kuryāt //
paribhava.upaghāta.kutsa.ativādāṃś ca^eṣu na prayuñjīta //
dattvā ca^abhayaṃ pitā^iva^anugṛhṇīyāt //
yaś ca^asya^apakuryāt tad doṣam abhivikhyāpya prakāśam enaṃ ghātayet //
para.udvega.kāraṇād vā dāṇḍakarmikavac ceṣṭeta //
na ca hatasya bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta //
kulyān apy asya sveṣu pātreṣu sthāpayet //
karmaṇi mṛtasya putraṃ rājye sthāpayet //
evam asya daṇḍa.upanatāḥ putra.pautrān anuvartante //
yas tu^upanatān hatvā baddhvā vā bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta tasya^udvignaṃ maṇḍalam abhāvāya^uttiṣṭhate //
ye ca^asya^amātyāḥ sva.bhūmiṣv āyattās te ca^asya^udvignā maṇḍalam āśrayante //
svayaṃ vā rājyaṃ prāṇān vā^asya^abhimanyante //
KAZ07.16.33ab/ sva.bhūmiṣu ca rājānas tasmāt sāmnā^anupālitāḥ /
KAZ07.16.33cd/ bhavanty anuguṇā rājñaḥ putra.pautra.anuvartinaḥ //E
(samdhi.karma -samādhi.mokṣah)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0