Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 05.5

05.5.01

niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet //

05.5.02

ābhyantaraṃ bāhyaṃ guhyaṃ prakāśyam ātyayikam upekṣitavyaṃ vā kāryaṃ "idam evam" iti viśeṣayec ca //

05.5.03

mṛgayā.dyūta.madya.strīṣu prasaktaṃ na^enam anuvarteta praśaṃsābhiḥ //

05.5.04

āsannaś ca^asya vyasana.upaghāte prayateta, para.upajāpa.atisaṃdhāna.upadhibhyaś ca rakṣet //

05.5.05

iṅgita.ākārau ca^asya lakṣayet //

05.5.06

kāma.dveṣa.harṣa.dainya.vyavasāya.bhaya.dvandva.viparyāsam iṅgita.ākārābhyāṃ hi mantra.saṃvaraṇa.artham ācarati prājñaḥ //

05.5.07

darśane prasīdati, vākyaṃ pratigṛhṇāti, āsanaṃ dadāti, vivikto darśayate, śaṅkā.sthāne na^atiśaṅkate, kathāyāṃ ramate, parijñāpyeṣv avekṣate, pathyam uktaṃ sahate, smayamāno niyuṅkte, hastena spṛśati, ślāghye na^upahasati, parokṣaṃ guṇaṃ bravīti, bhakṣyeṣu smarati, saha vihāraṃ yāti, vyasane^abhyupapadyate, tad.bhaktīn pūjayati, guhyam ācaṣṭe,
mānaṃ vardhayati, arthaṃ karoti, anarthaṃ pratihanti - iti tuṣṭa.jñānam //

05.5.08

etad eva viparītam atuṣṭasya, bhūyaś ca vakṣyāmaḥ //

05.5.09

saṃdarśane kopaḥ, vākyasya^aśravaṇa.pratiṣedhau, āsana.cakṣuṣor adānam, varṇa.svara.bhedaḥ, eka.akṣi.bhrukuṭy.oṣṭha.nirbhogaḥ, sveda.śvāsa.smitānām asthāna.utpattiḥ, para.mantraṇam, akasmād.vrajanam, vardhanam anyasya, bhūmi.gātra.vilekhanam, anyasya^upatodanam, vidyā.varṇa.deśa.kutsā, sama.doṣa.nindā, pratidoṣa.nindā, pratiloma.stavaḥ,
sukṛta.anavekṣaṇam, duṣkṛta.anukīrtanam, pṛṣṭha.avadhānam, atityāgaḥ, mithyā.abhibhāṣaṇam, rāja.darśināṃ ca tad.vṛtta.anyatvam //

05.5.10

vṛtti.vikāraṃ ca^avekṣeta^apy amānuṣāṇām //

05.5.11

"ayam uccaiḥ siñcati" iti kātyāyanaḥ pravavrāja, "krauñco^apasavyam" iti kaṇiṅko bhāradvājaḥ, "tṛṇam" iti dīrghaś cārāyaṇaḥ, "śītā śāṭī" iti ghoṭa.mukhaḥ, "hastī pratyaukṣīt" iti kiñjalkaḥ, "ratha.aśvaṃ prāśaṃsīt" iti piśunaḥ, prati.ravaṇe śunaḥ piśuna.putraḥ //

05.5.12

artha.māna.avakṣepe ca parityāgaḥ //

05.5.13

svāmi.śīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta //

05.5.14

mitram upakṛṣṭaṃ vā^asya gacchet //
KAZ05.5.15ab/ tatrastho doṣa.nirghātaṃ mitrair bhartari ca^ācaret /
KAZ05.5.15cd/ tato bhartari jīve vā mṛte vā punar āvrajet //E
(Continuance of the kingdom)
(Continuous sovereignty)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc