Agni Purana · Chapter 85
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye nirvāṇadīkṣāyāṃ
nivṛttikalāśodhanaṃ nāma caturaśītitamo 'dhyāyaḥ ||
:n
1 śivātmaneti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 dagdhaniḥśeṣapāśasya iti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 268
% Chapter {85}
:ś atha pañcāśītitamo 'dhyāyaḥ
pratiṣṭhākalāśodhanoktiḥ
īśvara uvāca
tattvayoratha sandhānaṃ kuryācchuddhaviśuddhayoḥ /AP_85.001ab/
hrasvadīrghaprayogeṇa nādanādāntasaṅginā
oṃ hāṃ hrūṃ hāṃ(1)aptejo vāyurākāśaṃ tanmātrendriyabuddhayaḥ /AP_85.002ab/
guṇatrayamahaṅkāraś caturviṃśaḥ pumāniti
pratiṣṭhāyāṃ niviṣṭhāni tattvānyetāni bhāvayet /AP_85.003ab/
pañcaviṃśatisaṅkhyāni khādiyāntākṣarāṇi ca
pañcāśadadhikā ṣaṣṭirbhuvanaistulyasañjñitāḥ /AP_85.004ab/
tāvanta eva rudrāś ca vijñeyāstatra tadyathā
amareśaḥ prabhāvaś ca nemiṣaḥ puṣkaro 'pi ca /AP_85.005ab/
tathā pādiś ca daṇḍiś ca bhāvabhūtirathāṣṭamaḥ
nakulīśo hariś candraḥ śrīśailo daśamaḥ smṛtaḥ /AP_85.006ab/
anvīśo 'srātikeśaś ca(2) mahākālo 'tha madhyamaḥ
kedāro bhairavaś caiva dvitīyāṣṭakamīritaṃ /AP_85.007ab/
tato gayākurukṣetrakhalānādikanādike
vimalaścāṭṭahāsaś ca(3) mahendro bhāma eva ca /AP_85.008ab/
vasvāpadaṃ rudrakoṭiraviyukto mahāvantaḥ
gokarṇo bhadrakarṇaś ca svarṇākṣaḥ sthāṇureva ca /AP_85.009ab/
ajeśaś caiva sarvajño bhāsvaraḥ sūdanāntaraḥ
subāhurmattarūpī ca viśālo jaṭilas tathā /AP_85.010ab/
:n
1 oṃ hāṃ hūṃ hūṃ hāmiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 alpīśo bhrāntikeśaśceti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 vimalaś caṇḍahāsaśceti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 269
raudro 'tha piṅgalākṣaś ca kāladaṃṣṭrī bhavettataḥ
viduraś caiva ghoraś ca prājāpatyo hutāśanaḥ /AP_85.011ab/
kāmarūpī tathā kālaḥ karṇo 'pyatha bhayānakaḥ
mataṅgaḥ piṅgalaś caiva haro vai dhātṛsajñakaḥ /AP_85.012ab/
śaṅkukarṇo vidhānaś ca śrīkaṇṭhaś candraśekharaḥ
sahaitena ca paryantāḥ kathyante 'tha padānyapi /AP_85.013ab/
vyāpin oṃ arūpa oṃ pramatha oṃ tejaḥ oṃ jyotiḥ oṃ puruṣa
oṃ agne oṃ adhūma oṃ abhasma oṃ anādi oṃ nānā oṃ dhūdhū
oṃ bhūḥ oṃ bhuvaḥ oṃ svaḥ anidhana nidhanodbhava śiva śarva
paramātman maheśvara mahādeva sadbhāveśvara mahātejaḥ
yogādhipataye muñca prathama sarva sarvesarveti dvātriṃśat padāni
vījabhāve trayo mantrā vāmadevaḥ śivaḥ śikhā
gāndhārī ca suṣumṇā ca nāḍyau dvau mārutau tathā /AP_85.014ab/
samānodānanāmānau rasanāpāyurindriye
rasastu viṣayo rūpaśabdasparśarasā guṇāḥ /AP_85.015ab/
maṇḍalaṃ vartulaṃ tacca puṇḍarīkāṅkitaṃ sitaṃ
svapnāvasthāpratiṣṭhāyāṃ kāraṇaṃ garuḍadhvajaṃ /AP_85.016ab/
pratiṣṭhāntakṛtaṃ sarvaṃ sañcintya bhuvanādikaṃ
sūtraṃ dehe svamantreṇa praviśyaināṃ viyojayet /AP_85.017ab/
oṃ hāṃ khīṃ hāṃ pratiṣṭhākalāpāśāya oṃ phaṭ
svāhāntenānainaiva pūrakeṇāṅkuśamudrayā samākarṣet tataḥ
oṃ hāṃ hrūṃ hrāṃ hrūṃ(1) pratiṣṭhā kalāpāśāya
hrūṃ phaḍityanena saṃhāramudrayā kumbhakena hṛdayādadho
nāḍī-[!!!]
:n
1 oṃ hrīṃ hraṃ hāṃ hūṃ iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 270
sūtrādādāya oṃ hāṃ hrūṃ hrāṃ hāṃ(1)
pratiṣṭhākalāpāśāya nama ity anenodbhavamudrayā recakena kumbhe
samāropayet oṃ hāṃ hrīṃ pratiṣṭhākalāpāśāya nama ity
anenārcayitvā sampūjya svāhāntenāhutīnāṃ trayeṇa sannidhāya
tataḥ oṃ hāṃ viṣṇave nama iti viṣṇumāvāhya sampūjya
santarpya
viṣṇo tavādhikāre 'smin mumukṣuṃ dīkṣayāmyahaṃ
bhāvyaṃ tvayānukūlena viṣṇuṃ vijñāpayediti /AP_85.018ab/
tato vāgīśvarīṃ devīṃ vāgīśamapi pūrvavat
āvāhyābhyarcya santarpya śiṣyaṃ vakṣasi tāḍayet /AP_85.019ab/
oṃ hāṃ hāṃ haṃ phaṭ(2)praviśedapyanenaiva caitanyaṃ vibhajettataḥ
śastreṇa pāśasaṃyuktaṃ jyeṣṭayāṅkuśamudrayā /AP_85.020ab/
oṃ hāṃ haṃ hoṃ hrūṃ phaṭ(3)
svāhāntena hṛdākṛṣya tenaiva puṭitātmanā
gṛhītvā taṃ namontena nijātmani niyojayet(4) /AP_85.021ab/
oṃ hāṃ haṃ hoṃ (5) ātmane namaḥ
pūrvavat pitṛsaṃyogaṃ bhāvayitvodbhavākhyayā(6)
vāmayā tadanenaiva devīgarbhe vinikṣipet /AP_85.022ab/
oṃ hāṃ haṃ hāṃ ātmane namaḥ
dehotpattau hṛdā hy evaṃ śirasā janmanā tathā
:n
1 oṃ hūṃ hrāṃ hāṃ iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 oṃ hāṃ haṃ hāṃ haḥ phaṭ iti kha, ṅa,
cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
3 oṃ hāṃ haṃ hāṃ hūṃ phaṭ iti kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
4 nivedayediti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
5 oṃ hāṃ haṃ hāṃ iti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
6 bhāvayitvā tu dakṣayeti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 271
śikhayā vādhikārāya bhogāya kavacāṇunā /AP_85.023ab/
tattvaśuddhau hṛdā hy evaṃ garbhādhānāya pūrvavat
śirasā pāśaśaithilye niṣkṛtyaivaṃ śataṃ japet /AP_85.024ab/
evaṃ pāśaviyoge 'pi tataḥ śāstrajaptayā
chindyādastreṇa kartaryā kalāvījavatā yathā /AP_85.025ab/
oṃ hrīṃ pratiṣṭhākalāpāśāya haḥ phaṭ
visṛjya vartulīkṛtya(1) pāśamantreṇa pūrvavat
ghṛtapūrṇe śrave datvā kalāstreṇaiva homayet /AP_85.026ab/
astreṇa juhuyāt pañca pāśāṅkuranivṛttaye
prāyaścittaniṣedhārthaṃ dadyādaṣṭāhutīstataḥ /AP_85.027ab/
oṃ haḥ astrāya hrūṃ phaṭhṛdāvāhya hṛṣīkeśaṃ kṛtvā pūjatarpaṇe
pūrvoktavidhinā kuryādadhikārasamarpaṇaṃ /AP_85.028ab/
oṃ hāṃ rasaśulkaṃ gṛhāṇa svāhā
niḥśeṣadagdhapāśasya paśorasya hare tvayā
na stheyaṃ bandhakatvena śivājñāṃ śrāvayediti /AP_85.029ab/
tato visṛjya govindaṃ vidyātmānaṃ niyojya ca
bāhumuktārdhadṛśyena candravimbena sannibhaṃ /AP_85.030ab/
saṃhāramudrayā svasthaṃ(2) vidhāyodbhavamudrayā
sūtre saṃyojya vinyasya toyavinduṃ yathā purā /AP_85.031ab/
visṛjya pitarau vahneḥ pūjitau kusumādibhiḥ /AP_85.031cd/
:n
1 vardhanīkṛtyeti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 saṃhāramadrayātmasthaṃ iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 272
dadyāt pūrṇāṃ vidhānena pratiṣṭhāpi viśodhitā
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0