Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 07.16

07.16.01

anujñāta.saṃdhi.paṇa.udvega.karaṃ balavān vijigīṣamāṇo yataḥ sva.bhūmiḥ sva.ṛtu.vṛttiś ca sva.sainyānām, adurga.apasāraḥ śatrur.apārṣṇir anāsāraś ca, tato yāyāt //

07.16.02

viparyaye kṛta.pratīkāro yāyāt //

07.16.03

sāma.dānābhyāṃ durbalān upanamayet, bheda.daṇḍābhyāṃ balavataḥ //

07.16.04

niyoga.vikalpa.samuccayaiś ca^upāyānām anantara.eka.antarāḥ prakṛtīḥ sādhayet //

07.16.05

grāma.araṇya.upajīvi.vraja.vaṇik.patha.anupālanam ujjhita.apasṛta.apakāriṇāṃ ca^arpaṇam iti sāntvam ācaret //

07.16.06

bhūmi.dravya.kanyā.dānam abhayasya ca^iti dānam ācaret //

07.16.07

sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatama.upagraheṇa kośa.daṇḍa.bhūmi.dāya.yācanam iti bhedam ācaret //

07.16.08

prakāśa.kūṭa.tūṣṇīṃ.yuddha.durga.lambha.upāyair amitra.pragrahaṇam iti daṇḍam ācaret //

07.16.09

evam utsāhavato daṇḍa.upakāriṇaḥ sthāpayet, sva.prabhāvavataḥ kośa.upakāriṇaḥ, prajñāvato bhūmy.upakāriṇaḥ //

07.16.10

teṣāṃ paṇya.pattana.grāma.khani.saṃjātena ratna.sāra.phalgu.kupyena dravya.hasti.vana.vraja.samutthena yāna.vāhanena vā yad bahuśa upakaroti tac citra.bhogam //

07.16.11

yad daṇḍena kośena vā mahad upakaroti tan mahā.bhogam //

07.16.12

yad daṇḍa.kośa.bhūmībhir upakaroti tat sarva.bhogam //

07.16.13

yad amitram ekataḥ pratikaroti tad ekato.bhogi //

07.16.14

yad amitram āsāraṃ ca^ubhayataḥ pratikaroti tad ubhayato.bhogi //

07.16.15

yad amitra.āsāra.prativeśa.āṭavikān sarvataḥ pratikaroti tat sarvato.bhogi //

07.16.16a

pārṣṇi.grāhaś ca^āṭavikaḥ śatru.mukhyaḥ śatrur vā bhūmi.dāna.sādhyaḥ kaścid āsādyeta, nirguṇayā bhūmyā^enam upagrāhayet, apratisambaddhayā durgastham, nirupajīvyayā^āṭavikaṃ - //

07.16.16b

pratyādeyayā tat.kulīnaṃ śatroḥ, apacchinnayā śatror aparuddhaṃ nitya.amitrayā śreṇī.balam, balavat.sāmantayā saṃhata.balam, ubhābhyāṃ yuddhe pratilomam, - //

07.16.16c

alabdha.vyāyāmayā^utsāhinam, śūyayā^ari.pakṣīyam, karśitayā^apavāhitam, mahā.kṣaya.vyaya.niveśayā gata.pratyāgatam, anapāśrayayā pratyapasṛtam, pareṇa^anadhivāsyayā svayam eva bhartāram upagrāhayet //

07.16.17

teṣāṃ mahā.upakāraṃ nirvikāraṃ ca^anuvartayet //

07.16.18

pratilomam upāṃśunā sādhayet //

07.16.19

upakāriṇam upakāra.śaktyā toṣayet //

07.16.20

prayāsataś ca^artha.mānau kuryād, vyasaneṣu ca^anugraham //

07.16.21

svayaṃ.āgatānāṃ yathā.iṣṭa.darśanaṃ pratividhānaṃ ca kuryāt //

07.16.22

paribhava.upaghāta.kutsa.ativādāṃś ca^eṣu na prayuñjīta //

07.16.23

dattvā ca^abhayaṃ pitā^iva^anugṛhṇīyāt //

07.16.24

yaś ca^asya^apakuryāt tad doṣam abhivikhyāpya prakāśam enaṃ ghātayet //

07.16.25

para.udvega.kāraṇād vā dāṇḍakarmikavac ceṣṭeta //

07.16.26

na ca hatasya bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta //

07.16.27

kulyān apy asya sveṣu pātreṣu sthāpayet //

07.16.28

karmaṇi mṛtasya putraṃ rājye sthāpayet //

07.16.29

evam asya daṇḍa.upanatāḥ putra.pautrān anuvartante //

07.16.30

yas tu^upanatān hatvā baddhvā vā bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta tasya^udvignaṃ maṇḍalam abhāvāya^uttiṣṭhate //

07.16.31

ye ca^asya^amātyāḥ sva.bhūmiṣv āyattās te ca^asya^udvignā maṇḍalam āśrayante //

07.16.32

svayaṃ vā rājyaṃ prāṇān vā^asya^abhimanyante //
KAZ07.16.33ab/ sva.bhūmiṣu ca rājānas tasmāt sāmnā^anupālitāḥ /
KAZ07.16.33cd/ bhavanty anuguṇā rājñaḥ putra.pautra.anuvartinaḥ //E
(samdhi.karma -samādhi.mokṣah)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc