Ānandakanda · Chapter 2.3
Āk, 2, 3
śrībhairavaḥ /
<silver:: synonyms>
raupyaṃ śubhraṃ vasuśreṣṭhaṃ ruciraṃ candralohakam /
rajataṃ taptarūpyaṃ ca candrabhūtistu raupyakam
kaladhautaṃ ca saudhaṃ ca candrahāsaṃ ca tārakam /
<rajatabhedāḥ>
sahajaṃ khanisaṃjātaṃ kṛtrimaṃ ca tridhā matam
rajataṃ pūrvapūrvaṃ hi svaguṇairuttarottaram /
kailāsādyadrisambhūtaṃ sahajaṃ rajataṃ bhavet
tatspṛṣṭaṃ hi mahāvyādhināśanaṃ dehināṃ bhavet /
himācalādikūṭeṣu yadrūpyaṃ jāyate hi tat
khanijaṃ kathyate tajjñaiḥ paramaṃ hi rasāyanam /
śrīrāmapādukānyastaṃ vaṅgaṃ yadrūpyatāṃ gatam
tatpādarūpyamityuktaṃ kṛtrimaṃ sarvaroganut /
<grāhyāgrāhyarajatasvarūpam>
ghanaṃ snigdhaṃ guru snigdhaṃ dāhe chede sitaṃ mṛdu
varṇāḍhyaṃ candravatsvacchaṃ dāhe chede samaprabham /
śaṅkhābhaṃ masṛṇaṃ sphoṭarahitaṃ rajataṃ śubham
dāhe raktaṃ ca pītaṃ ca kṛṣṇaṃ rūkṣaṃ sphuṭaṃ laghu /
sthūlāṅgaṃ karkaśāṅgaṃ ca rajataṃ tyājyamaṣṭadhā
kaṭhinaṃ kṛtrimaṃ rūkṣaṃ vivarṇaṃ samalaṃ dalam /
dāhe chede ghane naṣṭaṃ madhyamaṃ rajataṃ matam
karoti tāpaṃ viḍbhedaṃ kṣayaṃ śuklabalāyuṣām /
na śuddhaṃ na mṛtaṃ tāraṃ tasmācchuddhaṃ ca mārayet
<rajataśuddhi>
nāgena ṭaṅkaṇenaiva drāvitaṃ śuddhimṛcchati /
tāraṃ trivāraṃ nikṣiptaṃ taile jyotiṣmatībhave
taptaṃ taptaṃ tārapatraṃ secayecchuddhim āpnuyāt /
piśācasaṃbhave yadvā prakṣiptaṃ śuddhimāpnuyāt
rajataṃ doṣanirmuktaṃ nāgottīrṇaṃ samāharet /
śvetakumbhodbhave nīre ḍhālayetsaptavārakān
<rajatabhasma (1, 2, 3)>
kuraṇḍamunipuṣpotthasalilaiḥ saṃpramardayet /
tārapatrāṇi liptāni puṭayecca vanotpalaiḥ
mriyate nātra sandehaḥ liptaṃ vā rasabhasmanā /
amlavargapraliptena pūrvavatpuṭayogataḥ
mriyate tālakaṃ sūtaṃ vaṅgamamlena peṣayet /
tārapatrāṇi saṃlipya puṭitvā bhasmatāṃ nayet
mriyate gandhayogādyair vaiṣṇavena vipadyate /
<rajatabhasma (4)>
snuhīkṣīraiḥ pacettāpyaṃ tārapatrāṇi lepayet
ruddhvā gajapuṭe paktvā pūrvoktaiḥ pācayetpunaḥ /
catvāriṃśatpuṭairevaṃ pacettāraṃ mṛtaṃ bhavet
<rajatabhasma (5)>
bhūdhātrīṃ mākṣikaṃ tulyaṃ pippalīṃ saindhavāmlakaiḥ /
liptvā tārasya patrāṇi ruddhvā saptapuṭaiḥ pacet
dravaiḥ punaḥ punaḥ piṣṭvā mriyate nātra saṃśayaḥ /
<rajatabhasma (6)>
likucadravasūtābhyāṃ tārapiṣṭīṃ prakalpayet
ruddhvādho gandhakaṃ dattvā mūṣāgarbhe nirudhya ca /
svedayed vālukāyantre dinamekaṃ dṛḍhāgninā
svāṅgaśītalatāṃ piṣṭiṃ sāmlatālena marditam /
puṭeddvādaśavārāṇi bhasmībhavati rūpyakam
<rajatabhasma (7)>
mākṣikaṃ cūrṇaluṅgāmlamarditaṃ puṭitaṃ śanaiḥ /
triṃśadvāreṇa tattāraṃ nirutthaṃ bhasma jāyate
rāgaḥ syāt sarvalohānāṃ puṭādhikye na saṃśayaḥ /
<rajatabhasma (8)>
tārapattraṃ caturbhāgā bhāgaikaṃ śuddhatālakam
mardyaṃ jambīrajairdrāvaistārapatrāṇi lepayet /
śoṣayedandhayettaṃ ca triṃśadvanotpalaiḥ puṭet
caturdaśapuṭairevaṃ nirutthaṃ mriyate dhruvam /
<rajatabhasma (9)>
raupyapatraṃ caturbhāgā bhāgaikaṃ mṛtavaṅgakam
athavā gandhabhāgaikaṃ lepyaṃ jambīrapeṣitaiḥ /
ruddhvā tribhiḥ puṭaiḥ pācyaṃ pañcaviṃśadvanotpalaiḥ
mriyate nātra sandeho gandho deyaḥ punaḥ punaḥ /
<rajatabhasma (10)>
rasagandhau samaṃ kṛtvā kākatuṇḍasya mūlakam
mardayenmahiṣīkṣīraiḥ piṣṭiṃ tāṃ kṣālayejjalaiḥ /
haridrāgolake kṣiptvā golaṃ hayapurīṣake
kṣiptvā dinaikaviṃśacca tadgarbhād uddharetpunaḥ /
tatpiṣṭvā tārapatrāṇi lepyamamlena kenacit
puṭair viṃśatibhir bhasma jāyate nātra saṃśayaḥ /
bhasmanā hyamlapiṣṭena limpettāmramayaṃ kṣuram
jāyate taṃ mṛtaṃ vidyādbhasma hāṭakatārayoḥ /
<rajatasya guṇāḥ>
raupyaṃ snigdhaṃ kaṣāyāmlaṃ vipāke madhuraṃ rasam
vayasaḥ sthāpanaṃ śītaṃ lekhanaṃ vātapittajit /
vṛṣyaṃ rucikaraṃ balyaṃ jaṭharāgnipradīpanam
Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0