Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 88

88.001

:e ity ādimahāpurāṇe āgneye nirvāṇadīkṣāyāṃ
śāntiśodhanaṃ nāma saptaśītitamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {88}
:ś athāṣṭāśītitamo 'dhyāyaḥ
nirvāṇadīkṣākathanaṃ
īśvara uvāca
sandhānaṃ śāntyatītāyāḥ śāntyā sārdhaṃ viśuddhayā /AP_88.001ab/
kurvīta pūrvavattatra tattvavarṇādi tad yathā

88.002

oṃ hīṃ kṣauṃ hauṃ hāṃ iti sandhānāni
ubhau śaktiśivau tattve bhuvanāṣṭakasiddhikaṃ /AP_88.002ab/
dīpakaṃ rocikañcaiva mocakaṃ cordhvagāmi ca

88.003

vyomarūpamanāthañca syādanāśritanaṣṭamaṃ /AP_88.003ab/
oṅkārapadamīśāne mantro varṇāś ca ṣoḍaśa

88.004

akārādivisargāntā vījena dehakārakau /AP_88.004ab/
kuhūś ca śaṅkhinī nāḍyau devadattadhanañjayau

88.005

marutau sparśanaṃ śrotraṃ indriye viṣayo nabhaḥ /AP_88.005ab/
:p 278
śabdo guṇo 'syāvasthā tu turyātītā tu pañcamī

88.006

hetuḥ sadāśivo deva iti tattvādisañcayaṃ /AP_88.006ab/
sañcintya śāntyatītākhyaṃ vidadhyāttāḍanādikaṃ

88.007

kalāpāśaṃ samātāḍya phaḍantena vibhidya ca /AP_88.007ab/
praviśyāntar namo 'ntena phaḍantena viyojayet

88.008

śikhāhṛtsampuṭībhūtaṃ svāhāntaṃ sṛṇimudrayā /AP_88.008ab/
pūrakeṇa samākṛṣya pāśaṃ mastakasūtrataḥ

88.009

kumbhakena samādāya recakenodbhavākhyayā /AP_88.009ab/
hṛtsampuṭanamo 'ntena vahniṃ kuṇḍe niveśayet

88.010

asyāḥ pūjādikaṃ sarvaṃ nivṛtteriva sādhayet /AP_88.010ab/
sadāśivaṃ samāvāhya pūjayitvā pratarpya ca

88.011

sadā khyāte 'dhikāre 'smin mumukṣuṃ dīkṣayāmyahaṃ /AP_88.011ab/
bhāvyaṃ tvayānukūlena bhaktyā vijñāpayediti

88.012

pitrorāvāhanaṃ pūjāṃ kṛtvā tarpaṇasannidhī /AP_88.012ab/
hṛtsampuṭātmavījena śiṣyaṃ vakṣasi tāḍayet

88.013

oṃ hāṃ hūṃ haṃ phaṭ
praviśya cāpyanenaiva caitanyaṃ vibhajettataḥ /AP_88.013ab/
śastreṇa pāśasaṃyuktaṃ jyeṣṭhayāṅkuśamudrayā

88.014

oṃ hāṃ hūṃ haṃ phaṭ(1)
svāhāntena tadākṛṣya tenaiva puṭitātmanā /AP_88.014ab/
gṛhītvā tannamo 'ntena nijātmani niyojayet

88.015

oṃ hāṃ haṃ hīṃ ātmane namaḥ(2)
:n
1 oṃ hāṃ huṃ haḥ phaṭ iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 oṃ hāṃ haṃ hrīmātmane nama iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 279
pūrvavat pitṛsaṃyogaṃ bhāvayitvodbhavākhyayā /AP_88.015ab/
vāmayā tadanenaiva(1) devyā garbhe niyojayet

88.016

garbhādhānādikaṃ sarvaṃ pūrvoktavidhinā caret /AP_88.016ab/
mūlena pāśaśaithilye niṣkṛtyaiva śataṃ japet

88.017

malaśaktitirodhāne pāśānāñca viyojane /AP_88.017ab/
pañcapañcāhutīrdadyādāyudhena yathā purā

88.018

pāśānāyudhamantreṇa sapravārābhijaptayā /AP_88.018ab/
chindyādastreṇa kartaryā kalāvījayujā yathā

88.019

oṃ hāṃ śāntyatītakalāpāśāya haḥ hūṃ phaṭ
visṛjya vartulīkṛtya pāśānastreṇa pūrvavat /AP_88.019ab/
ghṛtapūrṇe śruve datvā kalāstreṇaiva homayet

88.020

astreṇa juhuyāt pajca pāśāṅkuśanivṛttaye /AP_88.020ab/
prāyaścittaniṣedhārthaṃ dadyādaṣṭāhutīstataḥ

88.021

sadāśivaṃ hṛdāvāhya kṛtvā pūjanatarpaṇe /AP_88.021ab/
pūrvoktavidhinā kuryādadhikārasamarpaṇaṃ

88.022

oṃ hāṃ sadāśiva manovindu śulkaṃ gṛhāṇa svāhā
niḥśeṣadagdhapāśasya paśorasya sadāśiva /AP_88.022ab/
bandhāya na tvayā stheyaṃ śivājñāṃ śrāvayediti

88.023

mūlena juhuyāt pūrṇāṃ visṛjettu sadāśivaṃ /AP_88.023ab/
tato viśuddhamātmānaṃ śaraccandramivoditaṃ

88.024

saṃhāramudrayā raudryā saṃyojya gururātmani /AP_88.024ab/
kurvīta śiṣyadehasthamuddhṛtyodbhavamudrayā

88.025

dadyādāpyāyanāyāsya mastake 'rghyāmbuvindukaṃ /AP_88.025ab/
kṣamayitvā mahābhaktyā pitarau visṛjettathā

88.026

:n
1 vāmayā hṛdayenaiveti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 280
kheditau śiṣyadīkṣāyai yanmayā pitarau yuvāṃ /AP_88.026ab/
kāruṇyanānmokṣayitvā tadvraja tvaṃ sthānamātmanaḥ

88.027

śikhāmantritakartaryā bodhaśaktisvarūpiṇīṃ /AP_88.027ab/
śikhāṃ chidyācchivāstreṇa śiṣyasya caturaṅgulāṃ

88.028

oṃ klīṃ śikhāyai hūṃ phaṭ(1) oṃ haḥ astrāya hūṃ
phaṭ
sruci tāṃ ghṛtapūrṇāyāṃ goviḍgolakamadhyagāṃ(2) /AP_88.028ab/
saṃvidhāyāstramantreṇa hūṃ phaḍantena homayet

88.029

oṃ hauṃ haḥ astrāya hūṃ phaṭ
prakṣālya sruksruvau śiṣyaṃ saṃsnāpyācamya ca svayaṃ /AP_88.029ab/
yojanikāsthānamātmānaṃ śastramantreṇa tāḍayet

88.030

viyojyākṛṣya sampūjya(3) pūrvavad dvādaśāntataḥ /AP_88.030ab/
ātmīyahṛdayāmbhojakarṇikāyāṃ niveśayet

88.031

pūritaṃ śruvamājyena vihitādhomukhaśrucā /AP_88.031ab/
nityoktavidhinā.adāya śaṅkhasannibhamudrayā

88.032

prasāritaśirogrīvo nādoccārānusārataḥ /AP_88.032ab/
samadṛṣṭiśivaścāntaḥ parabhāvasamanvitaḥ

88.033

kumbhamaṇḍalavahnibhyaḥ(4) śiṣyādapi nijātmanaḥ /AP_88.033ab/
gṛhītvā ṣaḍvidhavidhānaṃ śrugagre prāṇanāḍikaṃ

88.034

sañcintya vinduvad dhyātvā kramaśaḥ saptadhā yathā /AP_88.034ab/
prathamaṃ prāṇasaṃyogasvarūpamaparantataḥ

88.035

:n
1 oṃ hūṃ śikhāyai hūṃ phaṭ iti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
/ oṃ hrīṃ śikhāyai hraṃ phaḍiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 govindalokamadhyagāmiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 viyojyākṛṣya saṅgṛhyeti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 kuṇḍamaṇḍalavahnibhya iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 281
hṛdayādikramoccāravisṛṣṭaṃ mantrasañjñakaṃ /AP_88.035ab/
pūrakaṃ kumbhakaṃ kṛtvā vyādāya vadanaṃ manāk

88.036

suṣumṇānugataṃ nādasvarūpantu tṛtīyakaṃ /AP_88.036ab/
saptame kāraṇe tyāgātpraśāntavikharaṃ layaḥ

88.037

śaktinādordhvasañcārastacchaktivikharaṃ mataṃ /AP_88.037ab/
prāṇasya nikhilasyāpi śaktiprameyavarjitaṃ

88.038

tatkālavikharaṃ ṣaṣṭhaṃ śaktyatītañca saptamaṃ /AP_88.038ab/
tadetad yojanāsthānaṃ vikharantattvasañjñakaṃ

88.039

pūrakaṃ kumbhakaṃ kṛtvā vyādāya vadanaṃ manāk /AP_88.039ab/
śanair udīrayan mūlaṃ kṛtvā śiṣyātmano layaṃ

88.040

hakāre taḍidākāre ṣaḍadhvajaprāṇarūpiṇi /AP_88.040ab/
ukāraṃ parato nābhervitastiṃ vyāpya saṃsthitaṃ

88.041

tataḥ paraṃ makārantu hṛdayāccaturaṅgulaṃ /AP_88.041ab/
oṅkāraṃ vācakaṃ viṣṇostato 'ṣṭāṅgulakaṇṭhakaṃ

88.042

caturaṅgulatālusthaṃ makāraṃ rudravācakaṃ /AP_88.042ab/
tadvallalāṭamadhyasthaṃ vindumīśvaravācakaṃ

88.043

nādaṃ sadāśivaṃ devaṃ brahmarandhrāvasānakaṃ /AP_88.043ab/
śaktiṃ ca brahmarandhrasthāṃ tyajannityamanukramāt

88.044

divyaṃ pipīlikāsparśaṃ tasminnevānubhūya ca /AP_88.044ab/
dvādaśānte pare tattve paramānandalakṣaṇe

88.045

bhāvaśūnye mano 'tīte śive nityaguṇodaye /AP_88.045ab/
vilīya mānase tasmin śiṣyātmānaṃ vibhāvayet

88.046

vimuñcan sarpiṣo dhārāṃ jvālānte 'pi pare śive /AP_88.046ab/
yojanikāsthiratvāya vauṣaḍantaśivāṇunā(1)

88.047

:n
1 vauṣaḍantaśivātmaneti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 282
datvā pūrṇāṃ vidhānena guṇāpadānamacaret /AP_88.047ab/
oṃ hāṃ ātmane(1) sarvajño bhava svāhā / oṃ hāṃ ātmane(2)
paritṛpto bhava svāhā / oṃ hrūṃ ātmane(3) anādibodho bhava svāhā
/ oṃ hauṃ ātmane(4) svatantro bhava svāhā / oṃ hauṃ ātman(5)
aluptaśaktirbhava svāhā / oṃ haḥ ātmane(6) anantaśaktirbhava
svāhāitthaṃ ṣaḍguṇamātmānaṃ gṛhītvā paramākṣarāt

88.048

vidhinā bhāvanopetaḥ śiṣyadehe niyojayet /AP_88.048ab/
tīvrāṇuśaktisampātajanitaśramaśāntaye

88.049

śiṣyamūrdhani vinyasyedarghyādamṛtavindukaṃ /AP_88.049ab/
praṇamayyeśakumbhādīn śivāddakṣiṇamaṇḍale(7)

88.050

saumyavaktraṃ vyavasthāpya śiṣyaṃ dakṣiṇamātmanaḥ /AP_88.050ab/
tvayaivānugṛhīto 'yaṃ mūrtimāsthāya māmakīṃ

88.051

deve vahnau gurau tasmādbhaktiṃ cāpyasya vardhaya(8) /AP_88.051ab/
iti vijñāpya deveśaṃ praṇamya ca guruḥ svayaṃ

88.052

:n
1 oṃ hrīṃ ātmanniti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / oṃ hauṃ
ātmanniti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 oṃ hrīṃ ātmane iti kha, ga, cihnitapustakapāṭhaḥ / oṃ hīṃ
ātmanniti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 oṃ hraiṃ ātmanniti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / oṃ ātmanniti ga,
gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 oṃ hraiṃ ātmanniti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / oṃ huṃ ātmanniti
ga, cihnitapustakapāṭhaḥ / oṃ hauṃ ātmanniti gha, ṅa,
cihnitapustakapāṭhaḥ
5 oṃ haiṃ ātmanniti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
7 śivadakṣiṇamaṇḍale iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
8 bhaktiṃ nāthāsya vardhayeti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 283
śreyastavāstviti brūyādāśiṣaṃ śiṣyamādarāt /AP_88.052ab/
tataḥ paramayā bhaktyā datvā deve 'ṣṭapuṣpikāṃ /AP_88.052cd/
putrakaṃ śivakumbhena saṃsnāpya visṛjenmakhaṃ

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc