Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ahirbudhnya Samhita · Chapter 41

41.1

svarūpato'stradhāraṇatatprayojanapratipipādayiṣayā
madhukaiṭabhasaṃhāravarṇanaṃ nāma ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram /
sudarśanasya tad divyaṃ bhargo devasya dhīmahi //
bhagavatā astrāṇāṃ svarūpato dhāraṇasya
kālaviśeṣaprayojanādipraśnaḥ
nāradaḥ -
astrāṇyetāni bhagavan kathitāni svarūpataḥ /
tānyadhatta svarūpeṇa devaḥ pūrvamitīritam // ४१-

41.2

kasmin kadā kimarthaṃ tat kṛtaṃ viśveśvara prabho /
praśnametaṃ paricchindhi yadi sānugraho'si me // ४१-

41.3

pṛṣṭasyārthasya paramaguhyatvakhyāpanamukhena tatprativacanapratijñā
ahirbudhnyaḥ -
paramaṃ te pravakṣyāmi guhyamatyadbhataṃ mahat /
pṛcchate bhaktiyuktāya paramātmani nārada // ४१-

41.4

pralayāvasāne bhagavataḥ sisṛkṣodayaḥ
purā kalpāvasāne tu bhagavān puruṣottamaḥ /
jagat sraṣṭuṃ manaścakre līlārasasamutsukaḥ // ४१-

41.5

p. ३९३) prakṛtipuruṣamahadādiviśeṣāntajagatsṛṣṭiḥ
prathamaṃ janayāmāsa pradhānapuruṣau svataḥ /
mahadādi viśeṣāntaṃ janayitvā tato hariḥ // ४१-

41.6

aṇḍotpādanapūrvakaṃ caturmukhasṛṣṭiḥ
taiḥ sarvairaṇḍamutpādya tasmin brahmāṇamāsṛjat /
prajāsṛṣṭyarthaṃ caturmukhāya vedopadeśaḥ
prajāḥ sṛjeti vedāṃśca tasmai prādājjanārdanaḥ // ४१-

41.7

caturmukhasya prajāsṛṣṭyārambhaḥ
tataḥ prajāḥ sa vividhāḥ sraṣṭuṃ samupacakrame /
tatra baladarpitamadhukaiṭabhotpattiḥ
etasminnantare daityau brahmasṛṣṭeranantaram // ४१-

41.8

balavantau tu tasyorvorjajñāte madhukaiṭabhau /
madonmattau mahākāyau dānavau baladarpitau // ४१-

41.9

madhukaiṭabhābhyāṃ caturmukhādvedāpaharaṇam
tau dṛṣṭvā sṛṣṭyupakrāntaṃ brahmāṇamamitadyutim /
praviśya māyayā tasmādvedāñjagṛhatustadā // ४१-

41.10

vedāpahārāccaturmukhasya sṛṣṭyasāmarthyam
tataḥ sraṣṭuṃ prajāḥ sarvā na śaśāka prajāpatiḥ /
nirviṇṇasya caturmukhasya cintāprakāraḥ
p. ३९४) paraṃ nirvedamāpanno babhūvātha prajāpatiḥ // ४१-

41.11

prajāḥ sṛjeti bhagavān vyādideśa sa māṃ hariḥ /
na śakyate vinā vedaiḥ sraṣṭuṃ nānāvidhāḥ prajāḥ // ४१-

41.12

dānavābhyāmime vedā hṛtā matto'dya māyayā /
kimanyat kāryamityeṣa parāṃ cintāmupeyivān // ४१-

41.13

kṛtaniścayasya caturmukhasya kṣīrābdhigamanam
tato vedhā viniścitya manasā kāryamātmanaḥ /
kṣīrābdheruttaraṃ tīraṃ jagāma kamalodbhavaḥ // ४१-

41.14

caturmukhena bhagavataḥ stutiḥ
tatra tuṣṭāva deveśaṃ puṇḍarīkākṣamacyutam /
oṃ namo vāsudevāya śuddhajñānasvarūpiṇe // ४१-

41.15

asīmānandakandāya bhūribhūmne mahātmane /
acintyaśaktirūpāya bibhrate bhuvanāni te // ४१-

41.16

asīmaiśvaryavīryāya tejasāṃ nidhaye namaḥ /
viśvāntaryāmiṇe tubhyaṃ śuddhasattvaikamūrtaye // ४१-

41.17

anavadyākhilādhārabhūṣaṇāya namo namaḥ /
śaṅkhacakragadākhaḍgaśārṅgāyudhadharāya te // ४१-

41.18

p. ३९५) śrīmate puṣkarākṣāya puruṣāya namo namaḥ /
viṣvaksenamukhairdivyaiḥ sevyamānāya sūribhiḥ // ४१-

41.19

divyānandamayavyomanilayāya namo namaḥ /
sargopasargarakṣābhiḥ krīḍate jagatāṃ sadā // ४१-

41.20

mahāvibhūtaye tubhyaṃ namo nikhilamūrtaye /
svasamāśritavātsalyakṛtavyūhavibhūtaye // ४१-

41.21

viśvavidveṣividhvaṃsakṛtadīkṣāya te namaḥ /
tāpatrayābhitaptāghanāśanasmaraṇāya te // ४१-

41.22

namo'cintyasvarūpāya viṣṇave karmasākṣiṇe /
bhagavatā caturmukhāya darśanapradānam
iti tasya stutiṃ śrutvā bhagavān puruṣottamaḥ // ४१-

41.23

āvirbabhūva purataḥ prasannaḥ padmalocanaḥ /
caturmukhena svavṛttāntanivedanam
taṃ dṛṣṭvā paramaprītaḥ praṇamya paramādbhutam // ४१-

41.24

vyajijñapadameyātmā svavṛttaṃ vinayānvitaḥ /
bhagavatā madhukaiṭabhasmaraṇam
etaṃ dānavayoḥ śrutvā vyatikramamariṃdamaḥ // ४१-

41.25

mandaṃ prahasya bhagavān sasmāra madhukaiṭabhau /
p. ३९६) madhukaiṭabhayostatrāgamanam
tau tasya smṛtimātreṇa dvāramājagmatustadā // ४१-

41.26

madhukaiṭabhau prati bhagavadvacanam
tataḥ samāgatau dṛṣṭvā tatraiva baladarpitau /
meghagambhīranirghoṣamuvāca madhusūdanaḥ // ४१-

41.27

yuvābhyāmāhṛtā vedā maddattā brahmaṇo mukhāt /
māyayeti śrutaṃ naivaṃ yujyate kartumatra vai // ४१-

41.28

tat tasmai sakalā vedā dīyantāṃ parameṣṭhine /
bhagavadvacanatiraskaraṇapūrvakaṃ madhukaiṭabhayoḥ prativacanam
evamuktau bhagavatā durmadāndhau mahāsurau // ४१-

41.29

pratyūcaturimāṃstasmai dadāvo naiva sarvathā /
āvāmevācirāt sarvāḥ srakṣyāvo vividhāḥ prajāḥ // ४१-

41.30

vedairvinaiva bhagavan kimatra parameṣṭhinā /
bhagavatā madhukaiṭabhayorhananāya viṣvaksenādeśanam
sa tayorvacanaṃ śrutvā kopasaṃraktalocanaḥ // ४१-

41.31

durātmānau tu tau hantuṃ matiṃ cakre jagatpatiḥ /
etau nihatya durdāntau pāpāvadya madoddhatau // ४१-

41.32

ādāya vedānetasmai brahmaṇe pratipādaya /
iti śeṣāśanaṃ devo vyādideśa kṛtāñjalim // ४१-

41.33

p. ३९७) tataḥ samarasaṃnahanam
sa tatheti samānīya sarvāḥ senāśca vaiṣṇavīḥ /
nirjagāma tato yoddhuṃ saṃnaddhau tau ca dānavau // ४१-

41.34

nirmimāte tadā senāṃ mahatīṃ tau ca māyayā /
dvayoḥ senayostumulasaṃgrāmaḥ
ubhayoḥ pakṣayoryuddhaṃ tumulaṃ samapadyata // ४१-

41.35

adṛṣṭamaśrutacaramabhūt tat samaraṃ tadā /
viṣvaksenena bhagavatsakāśe madhukaiṭabhayorajayayatvanivedanam
cireṇājayayatāṃ jñātvā duṣṭadānavayoryudhi // ४१-

41.36

viṣvaksenastu devāya nyavedayadavāritaḥ /
bhagavataḥ sarvāstrāṇāṃ svarūpato dhāraṇapūrvakaṃ yuddhāya
nirgamanam
tatastu paramakruddho nirjagāma janārdanaḥ // ४१-

41.37

yudhyamānau tu tau dṛṣṭvā cakrarūpī svayaṃ hariḥ /
bibhrad dviṣaṣṭibhirhastaistasthau divyāstrasaṃhatim // ४१-

41.38

sarvāstrasvarūpadhāribhagavadrūpavarṇanam
taṃ dṛṣṭvā paramakruddhaṃ sahasrādityasaṃnibham /
jvaladbhirastrairhastāgradhāryamāṇaiśca veṣṭitam // ४१-

41.39

piṅgalordhvamukhaiḥ keśairupetamatibhīṣaṇam /
aṇḍāntavyāptavapuṣaṃ japākusumasaṃnibham // ४१-

41.40

p. ३९८) piṅgalāghūrṇamānogravṛttanetratrayānvitam /
bhugnabhrukuṭisaṃnaddhabhīṣaṇānanaśobhitam // ४१-

41.41

daṣṭoṣṭhamujjvaladdaṃṣṭrāniryatskhalitapāvakam /
mahājaladhisaṃkāśaṃ dviṣaṣṭibhujapañjaram // ४१-

41.42

raktāmbaradharaṃ bhīmamālīḍhasthitimaṇḍitam /
hārakeyūratāṭaṅkakaṭakādivibhūṣaṇaiḥ // ४१-

41.43

upetaṃ kiṅkiṇījālakvaṇatkāranināditam /
āścaryarūpamatulamevaṃbhūtaṃ mahādyutim // ४१-

41.44

tadrūpadarśanād daityasainyānāṃ niḥśeṣaṃ vilayaḥ
kalpāntajṛmbhitāmbhodhikalpāste daityasainikāḥ /
neśurnirīkṣya niḥśeṣaṃ śiṣṭau tau dānavau param // ४१-

41.45

āgacchantau susaṃbhrāntau dṛṣṭvā tāvudyatāyudhau /
prāhiṇod bhīṣaṇaṃ cakraṃ tadvadhāya mahādyutiḥ // ४१-

41.46

cakreṇa madhukaiṭabhayoḥ śiraśchedaḥ
tayościccheda śirasī tatkṣaṇāccakramuttamam /
tābhyāṃ vedānupādāya devāyaitānnyavedayat // ४१-

41.47

brahmaṇe vedapradānapūrvakaṃ bhagavatastirodhānam
devo'pi brahmaṇe dattvā punarantardadhe hariḥ /
p. ३९९) brahmaṇā yathāpūrvaṃ prajāsṛṣṭiḥ
labdhavedaḥ punardhātā prajāścakre yathāpuram /
upasaṃhāraḥ
itthaṃ bhagavato rūpaṃ cakrarūpasya cakriṇaḥ // ४१-

41.41

iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyām
svarūpato'stradhāraṇatatprayojanapratipipādayiṣayā
madhukaiṭabhasaṃhāravarṇanaṃ nāma ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

41.2591

āditaḥ ślokāḥ

Original text: ahirbudhnasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc