Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 07.10

07.10.01

"tvaṃ ca^ahaṃ ca bhūmiṃ labhāvahe" iti bhūmi.saṃdhiḥ //

07.10.02

tayor yaḥ pratyupasthita.arthaḥ sampannāṃ bhūmim avāpnoti so^atisaṃdhatte //

07.10.03

tulye sampanna.alābhe yo balavantam ākramya bhūmim avāpnoti so^atisaṃdhatte //

07.10.04

bhūmi.lābhaṃ śatru.karśanaṃ pratāpaṃ ca hi prāpnoti //

07.10.05

durbalād.bhūmi.lābhe satyaṃ saukaryaṃ bhavati //

07.10.06

durbala eva ca bhūmi.lābhaḥ, tat.sāmantaś ca mitram amitra.bhāvaṃ gacchati //

07.10.07

tulye balīyastve yaḥ sthita.śatrum utpāṭya bhūmim avāpnoti so^atisaṃdhatte //

07.10.08

durga.avāptir hi sva.bhūmi.rakṣaṇam amitra.aṭavī.pratiṣedhaṃ ca karoti //

07.10.09

cala.amitrād.bhūmi.lābhe śakya.sāmantato viśeṣaḥ //

07.10.10

durbala.sāmantā hi kṣipra.āpyāyana.yoga.kṣemā bhavati //

07.10.11

viparītā balavat sāmantā kośa.daṇḍa.avacchedanī ca bhūmir bhavati //

07.10.12

sampannā nitya.amitrā manda.guṇā vā bhūmir anitya.amitrā^iti "sampannā nitya.amitrā śreyasī bhūmiḥ sampannā hi kośa.daṇḍau sampādayati, tau ca^amitra.pratighātakau ity ācāryāḥ //

07.10.13

na^iti kauṭilyaḥ //

07.10.14

nitya.amitra.alābhe bhūyān śatru.lābho bhavati //

07.10.15

nityaś ca śatrur upakṛte ca^apakṛte ca śatrur eva bhavati, anityas tu śatrur upakārād anapakārād vā śāmyati //

07.10.16

yasyā hi bhūmer bahu.durgāś cora.gaṇair mleccha.aṭavībhir vā nitya.avirahitāḥ pratyantāḥ sā nitya.amitrā, viparyaye tv anitya.amitrā //

07.10.17

alpā pratyāsannā mahatī vyavahitā vā bhūmir iti alpā pratyāsannā śreyasī //

07.10.18

sukhā hi prāptuṃ pālayitum abhisārayituṃ ca bhavati //

07.10.19

viparītā vyavahitā //

07.10.20

vyavahitayor api daṇḍa.dhāraṇā^ātma.dhāraṇā vā bhūmir iti ātma.dhāraṇā śreyasī //

07.10.21

sā hi sva.samutthābhyāṃ kośa.daṇḍābhyāṃ dhāryate //

07.10.22

viparītā daṇḍa.dhāraṇā daṇḍa.sthānam //

07.10.23

bāliśāt prājñād vā bhūmi.lābha iti bāliśād.bhūmi.lābhaḥ śreyān //

07.10.24

suprāpyā^anupālyā hi bhavati, apratyādeyā ca //

07.10.25

viparītā prājñād anuraktā //

07.10.26

pīḍanīya.ucchedanīyayor ucchedanīyād bhūmi.lābhaḥ śreyān //

07.10.27

ucchedanīyo hy anapāśrayo durbala.apāśrayo vā^abhiyuktaḥ kośa.daṇḍāv ādāya^apasartu.kāmaḥ prakṛtibhis tyajyate, na pīḍanīyo durga.mitra.pratiṣṭabdhaḥ //

07.10.28

durga.pratiṣṭabdhayor api sthala.nadī.durgīyābhyāṃ sthala.durgīyād bhūmi.lābhaḥ śreyān //

07.10.29

sthāleyaṃ hi surodha.avamarda.avaskandam anihśrāvi.śatru ca //

07.10.30

nadī.durgaṃ tu dvi.guṇa.kleśa.karam, udakaṃ ca pātavyaṃ vṛtti.karaṃ ca^amitrasya //

07.10.31

nadī.parvata.durgīyābhyāṃ nadī.durgīyād bbhūmi.lābhaḥ śreyān //

07.10.32

nadī.durgaṃ hi hasti.stambha.saṃkrama.setu.bandha.naubhiḥ sādhyam anitya.gāmbhīryam avasrāvy udakaṃ ca //

07.10.33

pārvataṃ tu sv.ārakṣaṃ duruparodhi kṛcchra.ārohaṇam, bhagne ca^ekasmin na sarva.vadhaḥ, śilā.vṛkṣa.pramokṣaś ca mahā.apakāriṇām //

07.10.34

nimna.sthala.yodhibhyo nimna.yodhibhyo bhūmi.lābhaḥ śreyān //

07.10.35

nimna.yodhino hy uparuddha.deśa.kālāḥ, sthala.yodhinas tu sarva.deśa.kāla.yodhinaḥ //

07.10.36

khanaka.ākāśa.yodhibhyaḥ khanakebhyo bhūmi.lābhaḥ śreyān //

07.10.37

khanakā hi khātena śastreṇa ca^ubhayathā yudhyante, śastreṇa^eva^ākāśa.yodhinaḥ //
KAZ07.10.38ab/ evaṃ.vidhyebhyaḥ pṛthivīṃ labhamāno^artha.śāstravit /
KAZ07.10.38cd/ saṃhitebhyaḥ parebhyaś ca viśeṣam adhigacchati //E
(mitra.hiraṇya.bhūmi.karma.samdhayah - tatra anavasita.samdhih)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc