Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 07.14

07.14.01

sāmavāyikair evam abhiyukto vijigīṣur yas teṣāṃ pradhānas taṃ brūyāt "tvayā me saṃdhiḥ, idaṃ hiraṇyam, ahaṃ ca mitram, dvi.guṇā te vṛddhiḥ, na^arhasy ātma.kṣayeṇa mitra.mukhān amitrān vardhayitum, ete hi vṛddhās tvām eva paribhaviṣyanti" iti //

07.14.02

bhedaṃ vā brūyāt "anapakāro yathā^aham etaiḥ sambhūya^abhiyuktas tathā tvām apy ete saṃhita.balāḥ svasthā vyasane vā^abhiyokṣyante, balaṃ hi cittaṃ vikaroti, tad eṣāṃ vighātaya" iti //

07.14.03

bhinneṣu pradhānam upagṛhya hīneṣu vikramayet, hīnān anugrāhya vā pradhāne, yathā vā śreyo^abhimanyeta tathā //

07.14.04

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet //

07.14.05

phala.bhūyastvena vā pradhānam upajāpya saṃdhiṃ kārayet //

07.14.06

atha^ubhaya.vetanāḥ phala.bhūyastvaṃ darśayantaḥ sāmavāyikān "atisaṃhitāḥ stha" ity udddūṣayeyuḥ //

07.14.07

duṣṭeṣu saṃdhiṃ dūṣayet //

07.14.08

atha^ubhaya.vetanā bhūyo bhedam eṣāṃ kuryuḥ "evaṃ tad yad asmābhir darśitam" iti //

07.14.09

bhinneṣv anyatama.upagraheṇa ceṣṭeta //

07.14.10

pradhāna.abhāve sāmavāyikānām utsāhayitāraṃ sthira.karmāṇam anurakta.prakṛktiṃ lobhād bhayād vā saṃghātam upāgataṃ vijigīṣor bhītaṃ rājya.pratisambaddhaṃ mitraṃ cala.amitraṃ vā pūrvān uttara.abhāve sādhayet - utsāhayitāram ātma.nisargeṇa, sthira.karmāṇaṃ sāntva.praṇipātena, anurakta.prakṛtiṃ kanyā.dāna.yāpanābhyām, lubdham aṃśa.dvaiguṇyena,
bhītam ebhyaḥ kośa.daṇḍa.anugraheṇa, svato bhītaṃ viśvāsya pratibhū.pradānena, rājya.pratisambaddham ekī.bhāva.upagamanena, mitram ubhayataḥ priya.hitābhyām, upakāra.tyāgena vā, cala.amitram avadhṛtam anapakāra.upakārābhyām
//

07.14.11

yo vā yathā^ayogaṃ bhajeta taṃ tathā sādhayet, sāma.dāna.bheda.daṇḍair vā yathā^āpatsu vyākhyāsyāmaḥ //

07.14.12

vyasana.upaghāta.tvarito vā kośa.daṇḍābhyāṃ deśe kāle kārye vā^avadhṛtaṃ saṃdhim upeyāt //

07.14.13

kṛta.saṃdhir hīnam ātmānaṃ pratikurvīta //

07.14.14

pakṣe hīno bandhu.mitra.pakṣaṃ kurvīta, durgam aviṣahyaṃ vā //

07.14.15

durga.mitra.pratiṣṭabdho hi sveṣāṃ pareṣāṃ ca pūjyo bhavati //

07.14.16

mantra.śakti.hīnaḥ prājña.puruṣa.upacayaṃ vidyā.vṛddha.samyogaṃ vā kurvīta //

07.14.17

tathā hi sadyaḥ śreyaḥ prāpnoti //

07.14.18

prabhāva.hīnaḥ prakṛti.yoga.kṣema.siddhau yateta //

07.14.19

jana.padaḥ sarva.karmaṇāṃ yoniḥ, tataḥ prabhāvaḥ //

07.14.20

tasya sthānam ātmanaś ca^āpadi durgam //

07.14.21

setu.bandhaḥ sasyānāṃ yoniḥ //

07.14.22

nitya.anuṣakto hi varṣa.guṇa.lābhaḥ setu.vāpeṣu //

07.14.23

vaṇik.pathaḥ para.atisaṃdhānasya yoniḥ //

07.14.24

vaṇik.pathena hi daṇḍa.gūḍha.puruṣa.atinayanaṃ śastra.āvaraṇa.yāna.vāhana.krayaś ca kriyate, praveśo nirṇayanaṃ ca //

07.14.25

khaniḥ saṃgrāma.upakaraṇānāṃ yoniḥ, dravya.vanaṃ durga.karmaṇāṃ yāna.rathayoś ca, hasti.vanaṃ hastinām, gava.aśva.khara.uṣṭrāṇāṃ ca vrajaḥ //

07.14.26

teṣām alābhe bandhu.mitra.kulebhyaḥ samārjanam //

07.14.27

utsāha.hīnaḥ śreṇī.pravīra.puruṣāṇāṃ cora.gaṇa.āṭavika.mleccha.jātīnāṃ para.apakāriṇāṃ gūḍha.puruṣāṇāṃ ca yathā.lābbham upacayaṃ kurvīta //

07.14.28

para.miśra.apratīkāram ābalīyasaṃ vā pareṣu prayuñjīta //
KAZ07.14.29ab/ evaṃ pakṣeṇa mantreṇa dravyeṇa ca balena ca /
KAZ07.14.29cd/ sampannaḥ pratinirgacchet para.avagraham ātmanaḥ //E
(vigṛhya.uparodha.hetavah - daṇḍa.upanata.vṛttam)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc